Кіріспе

1474-1489 жылдар аралығында Кипр патшайымы

Екатерина Корнаро (; немесе Корнер; Αικατερίνη Κορνάρο; 25 қараша 1454 – 10 шілде 1510) – Кипр Корольдігінің соңғы монархы, сонымен қатар Иерусалим патшайымы және Армения патшайымы атақтарын иеленген. Ол Кипрдың Джеймс II патшасына үйлену арқылы Кипр патшайымы болды, содан кейін 1473-1474 жылдар аралығында ұлы Джеймс III Кіші жас болған кезде Кипр регенті қызметін атқарды, ал оның қайтысынан кейін Кипр патшайымы болды. Ол 1474 жылдың 26 тамызынан 1489 жылдың 26 ақпанына дейін билік құрды және күйеуінің өлімінен кейін Венеция Республикасы Кипрді бақылауға алуы үшін "Қасиетті Марк қызы" деп жарияланды.

Өмір

Екатерина (Катерина деп те аталады) - венециялық Марко Корнароның қызы, Cavaliere del Sacro Romano Impero (Киелі Рим империясының рыцары) және Наксос герцогинясы Криспо Флоренция. Ол Нобиль Хуомо Джорджио Корнароның (1452 – 31 шілде 1527) қарындасы, "Отан әкесі" және Киелі Рим империясының рыцары болған. Корнаро әулетінен төрт дож шыққан. Оның отбасы Кипрмен ұзақ жылдардан бері байланыста болды, әсіресе сауда және коммерция салаларында. Лимассол ауданындағы Эпископи аймағында Корнаро отбасы түрлі қант фабрикаларын басқарды және Кипр өнімдерін Венецияға экспорттады. Екатеринаның портретын Дюрер, Тициан, Беллини және Джорджоне салған.

Джеймс ІІ-нің мұрагерлігі

Кипр патшасы Иоанн II 1458 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның қызы Шарлотта мен аралды басып алуға тырысқан оның заңды емес туған інісі Джеймс арасында мұрагерлік дау туды. Савойлық Людовик пен Шарлоттаның некесіне сүйене отырып, Савой герцогы аралға талап қойды және Шарлотта патшайым деп жарияланды. 1468 жылы Екатеринаның әкесі мен еңіресі жүргізген келіссөздер нәтижесінде Джеймске әйел ретінде ұсынылды. Бұл неке Венеция Республикасы үшін өте пайдалы болды, себебі осы арқылы Венеция Кипрдегі сауда құқықтары мен басқа да жеңілдіктерін сақтап қала алды. 1468 жылы келісімге қол қойылып, Джеймстің жағдайы нығайтылды.

Корольдік жұбайы

Осылайша, 1468 жылы Джеймс II, басқаша айтқанда, "Тәңірден тумаған" Джеймс, Кипр патшасы болды. Ол Екатеринамен 1468 жылдың 30 шілдесінде Венецияда, ол 14 жасқа толғанда, өкілеттік арқылы үйленді. Ол, ақыры, 1472 жылдың қараша айында Кипрге кемемен жол тартып, Фамагустада Джеймспен жеке өмірге шықты.

Регент

Джеймс үйлену тойынан кейін көп ұзамай кенеттен ауырып қайтыс болды, ал оның өсиеті бойынша, сол кезде жүкті болған Екатерина регенттік қызметін атқарды. Венеция флоты теңізге шыққаннан кейін, Кипрдың кішкентай Джеймс III-ін Джонның заңды қызы Шарлоттаның пайдасына тақтан түсіру қастандығы болды, және Екатерина тұтқынға алынды. Венециялықтар қайта келді, жағдай тез орналасты, бірақ республика Кипрді жаулап алуды жоспарлап бастады, бірақ оның мұндайға ешқандай заңды құқығы болмады.

Кейінгі өмірі

Соңғы крестонос мемлекеті Венецияның колониясына айналды, ал өтемақы ретінде Екатеринаға патшайым атағын сақтауға рұқсат берілді және 1489 жылы Венеция Республикасының Венето аймағындағы Террафермадағы Асоло графтығының иесі болды. Асоло тез арада әдеби және өнерлік ерекшеліктерімен танымал болды, негізінен Пьетро Бембоның махаббат туралы платондық әңгімелері, "Гли Асолани" үшін ойдан шығарылған орын болғандықтан. Екатерина 1509 жылға дейін Асолода тұрды, содан кейін Камбрей лигасы қаланы шаптап, ол Венецияға қашып кетті, онда тағы бір жыл өмір сүрді және 1510 жылдың 10 шілдесінде қайтыс болды. Ол Венециядағы Сан-Сальвадор шіркеуіне жерленген.

Мұра

Жюль Анри Верной де Сент-Жорждың оның өміріне негізделген либреттосы Франц Лахнердің «Катарина Корнаро» (1841), Фроменталь Халевидің «Кипр патшайымы» (1841) және Гаэтано Донизеттидің «Катерина Корнаро» (1844) операларының негізін құрады. Суретші Стасс Параскос Ларнака қаласында өнерді және басқа да мәдениетті насихаттау үшін құрған «Корнаро институты» қайырымдылық ұйымы оның есімін Кипрде мәңгі есте қалдырды, бірақ 2017 жылы Ларнака муниципалитеті оны жапты. 2011 жылдың қазан айында Кипрдің Ежелгіліктер департаменті Потамиядағы ортағасырлық сарайды қалпына келтіруге бір миллион еуролық жобаны жариялады, бұл сарай Екатерина Корнароның жазғы сарайы болған деп есептеледі. Жобаның мақсаты сарайдың батыс жағында мәдени орталық құру болды, ал жұмыс қаржыға қарай үш жыл бойы кезең-кезеңмен жалғасатын жоспарланған. Алайда, «Кипр поштасы» газетінің мәліметінше, Кипрдің Ежелгіліктер департаменті 2012 жылдың қазан айында Екатерина патшайымы бұл жерде болғандығын растайтын ешқандай дәлел жоқ екенін мәлімдеді. Газет департаменттің археологиялық қызметкері Эви Фиуридің сөзін келтірді: департамент бұл құрылысты ешқашан королеваның жазғы сарайы деп атаған емес, оны Потамияның ортағасырлық сарайы деп атаған. «Біз, Ежелгіліктер департаменті ретінде, мұны ешқашан айтқан емеспіз, бұл дәстүрге айналған сияқты», - деді Фиури. «Бұл қалай басталғанын білмейміз».