Кіріспе

Оңтүстік Африкалық кинорежиссер Ричард Стэнли – Оңтүстік Африкалық кинорежиссер, қорқыныш жанрындағы жұмыстарымен танымал. Ол мансабын қысқаметражды фильмдер мен музыкалық бейнеклиптер түсіруден бастады, содан кейін "Хардуар" (1990) және "Даст Девил" (1992) толық метражды фильмдерін түсірді, екеуі де культты классика болып саналады. Ол "Доктор Моро аралы" (1996) фильмінің бастапқы режиссері болды, бірақ түсірілім барысында туындаған шығармашылық дауларға байланысты қызметтен алынды, бұл оқиға 2014 жылғы "Жоғалған жан: Ричард Стэнлидің Доктор Моро аралына бағытталған апатты саяхаты" деректі фильмінде баяндалған. 2019 жылы ол 20 жылдан астам үзілістен кейін қайтадан толық метражды фильмдерге оралып, Х.П. Лавкрафттың "Космостан келген түс" шығармасы бойынша түсірді.

Карьерасының алғашқы жылдары (1983-1987)

Стенлидің кино жасауға алғашқы қадамы орта мектепте басталды, онда ол Жас режиссерлер шеберханасына қосылды. Онда ол өзінің алғашқы "Rites of Passage" фильмін жасады. 10 минуттық қысқа фильм, Super 8 пленкасына түсірілген, қазіргі заманғы адам мен алғашқы адам арасындағы ұқсастықтарды көрсетеді. Бұл қысқаметражды фильм 1984 жылы Стэнлиге IAC International Student Film Trophy киносыйлығын жеңіп берді. Болашақтағы антиутопияда түсірілген бұл фильм Стэнлидің "Хардуар" атты киберпанк жанрындағы толық метражды дебютіне негіз салды. Ол IAC Gold Seal сыйлығын жеңіп алды.

1980-жылдардың ортасында Стэнли тағы екі қысқа фильмнің жұмысын бастады. "Жұмсақ жаңбыр маусымында" тағы бір футуристикалық саяхат болды, бірақ түсірілген материалдың көп бөлігі жоғалып қалды. "Шаң дауілі" - оның 16 мм пленкадағы алғашқы жұмысы. Ол Намибиядағы шешілмеген кісі өлтірулер сериясынан шабыттанды.

Музыкалық клиптер (19871990)

Лондонға көшіп келген соң, Стэнли 1987 жылы музыкалық бейнеклиптерде жұмыс істей бастады. Ол Fields of the Nephilim, Pop Will Eat Itself және Renegade Soundwave сияқты топтарға бейнероликтер түсірді. 1980-жылдардың соңында Стэнли Ауғанстанға барып, совет-ауған соғысын деректі фильмге түсірді. Стэнли мен оның командасы Кеңес әскерінің елден шығуын және елдің Талибан билікке келетін азаматтық соғысқа құлауын көрді. Соның нәтижесінде "Айдың үні" атты деректі фильм жасалды, ол 30 минуттық фильмде афған халқының күндізгі өмірін және олардың аман қалуға тырысуын көрсетеді. Стэнли Жалалабадты қоршау кезінде болды, ал елден қашып кетуі және оның жараланған операторы Имма Хорнмен бірге болған оқиғалар кейіннен Себастьян Юнгердің "Қауіпке тәуелділік" сценарийіне негіз болды. Бұл деректі фильм Subversive Cinema DVD-сіндегі "Dust Devil" фильмінің бір бөлігі ретінде қолжетімді. Кейіннен ол нәтижеге наразы болып, материал оның келісімінсіз жалпы уақытқа дейін қайта өңделгенін мәлімдеді.

Доктор Моро аралы (1996)

Стэнлидің келесі жобасы 1996 жылы New Line Cinema үшін Г.Уэллс романының үшінші маңызды фильмдік бейімделуі болды. Көзделген материалға адал болуға тырысқан амбициялық жоба, фильмнің түсірілімі бастапқыда көптеген мәселелерге толы болды, Стэнлидің өзінің қатыгез басты рөлдегі актерлері, күдікпен қараған студия және күрт нашарлаған ауа райы салдарынан ол жұмысынан босатылып, түсірілім басталғаннан кейін бір аптадан соң Джон Франкенхаймермен ауыстырылды. Фильмдегі Стэнлинің қатысуының толық мәліметтері, ол ақырында бастапқы көзқарасынан мүлдем басқа бағытқа бұрылды, 2014 жылғы «Lost Soul: The Doomed Journey of Richard Stanley's Island of Dr. Moreau» деректі фильмінде көрсетілген.

