Кіріспе

Уильям Алойсиус Аллайн (14 ақпан 1928 - 2 желтоқсан 2013) – американдық саясаткер және заңгер, 1984 жылдан 1988 жылға дейін Миссисипи штатының 59-шы губернаторы болған. Миссисипи штатының Адамс округінде туған ол Нотр-Дам университетінде оқыды және 1948 жылы Миссисипи университетінің құқық мектебінен заңгер мамандығын алды. Корей соғысы кезінде АҚШ армиясында қызмет етті және 1962 жылы Миссисипи штатының бас прокурорының көмекшісі болып тағайындалғанға дейін Нэтчезде заңгерлік тәжірибе жинады. 1979 жылы Миссисипи штатының бас прокуроры болып сайланды. Осы лауазымда ол коммуналдық тарифтерді көтеруге қарсы күресті және Миссисипи штаты заң шығарушы жиналысының мүшелерін мемлекеттік басқару органдарының атқарушы кеңестерінен шеттету үшін сотқа шақыруды бастады. Аллайн 1983 жылы губернаторлыққа кандидат болды. Сайлау кампаниясы кезінде Аллайнның трансвеститтермен сексуалдық қатынаста болғаны туралы айыптаулар пайда болды. Бұл айыптаулардың рас екендігі күмәнді болды, бірақ Аллайн сайлауда жеңіске жетті. Алайда, бұл оқиға оның жұртшылықтағы беделіне нұқсан келтірді және губернатор ретінде өз идеяларын іске асыру үшін халықтың қолдауын алуын қиындатты. 1984 жылдың қаңтар айында қызметке кіріскеннен кейін ол салықты көтеруге тыйым салды және конституциялық конвенция өткізуге тырысты, бірақ сәтті болмады. 1988 жылдың қаңтар айында ол Джексон қаласында жеке заң фирмасын ашты. 2013 жылы пневмонияға шалдығып, сол жерде қайтыс болды.

Ерте өмір

Уильям Аллен 1928 жылдың 14 ақпанында АҚШ-тың Миссисипи штатындағы Адамс округіне қарасты Вашингтон қаласында дүниеге келген. Ол сондай-ақ "Коннер против Джонсон" қайта бөлу ісінде қатысқан. 1975 жылы қызметтен кеткеннен кейін 1979 жылға дейін Джексон қаласында заңгер болып жұмыс істеді.

