Кіріспе

Адам және басқа да екі аяқты жануарлардың ми сабасының бөлігі.

Понт (лат. *pontes* – көпір) – адам және басқа да сүтқоректілердің ми сабасында ортаңғы мидан төмен, ұзынша мидан жоғары және шашаның алдында орналасқан бөлігі. Понт итальяндық анатомист және хирург Костанцо Варолионың (1543–1575) құрметіне «Варолио көпірі» деп те аталады. Ми сабасының бұл аймағы миден мишаға және ұзынша миға сигналдар жіберетін жүйке жолдары мен трактарды, сондай-ақ сезімдік сигналдарды таламусқа жеткізетін трактарды қамтиды.

Құрылымы

Адамның көпірінің ұзындығы шамамен және мишықтың алдында орналасқан. Ми сабағының қарын жағындағы көлденең медуллопонтиндік ойыс көпір мен сопақ ми арасындағы шекараны белгілейді, ал VI/VII/VIII бас ми нервтерінің тамырлары осы ойыс бойымен ми сабағынан шығады. Көпірдің, сопақ мидың және мишықтың қосылысы мишық-көпір бұрышын құрайды. Жоғарғы көпірлік ойыс көпірді ортаңғы мидан бөліп тұрады. Артында көпір екі жағынан орталық мишық аяқшасына иіліп кіреді және көпірдің дорсальды бөлігі (көпірлік тегментум). Көпірдің қарын жағы кливусқа қарап тұрады, ал екі құрылымның арасында көпірлік цистерна орналасқан. Көпірдің қарын бетінде базальді артерияның өтетін немесе өтпейтін орталық сызықты базальді ойыс бар. Базальді ойыстың екі жағында да көпірдің тоқымасындағы төмен түсетін талшықтар арасында өрілген көпірлік ядролардың құрамынан пайда болған дөңгелектер бар. Жоғарғы мишық артериясы көпірдің жоғарғы жиегін айналып өтеді.

Клиникалық маңызы

Орталық понтин миелинолизі – бұл миелин қабығының зақымдануына байланысты туындайтын ауру, ол тепе-теңдік сезімін, жүруді, денеге тиіскендегі сезімді, жұту мен сөйлеуді қиындатады. Клиникалық жағдайда көбінесе трансплантация немесе қандағы натрийдің күрт түзетілуімен байланысты болады. Егер уақытында диагноз қойылмаса, өлімге немесе "жабылып қалған" синдромға (locked-in syndrome) алып келуі мүмкін.

Эволюция

Пондар алғаш рет мидың ретикулярлық формациясының бір бөлігі ретінде пайда болды. Лампреяларда пон болғандықтан, ол 525 миллион жыл бұрын алғашқы агнатылар пайда болған кезде мидан ерекше аймақ ретінде дамыған болуы керек деген пікір бар.