Қоғамдық мүдделерді қорғау: құпия ақпаратты жариялаудың заңдық аспектілері
Public interest defence
Құпия ақпаратты жариялаудың заңдық қорғанысы: мемлекеттік қателіктерді ашу, журналистикалық тергеулер және қоғамдық мүдделерге қатысты ақпараттар. ⚖️📰🇰🇿
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құқықтық қорғаныс
Legal defence
Қоғамдық мүдделерге байланысты қорғаныс – бұл заңдағы қорғаныс, ол құпия немесе қорғалған ақпаратты жариялаған күдіктіге, ақпаратты жариялаудың қоғамдық мүддесі жарияламаудың қоғамдық мүддесінен артық екенін дәлелдеу арқылы қылмыстық немесе азаматтық жауапкершіліктен құтылуға мүмкіндік береді. Құпиялылық заңдары аясында, бұл хабар берушіге үкіметтің бұрыс әрекеттерін ашуға рұқсат беруі мүмкін. Журналистика саласында, журналист барлық жағдайды ескере отырып, шындық деп санайтын материалды жариялау, тіпті кейіннен жалған болып табылса да, Ұлыбритания заңдарында ар-намысқа тию туралы шағымдардан қорғалған. Ұлыбританияда 2013 жылғы Ар-намысқа тию туралы заң қоғамдық мүдделерге байланысты қорғаныс көздейді.
A public interest defence is a defence in law that allows a defendant who disclosed classified or protected information to avoid criminal or civil liability by establishing that the public interest in disclosure of the information outweighs the public interest in nondisclosure. In the context of secrecy laws, it may permit a whistleblower to disclose government misconduct. In the context of journalism, publication of a story that the journalist reasonably believes to be true "having regard for all the circumstances", even if subsequently found to be untrue, is protected against action for defamation in UK law. In the United Kingdom, the Defamation Act 2013 provides a public interest defence.
Ресми құпиялар
Қорғауды енгізу Ұлыбританияның 1989 жылғы Ресми құпиялар туралы заңның қабылдану процесінде талқыланды. Аталған қорғау соңғы актіге енгізілген жоқ. Бұл қорғау, осы Заңға негізделген басқа елдердің құпиялылық заңдарында да болған жоқ. Австралияда 2013 жылғы «Халық мүддесін ашу туралы» заң «мемлекеттік қызметкерлердің күдікті бұзушылықтары туралы хабар беруге мүмкіндік береді» және мұндай ақпаратты жариялаудың қорғауға ие болу үшін қалай жүзеге асырылуы керектігін көрсетеді. Канада 2001 жылы Ақпараттың қауіпсіздігі туралы заңына қорғауды қосып, құпиялылық заңдарын реформалады. Дегенмен, оның қолданылуы заңда белгіленген бірқатар қадамдарды орындаған жағдайлармен ғана шектеледі, ал ақпаратты жариялау мақсаты – басқа адамның қызметтік міндеттерін орындау кезінде жасаған қылмысын ашу болуы тиіс. Қорғауды енгізу мәселесі 2003 жылы Гонконгтағы БАҚ-та Негізгі заңның 23-бабын іске асыруға бағытталған заңнамалық процесте талқыланды. АҚШ-та халық мүддесін қорғау жүйесі жоқ. Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің (NSA) қызметкері, мемлекеттік мүддеге құпия құжаттарды жариялаған Эдвард Сноуден, егер оған халық мүддесін қорғауға рұқсат берілсе, АҚШ-қа оралып сотталуға дайын екенін айтты. Сноуден 2013 жылдан бері шетелде тұрып келеді.
The inclusion of the defence was a subject of debate in the legislative process of the Official Secrets Act 1989 of the United Kingdom. The defence was not included in the final Act. The defence was also absent in secrecy laws in other countries that were based on the Act. In Australia, the Public Interest Disclosure Act 2013 "provides a means to report suspected misconduct by public officials", setting out how such a disclosure must be done to qualify for protection. Canada has reformed its secrecy laws in 2001 by adding the defence in its Security of Information Act. However, its application is limited to situations in which the defendant has followed a series of steps set out in the legislation before making the disclosure, and the person's purpose in making the disclosure is to reveal an offence committed by another person in their official duties. The inclusion of the defence has been a subject of debate in Hong Kong in 2003 during its legislative process to implement Article 23 of the Basic Law in the media in Hong Kong. The US does not have a public interest defence. Edward Snowden, a NSA contractor who leaked classified documents in the public interest, said he will return to the US and stand trial if he is allowed a public interest defence. Snowden has been living abroad since 2013.