Бас прокурор

1979 жылы Аллайн Миссисипи штатының бас прокуроры лауазымына сайлануға тырысты. Демократ болған ол, жалпы сайлауда республикашыл Чарльз В. Пикерингпен бақ сынасты. Сайлау кампаниясы барысында Пикеринг көш бастап келе жатқанын сауалнамалар көрсетті. Сайлау күніне екі күн қалғанда Пикерингтің кампаниясы қара терілілер көп шоғырланған аймақтарда радио жарнамаларын таратып, Аллайнды өмірі бойында қара нәсілділердің құқықтарына қарсы болды және «Азаматтар кеңесінің» бұрынғы мүшесі деп айыптады. Аллайннің кампаниясы жарнаманы одан әрі жариялап, оны «қоқыс тактикасы» деп айыптады, қара нәсілділердің алаңдауын басуға және консервативті ақ нәсілділердің қолдауын алуға үміттенді. Келесі күні екі үміткер де телеарналар бар штаттың ірі қалаларында баспасөз мәслихатын өткізді. Аллайннің кампаниясы оның сөз сөйлеуін Пикерингтің мәслихатынан бұрын жоспарлады. Джексон қаласында Аллайн өзінің қарсыласымен бір қонақ бөлмеде сөйлеуге тиіс болды. Оның кампаниялық тобы бөлмені кәсіби жарықпен жарақтандырды, содан кейін Аллайн Пикерингті «Миссисипи штатының халқына жалған айтқандығы үшін» айыптады. «Ол қара нәсілділерге біреуін, ақ нәсілділерге екіншесін айтады», деді ол. Аллайннің командасы жарықтарды алып тастады, нәтижесінде Пикеринг салыстырмалы түрде қараңғы жағдайда баспасөз мәслихатын өткізуге мәжбүр болды, ал журналистер оның жарнамаларына қатысты көптеген сұрақтар қойды. 6 қарашада Аллайн штаттың бас прокуроры болып сайланды, ал Пикеринг жеңілісін оның жарнамаларының салдарымен байланыстырды. Аллайн тұтынушылардың мүддесін қорғаушы ретінде танылды. Ол коммуналдық тарифтерді көтеруге қарсы күресті және Миссисипиде ядролық қалдықтарды сақтауды тоқтатты. Штаттық еңбек президенті Клод Рамзи Демократиялық партияның президенттік үміткері Уолтер Ф. Мондейл мен Аллайн арасында келісім жасауға тырысты, өйткені соңғысы Миссисипидегі ядролық қалдықтарды сақтауға вето құқығын талап етті, бұл Мондейлге берілген саяси қолдауының шарты болды. 1981 жылдың желтоқсанында Аллайн Миссисипи штатының заң шығарушы органының 36 мүшесіне мемлекеттік басқарудағы атқарушы кеңестерден кету керектігін мәлімдеді, олардың осы органдардағы қатысуы Миссисипи Конституциясындағы биліктің бөлінуіне қатысты ережелерді бұзады деп сабырлады. Заң шығарушы орган 1982 жылғы сессиясында бұл мәселені назарға алмағаннан кейін, ол оларға қарсы заңдық шаралар қолданатынын ескертті. Екі тарап арасындағы соңғы келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін, заң шығарушылар 1982 жылдың 7 сәуірінде Аллайнға қарсы сотқа жүгінді, олардың пайдасына заңдық шешім шығаруды талап етті. Бірнеше сағаттан кейін ол өзінің ісін тіркеді. Іс алғаш рет қараша айында Хиндс округінің округтік сотында қаралды, ал келесі ақпанда округтік сот судьясы Аллайннің пайдасына шешім шығарды. Заң шығарушылар бұл істі Миссисипи Жоғарғы Сотына шағымдады, ол «Александр және Миссисипи штаты Аллайн арқылы» ісі бойынша бұрынғы шешімді бірауыздан бекітіп, заң шығарушыларға атқарушы лауазымдарынан кетуді бұйырды.

