Кіріспе

Жамандау ісі

Хилл мен Торонто Саентология шіркеуі арасындағы 1995 жылғы 20 ақпан – 1995 жылғы 20 шілдедегі іс, 2 S. C. R. 1130 нөмірімен тіркелген, Саентология шіркеуіне қарсы жамандау туралы іс болды. Бұл істе Канаданың Жоғарғы соты Онтарионың жамандау заңдарын Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартиясымен байланысты түсіндірді. Сараптан кейін, Канаданың Жоғарғы соты АҚШ Жоғарғы сотының «Нью-Йорк Таймс компаниясы мен Салливан» ісінде (376 U. S. 254, 1964) белгіленген қасақана жала жабу стандартын қабылдамайтынына шешім шығарды.

Шолу

1984 жылдың 17 қыркүйегінде шіркеу үшін жұмыс істейтін заңгер Моррис Мэннинг және Саентология шіркеуінің өкілдері Торонтодағы сот ғимаратының алдында баспасөз конференциясын өткізді. Манинг адвокат киімін киіп, Саентологияның қозғалыс туралы шағымдамасындағы айыптауларды оқып, оларға түсініктеме берді. Ол мемлекеттік прокурор Кейси Хиллге қарсы қылмыстық сот төрелігін қозғауға ниеттенді. Шағымдамада Хилл судьяны жаңылыстырғаны және Торонтодағы Саентология шіркеуіне қарсы істе Саентологияға тиесілі белгілі бір құжаттарды жасыратын бұйрықты бұзғаны айтылған. Апелляциялық сотта талапкерлер жауапкерге айыппұл салу немесе бас бостандығынан айыруды сұраған сот процесінде Хиллге қарсы айтылған барлық айыптаулар негізсіз және жалған деп танылды. Осыдан кейін Хилл шағымданушыларға қарсы қорлау туралы сотқа шағым түсірді. Екі шағымданушы да 300 000 канад доллары көлемінде жалпы залап төлеуге міндетті болды, ал Саентология жеке өзі 500 000 канад доллары көлемінде ауыр залап және 800 000 канад доллары көлемінде жазалаушы залап төлеуге міндетті болды. Бұл үкім 1993 жылы Онтарио апелляциялық сотымен бекітілді. Бұл шағымда көтерілген басты мәселелер: жалақорлыққа қатысты ортақ құқық Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартасының тұрғысынан жарамды ма және қазылардың залап өтеуі туралы шешімі күшінде қала ма еді. "Санкт-Петербург таймс" газетінің мәліметінше, "Саентология 1996 жылы Хиллге 4 миллион доллардан астам төлеген. Төлемге пайыздық үстеме және адвокаттардың гонорары кірген".

Шағымданушының дәлелдері

Саентология шіркеуі Канададағы жамандауға қатысты қолданыстағы заң Канада қоғамымен бірге дамымағанын мәлімдеді. Қолданыстағы заңда талапкерлердің абыройын қорғау қажеттілігіне, сөз бостандығына зиян келтіретіндей, тым көп мән берілген. Олардың пікірінше, бұл "еркін және демократиялық қоғамда" конституциялық шектеулерге наразылық білдіруге болатын, негізсіз және ақтауға келмейтін шектеу. Апелляциялық шағымдарда, егер мемлекеттік әрекет элементі конституциялық қадағалауға жеткіліксіз болса, жалпы құқық принциптері, тіпті жеке құқық бойынша дауларда, конституцияға сәйкес түсіндірілуі керек екені айтылды. Олардың пікірінше, мұны тек АҚШ Жоғарғы Сотының "Нью-Йорк Таймс Компанисы" мен Сулливанға қарсы істе белгілеген "нақты қасақаналық" жауапкершілік стандартын қабылдау арқылы ғана іске асыруға болады. Артықшылық құқығы байланыс жасалған жағдайға, байланыстың өзіне емес, қатысты. Құпиялылық артықшылығының құқықтық салдары – жамандау сөздер жарияланған кезде, олар қасақана айтылған деген болжамды жоққа шығару болып табылады. Жағдай артықшылықты білдірсе, жауапкердің ниеті жақсы деп есептеледі және жауапкер талапкер туралы жамандау және жалған ескертулерді жазасыз жариялауға құқылы. Дегенмен, бұл артықшылық абсолютті емес және егер мәлімдемені жариялаудың басты себебі нақты қасақаналық немесе өшпенділік болса, одан бас тартуға болады. (Бұл контексте қасақаналық – жауапкердің жалғандығын немесе шындықты біліп немесе ойсыздықпен ескермейтінін көрсету арқылы анықталады.) Артықшылық құқығы міндеттемелердің немесе мүдделердің шегінен асып кеткен жағдайда да жойылуы мүмкін. Жағдайдың құпия екендігі, сол жағдайда айтылған немесе жазылған барлық сөздерді міндетті түрде қорғамайды. Берілген ақпарат сол ақпарат берілген кездегі жағдайларға қатысты және олармен үйлесімді болуы керек.

Фактикалық негіз

Барлық қорлау ісіндегідей, нақты жағдай өте маңызды және оны егжей-тегжейлі баяндау қажет. Қорлаушылық мәлімдеме жасалған кезде Кейси Хилл Онтарио провинциясы Бас прокуроры министрлігінің Қылмыстық бөліміндегі Корольдік құқық кеңсесінің адвокаты болып жұмыс істеді. Ол 1983 жылдың 1 наурызында алынған ордерге қатысты Онтарио провинциялық полициясына ("OPP") кеңес берген, бұл ордер 1983 жылдың 3 және 4 наурызында іздестіруге рұқсат берді. Іздестіру кезінде шамамен 250 000 құжат, яғни 2 миллионнан астам беттік материал тәркіленді. Бұл құжаттар Торонтодағы OPP ғимаратында 900-ге жуық қораптарда сақталды.

Нәтиже

Жоғарғы Сот Онтарио апелляциялық сотының шешімін және негізгі қазылар алқасының жалпы, күшейтілген және жазалық сипаттағы залапты өтеу туралы үкімін қолдайды.

Канададағы ең ірі жала жабу туралы сот

Бұл апелляцияда күшіне енген қазылардың шешімі Канада тарихындағы жала жабу ісі бойынша ең ірі өтемақы болып табылады. Адвокат Мэннинг пен Саентология шіркеуі жалпы залаптың 300 000 канад долларына бірлесіп жауапты деп танылды. Саентология ғана күшейтілген залаптың 500 000 канад долларына және жазалау өтемақының 800 000 долларына жауапты болды, осылайша Саентологияның жалпы жауапкершілігі 1 600 000 канад долларын құрады. Бұл көрсеткіш 2008 жылға дейін ешқандай жаңа рекордты білмеді.