Инди фильм жазу және деректі фильмдер (19962019)

Стенли 2001 жылы СС офицері Отто Ранның қасиетті Граальды іздеуін зерттейтін "Сері даңқ" фильмін, ал 2002 жылы Гаитидегі вуду практикасын қарастыратын "Ақ қараңғылық" фильмін аяқтады. Бірнеше фестиваль көрсетілімдерінен кейін екі деректі фильм де 2006 жылы Subversive Cinema шығарған Dust Devil DVD жинағында және 2009 жылы Severin DVD-де шыққан Hardware фильмінде пайда болды. "Қара лалалар" атты қысқаметражды фильмнің онлайн-премьерасы 2008 жылдың қыркүйегінде өтті. Стэнли 2011 жылы Кларк Эштон Смиттің "Торғайдың анасы" атты әңгімесін бейімдеген "The Theatre Bizarre" антологиялық фильміне жазушы-режиссер ретінде қатысты. Режиссерлік жұмысынан бөлек, Стэнли сценарий жазумен айналысып келеді. Ол Начо Серданың "Ташталғандар" (2006) фильмінің сценарийін бірлесіп жазды және Серданың "Мен Легионмын" (2012) комиксіне сценарий дайындады. Сонымен қатар, Стэнли итальяндық қорқыныш триллері "Имаго Мортис" (2009) сценарийінде де жұмыс істеді. Стэнли режиссер Винченцо Наталимен бірге Дж. Г. Баллардтың "Жоғары көтерілу" романының бейімделуін жазды. Стэнли 2009 жылдың қазан айында Terra Umbra – Empire of Shadows атты интерактивті веб-сайтын іске қосты, ол көрінбейтін әлемді және Оңтүстік және Орталық Еуропаның жасырын тарихын зерттейді. Сондай-ақ, ол 2010 жылдың желтоқсанында Монтсегурдегі "Граальдің көлеңкесі – Сиқыр және құпия" атты электрондық кітабын жариялады. 2012 жылдың басында Стэнли "Жыртқыш көрме" антологиялық фильміне қатысатыны хабарланды. Стэнлидің үлесі Coltan атты қысқа фильм болады, ол "Африканың ең қараңғы бұрыштарына қатал қаралым" деп сипатталады.

Негізгі ағымға оралу (2018 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2018 жылдың желтоқсан айында Стэнли Николас Кейдж басты рөлде ойнайтын "The Colour Out of Space" туындысымен киноға оралатыны жарияланды. "Color Out of Space" фильмі 2020 жылы шықты және Стэнлидің қайта оралуы үшін мақталып, сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Фильмнің көрсетіліміне орай өткен сұрақ-жауап кездесуінде Стэнли бұл Х.П. Лавкрафт туындыларының трилогиясының алғашқы фильмі екенін, ал қазір ол "Дунвич қорқынышы" туындысын бейімдеумен айналысып жатқанын мәлімдеді.

Қылмыстық іс-әрекет

2021 жылдың наурызында бұрын Стенлимен бірнеше жобада жұмыс істеген сценарист Скарлетт Амарис өзінің блогында онымен зорлық-зомбылыққа толы қарым-қатынаста болғанын айтты. Содан кейін «Color Out of Space» фильмін өндірген SpectreVision компаниясы Стенлимен енді жұмыс істемейтінін және фильмнен түсетін барлық болашақ табыс отбасылық зорлық-зомбылыққа қарсы күресетін қайырымдылық қорларына берілетінін мәлімдеді. 2021 жылдың 25 қазанында Deadline ойын-сауық жаңалықтары Стенли осы айыптауға жауап ретінде қаралау және мазақтау бойынша қылмыстық шағымдануға шағым түсіргенін хабарлады.

Ұзақ метражды фильмдер

Жыл Атауы Режиссер Автор Ескермелер 1990 Жабдық 1992 Құрлық шайтаны 1994 Батыл Ұзақ формадағы музыкалық бейнежазба 1996 Доктор Моро аралы Режиссерліктен Джон Франкенхаймер ауыстырды 2002 Бокшу – Миф 2006 Тастап кетілген 2009 Имаго Мортис 2017 Алмастыру 2019 Кеңістіктен тыс түс