1983 жылғы губернаторлық науқаны

1983 жылы Аллайн губернатор лауазымына үміткер болды, демократиялық праймеризде бес үміткерге қарсы, соның ішінде бизнесмен Майк Стурдивант пен бұрынғы вице-губернатор Эвелин Ганди. Ганди үштіктің ішіндегі ең танымал болғанымен, Аллайн сотталған кісі өлтіруші Джимми Ли Грейді өлтіруге тырысқаны үшін жыл бойы баспасөздің қамтуынан пайдаланды. Ол Демократиялық партияның алғашқы сайлауында екінші орынға ие болды және Гандиді жеңіп, жалпы сайлауда республикалық кандидат Леон Брамлеттпен кездесті. Аллайн популистік стильдегі науқанды жүргізді, коммунальдық тарифтердің өсуіне жол бермеу үшін өзінің бас прокурор ретіндегі жұмысын атап өтті. Алғашқы сауалнамалар оның Брамлетттен үлкен басымдыққа ие екенін көрсетті. Науқан барысында Брамлетт Аллайнды «жаңай жолмен» шабуылдап, өзінің әйел мен балалары бар екенін, сондықтан білім беру және денсаулық сақтау мәселелерін басқаруға одан да лайықты екенін айтты. Аллайн Брамлеттті «жала жабу мен ишараттарға» баруда айыптады және бұрынғы некесінен үш баласы болғанын атап өтті. Осы уақытта үш республикалық мұнай компаниясының басшылары, Аллайннің қара трансвеститтерден жыныстық қызмет алу туралы қауесеттерді естіп, адвокаты Билл Спелл мен жеке детективтік агенттікке шағымдардың рас екенін тексеруді тапсырды. Олар Аллайнның ажырасу туралы шешімін алды, онда бұрынғы әйелі оның «түні бойы ұзақ уақытқа жоғалып, күйеулік міндеттерін орындамай» жүргеніне наразылық білдірген. Адвокат пен детективтер үш қара трансвеститті сұраққа алып, олар Аллайнмен жыныстық қатынаста болғанын және оның бұрынғы пәтер кешенінен жөндеушілер оның пәтерінде гей порнографиясын көргенін айтты. Мұнай компанияларының басшылары Брамлеттке өздерінің тағайындалғандары туралы хабарлады, бірақ ол олардың күш-жігерін қолдаудан бас тартты. Демократиялық партияның басшылары тергеу туралы хабардар болды және олар кез келген айыптауларды жоққа шығарып, Аллайнды қолдайтынына шешім қабылдады. Бұқаралық ақпарат құралдарына оқиға туралы хабарлауға тырысқаннан кейін, 25 қазанда Спелл баспасөз конференциясын өткізіп, айыптауларды жариялады, бұл мәлімдемелер үш трансвестит – полиграфтан өткендер – және Джексон қаласының Фарш-стрит ауданында Аллайнның трансвеститтерден жыныстық қызмет алуға тырысқанын көрген полицейлермен расталғанын атап өтті. Бұл айыптаулар келесі күні таңертең «Кларион Леджер» газетінің бірінші бетіне жарияланды. Аллайн айыптауларды «жала жабу» деп атады, үш трансвеститті танымайтынын жоққа шығарды және «Мен жыныстық бұрмалаушы емеспін және Леон Брамлетт оны біледі» деді. Сондай-ақ ол өзін айыптаушыларды жала жабу үшін сотқа беретінін айтты. Мұнай компанияларының басшылары мен олардың детективтері трансвеститтерді әртүрлі мотельдерге көшіріп, олардың сыртқы түрін бақылап отырды. Брамлетт өзін олардан алыстатып, тергеуге қатысы жоқ екенін мәлімдеді. Басқа да штаттық демократтар кандидаттары Аллайнды қорғауға жиналды, ал көптеген БАҚ-тар Спеллдің оның зерттеулерін жариялау үшін жарнама сатып алу әрекеттерін қабылдамады. Өзінің қарқыны төмендеп бара жатқанын сезініп, Спелл Аллайнды полиграфтан тексеруді талап ете бастады. Кандидат келісті, бірақ екі адам емтиханды ұйымдастыру мәселесінде дауласты. Содан кейін Брамлетттің штабы егер Аллайн үш рет осындай тесттен өтетін болса, республикалық жарыстан шығатынын мәлімдеді, ал бір топ бизнесмендер екі үміткердің де полиграфтан тексеруін талап етті. Аллайн ақырында полиграфтан өтті, ол оның жоққа шығаруын растады, ал оның адвокаты трансвеститтің әкесінен ұлының сенімсіздігін жоққа шығаратын ант берген мәлімдеме алды. Науқанның соңында дау Аллайн мен Спеллдің сенімділігіне қатысты сұрақтарға айналды, ал Брамлетт көпшілік назарынан шығып қалды. 8 қарашадағы жалпы сайлауда Аллайн 55 пайыз дауыспен жеңіске жетті, ал Брамлетт 39 пайыз ғана жинады. 1984 жылдың қаңтар айында трансвеститтер өздерінің мәлімдемелерін жоққа шығарып, олар куәліктері үшін ақша алғанын айтты, ал Аллайнның адвокаты жаңа полиграф тестінің нәтижелері қазан айында олар өтірік айтқандығын көрсеткенін мәлімдеді. Аллайн бұл істі сотқа беру туралы уәдесін орындамады. Дегенмен, бұл айыптаулар Аллайнның жұртшылықтағы беделіне нұқсан келтірді және губернатор ретінде оның идеяларын қолдауды қиын етіп берді.

