Кіріспе

Америкалық ядролық керілмейтін қару

қару туралы мәліметтер
| аты = M28/M29 Дэви Крокетт
| суреті = DavyCrockettBomb.jpg
| суреттің сипаттамасы = Дэви Крокетт, Мэриленд штатындағы Абердин полигоны, 1961 жыл
| шығу тегі = АҚШ
| түрі = Ядролық керілмейтін қару
| қашықтығы бар = иә
| жарақталған =
| жарылғыш = иә
| артиллерия = иә
| көліктік құрал =
| зымыран =
| Ұлыбритания =
| қызмет =
| қолданушы = АҚШ
| соғыстар = Ұлттық суық соғыс
| конструкторы = Тед Тейлор
| жобалау мерзімі =
| өндіруші =
| бірлігінің құны =
| өндіріс мерзімі =
| саны =
| түрлері = *M28
M29
| сипаттама =
| салмағы = *M28, зарядталмаған
M29, зарядталмаған
| ұзындығы =
| бөлігінің ұзындығы =
| ені =
| биіктігі =
| диаметрі =
| экипаж = 5
| патрон =
| патронның салмағы =
| калибрі =
| стволдар =
| механизмі =
| ату жылдамдығы =
| жылдамдығы =
| қашықтығы = *M28 2 км
M29 4 км
| максималды қашықтығы =
| тасымалдау =
| көздеу құралдары =
| құлпы =
| кері соққы =
| шасси =
| көтерілу бұрышы = 5 800 мил (0.3–45 градус)
| бұрылу бұрышы =
| толтыру =
| толтыру салмағы =
| жарылу =
| қуаты = Бұл жасалған ең кішкентай ядролық қару жүйелерінің бірі болып табылады, қуаты шамамен. Бұл қару американдық халық қаһарманы, әскер және конгрессмен Дэви Крокетттың құрметіне аталған.

Тарих

1950 жылға қарай, 1945 жылы "Шағын бала" және "Толпаң адам" бомбалары жарылғаннан кейін ядролық қаруды қолдануда қарқынды дамулар орын алды. Бұл дамулар ядролық оқ-дәрілерді кішірейтуге мүмкіндік берді. Аляскадағы Форт Грили мен Уэйнрайт және Аризонадағы Юма сынақ стансасында 4 жылдық сынақтардан кейін, M28/M29 Дэви Крокетт 1961 жылдың мамырында қолдануға берілді, бірақ барлығы 2100 данасы жасалды. 1962-1968 жылдар аралығында Гавай аралдарындағы Похакулоа оқу-жаттығу алаңында 714 М101 кемітілген уранды қанатты бағыттағыш оқ-дәрілері оқ атылды. Қару 1961 жылдан 1971 жылға дейін АҚШ армиясының күштерімен пайдаланылды. АҚШ-тың 82-ші әуе десант дивизиясының артиллерия дивизиясына қарасты 55-ші және 56-шы жаяу әскер взводтары M 29 Davy Crockett қару жүйесімен жабдықталған соңғы бөлімшелер болды. Бұл екі бөлімше парашютпен түсірілді және бөлімшеге бір жүк көлігімен (взводқа үш) толықтай әуеден түсірілуге дайын болды. Бөлімшелер 1968 жылдың ортасында таратылды. Дэви Крокетттің ядролық оқ-дәрісі, М388, 1967 жылдың тамызында Еуропадағы (Батыс Германиядағы) АҚШ армиясынан алынып тасталды. Соңғы ядролық оқ-дәрі 1971 жылы қолданудан тоқтатылды. Дэви Крокетт, жасалған барлық ядролық қарулардың ішінде, екінші және үшіншісінен басқа, ешқашан жауынгерлік жағдайда қолданылмады.