Әкім

1984 жылдың 10 қаңтарында Аллайн Миссисипи штатының губернаторы болып ант берді, бұл лауазымды алғаш рет католик дінінің өкілі иеленді. Ол заңсыз есірткілерді қолдануды азайту мақсатында штаттық агенттіктер басшыларынан тұратын әкімшілік топ құрды, нәтижесінде шамамен бір тонна кокаин тәркіленді. 1984 жылдың мамыр айында ол Стив Паттерсонның Миссисипи Демократиялық партиясының төрағасы болуына қолдау көрсетті. 1984 жылы заң шығарушы орган «Александр против Аллайн» шешіміне сәйкес, өкілдерін атқарушы кеңестерден алып тастайтын және екі жаңа консультативтік бюджеттік комиссия құрайтын қайта ұйымдастыру туралы акт қабылдады – бірі көбінесе заң шығарушылардан, екіншісі губернатордың бақылауында болды. Аллайн өзінің алғашқы бюджеттік ұсынысын жасауда пассивті тәсіл танытты, себебі заң шығарушы орган оны көп назарсыз қалдыратынын дұрыс болжады. Салықты көтеруге қатысты қарсы болған ол 1985 жылы мемлекеттік мектеп мұғалімдерінің жалақысын көтеруді көздейтін заңға вето қойды. Бұл штат тарихындағы алғашқы мұғалімдер ереуіліне әкеп соқты, ақырында заң шығарушы орган оның ветосын жоққа шығарды. Оның салықты көтеруді қолдамауы оның өкілеттік мерзімінде көптеген мемлекеттік қызметтерге қаржыландыруды қысқартуға себеп болды. Заң шығарушыларды атқарушы кеңестерден алып тастағаннан кейін Аллайн Мемлекеттік автомобиль жолдары департаментін реформалауға назар аударды, оған үш мүшеден тұратын сайланған комиссия басшылық етті. Ол департамент басшылығын губернатор тағайындайтын директорға беруді ұсынды. Бұл өзгеріске қол жеткізе алмаған ол 1986 жылы автомобиль жолдарына қаржыландыру туралы заңға вето қойды. Департаменттің қаражаттың қанша бөлігі жобаларға жұмсалмағаны туралы сұрақтарға жауап бермеуіне ашуланған ол департаменттің және оның кітаптарын бақылауға алу туралы жарлық шығарды, осылай қалған ақшаны штаттың жалпы қорына аударуды көздеді. Бас прокурор департаменттің иелігіне алуға қарсы шешім шығарды, бірақ Аллайнға оның кітаптарын аудиттен өткізуге рұқсат берді. Аудит нәтижесінде департаментте 23 миллион доллар қолданылмаған қаражат бар екені анықталды, ал келесі екі жылда заң шығарушы орган ақшаның көп бөлігін басқа салаларға қайта бағыттады. 1986 жылғы заң шығару сессиясынан кейін автомобиль жолдарының қызметкерлері мен бірнеше кәсіпкерлер Аллайннан заң шығарушыларды арнайы сессияға шақырып, қаржы жылы аяқталуына дейін автомобиль жолдарына қаржыландыруды жүзеге асыруға көмектесуді сұрады. Ол 28 мамырға арнайы сессияны жоспарлады, бірақ реформа жоспары көпшіліктің қолдауын таппаған соң, одан бас тартты. Автомобиль жолдарына қаржыландыру қамтамасыз етілді, ал сессияның соңында лобби тобы мен автомобиль жолдары комиссарлары штаттағы төрт жолақты автомобиль жолдарының санын кеңейту жоспарын жасады, оны Экономикалық өркендеу және даму үшін автомобиль жолдары (AHEAD) деп атады, ол жанармай бағасына бір галлонға бес центтік салықты көтеру арқылы қаржыландырылатын болды. Заң шығарушылар 1987 жылғы сессияның ашылуында заң жобасын ұсынды, бірақ Аллайн келесі күні өзінің бағдарламасын ұсынды, ол төрт жолақты автомобиль жолдарының құрылысын, автомобиль жолдары департаментін қайта ұйымдастыруды және салықты көтерудің орнына облигациялар шығаруды қамтыды. AHEAD жақтастары Аллайнның ұсынысын елемеді және өз бағдарламаларын қабылдауға қол жеткізді. Аллайн заң жобасына вето қойып: «Мен салықты артық көтеруді білдіретін және қазіргі тәжірибені сақтайтын кез келген бағдарламаға қатысуға дайын емеспін», - деді. Кейін заң шығарушы орган губернатордың ветосын жоққа шығарды. 1985 жылы Аллайн Рубен В. Андерсонды Миссисипи Жоғарғы Сотына тағайындады, ол оған алғаш рет отырған афроамерикалық болды. 2009 жылы глаукома салдарынан көзінің көбісін жоғалтты. 2013 жылдың қараша айының соңында пневмонияға шалдықты. Ол 2 желтоқсанда Джексон қаласында қайтыс болды және Натчес қалалық зиратына жерленді. Миссисипидің көптеген губернаторларынан айырмашылығы, Аллайн өзінің өкілеттік мерзімінде өзінің ресми портретін жасатпады, ол тек 2018 жылы ашылды.