M388 ядролық оқ

Davy Crockett-ке арналған 279 мм Supercaliber XM388 атомдық снарядында W54 Mod 2 ядролық оқ-дәрісі орналасқан. Бұл өте ықшам, таза фиссиондық құрылғы, салмағы және M388 оқшауланған кезде салмағы . Қарудың ресми қуаты және құрамында жоғары жарылғыш заттар бар. Снарядты басқару элементтеріне 2 фут (1 м) және 40 фут (12 м) биіктіктегі ауада жарылуға орнатылатын екі позициялы жарылыс биіктігі қосқышы, «қауіпсіз» және «қосу» күйлері бар қауіпсіздік қосқышы және қозғалтқыш оқ-дәрісінің қарулануына дейін 1 мен 50 секунд аралығында уақытты баптауға мүмкіндік беретін уақыт реттегіш дискісі кірді. Егер уақыт кешігуі ұшу уақытынан асып кетсе, қару қаруланбастан жерге түсіп, жарылмайды. Уақыт реттегіш дискісінде де «қауіпсіз» күйі болғандықтан, ол екінші қауіпсіздік қосқышы ретінде жұмыс істеді. M388 атомдық снаряды, штык ұялары арқылы стволға бекітілді. Қозғалтқыш затты шығарғаннан кейін, ствол M388 атомдық снарядын ұшыру поршенінің қызметін атқарды: бұл қажет болды, өйткені фиссиондық оқ-дәрі жоғары үдеуге төтеп бере алмайды және ствол/поршень «итеруші түтік» ретінде жұмыс істеп, оны жеңілдетті. Ұшу кезінде, траекторияны және ұшуды тұрақтандыру үшін соңындағы төрт қанат жайылды.

Әсерлер

Екі қайтарымсыз қарудың да сынақтарда жақсы дәлдігі болды, көптеген оқу оқтары нысана нүктесінен 10 фут (3 м) шеңберінде түсті, ал CEP көрсеткіші одан төмен болды, 100% жедел зақымдану радиусы одан асып түсті. Оқ-дәрінің ең үлкен әсері – оның күшті нейтрондық сәулеленуі болар еді, ол сол шеңбердегі жау әскерлерінің көпшілігін бірнеше минут ішінде өлтірер еді. Жарылысы жаудың танктеріне немесе бронетранспортёрлеріне көп зиян тигізбейді. Алшақ орналасқан әскерлер жарылу орталығынан алшақтығына және қорғаныс қалыңдығына байланысты бірнеше сағат, бірнеше күн немесе екі апта ішінде қайтыс болар еді. Қарудың жарылысы, егер экипаж қалыпты процедураларды сақтаса, оларға қауіпті болмады. Әскер M388 қаруын атқанда экипажға басшылық ету үшін стандартты ережелер жасады; сарбаздарға денелерін еңіс беткейге жасырып, мойын мен басын жауып, жерге жатып алу ұсынылды.

Сәулелену әсері

Дейви Крокетт қару жүйесіндегі ізбеу оғында таусылған уранның қолданылуы әскерлердің бұл материалға ұшырауы мүмкін деген алаңдаушылыққа себеп болды. Дегенмен, жүргізілген зерттеулер қару қолданылу барысында бұл материалға ұшырау қаупі жоқ екенін көрсетті.

W54 жарылыс басының басқа қолданылуы

W54 жарылыс заряды бастапқыда Davy Crockett және AIM 4 Falcon әуеден әуеге зымыраны үшін XW 51 белгісімен әзірленген. Алайда, 1959 жылғы қаңтарда жарылыс зарядын жетілдіру Лос-Аламос ғылыми зертханасына жүктелді және XW 54 деп қайта аталды. Бұл Falcon және Davy Crockett қолданысы үшін тиісінше Mark 54 mod 0 және Mark 54 Mod 2 жарылыс зарядтарын жасады, олар тек қоршаған ортаны сезу құрылымымен ғана ерекшеленеді. Кейіннен Арнайы атомдық қирату құралы (SADM – кейде B54 деп аталады) әзірленді және 1964 жылдан 1989 жылға дейін қолданылды. SADM, W54 жарылыс зарядынан настолько ерекше болғандықтан, қаруды өзінің жеке таңбалық нөмірімен атау мәселесі қарастырылды. Mark 54/W54 және B54/SADM арасындағы модификация нөмірлері бірдей емес. W54 жарылыс зарядының кейінгі нұсқасы AGM 62 Walleye теледидарлық басқарылатын жолтайын бомба жүйесі үшін W72 жарылыс заряды болды.