Кіріспе

Асқыну буынының түрі – Панхард таяқшасы (Панхард таяқшасы, іздеу таяқшасы немесе бағыттағыш таяқша деп те аталады) – доңғалақ осінің бүйірлеме қозғалысын шектейтін асқыну буыны. Бұл құрылғыны Францияның Panhard автомобиль компаниясы ХХ ғасырдың басында ойлап тапқан, және содан бері кеңінен қолданылып келеді.

Шолу

Автомобильдің аспасының мақсаты – дөңгелектердің кузовқа қатысты тік қозғалысын қамтамасыз ету. Сондықтан олардың алға және артқа (бойынша) немесе бүйірге (көлденеңінен) қозғалуына рұқсат беруге болмайды. Панхард таяқшасы – көлденең қозғалысты болдырмауға арналған қарапайым құрылғы. Ол, осьтің бір жағын көліктің қарсы жағындағы шассиге немесе кузовқа жалғайтын, осьпен бір жазықтықта бүйірлеген қатты таяқшадан тұрады. Таяқша екі шетінде тек жоғары және төмен айналуға мүмкіндік беретін ілмектер орналасқан, бұл осьтің қозғалысын тік жазықтықта шектейді. Бұл осьті бойлық бағытта тиімді орналастырмайды, сондықтан оны бойлық бағытта осьті тұрақтандыратын артқы иінтіректермен бірге қолданады. Панхард таяқшасы көбінесе серіппелі аспаларда қолданылады; жапырақты серіппелі аспаларда серіппелердің өзі көбінесе жеткілікті көлденең қатаңдық береді. Дегенмен, Ford кейбір Explorer және артқы жапырақты серіппелері бар жеңіл жүк көліктерінде ұқсас жалғастырылған артқы осьті демпферін (бесінші амортизатор) қолданды. Jaguar сондай-ақ Panhard таяқшасын артқы осьті ерекше консольді жапырақты серіппелі Mark 2 моделінде орналастыру үшін пайдаланды.

Артықшылықтары мен кемшіліктері

Панхардтың артықшылығы – оның қарапайымдылығы. Оның басты кемшілігі – кузов міндетті түрде оське қатысты доға бойынша қозғалады, ал радиусы Панхард таяғының ұзындығымен тең. Егер таяқша тым қысқа болса, ол пружинаның толық созылуы мен қысылуы кезінде ось пен кузов арасында шамадан тыс көлденең қозғалысқа мүмкіндік береді. Сондықтан Панхард таяғы үлкен автомобильдерге қарағанда кішкентай автомобильдерде кем пайдалы. Бұған екі ерекше жағдай бар: Mitsubishi Pajero Mini және Suzuki Jimny. Екеуі де кішкентай көліктер (Жапонияда олар жеңіл көліктер санатына жатады), бірақ олардың жолсыз қасиеттеріне байланысты ось пен кузов арасындағы көлденең қозғалыс маңызды емес. Осьтің тік қозғалысының көлденең компонентін күрт азайтатын ұқсас аспап конструкциясы – Ватт байланысы.

Қолданбалар

Тірі осьті аспалары бар кейбір көліктер конструкциялық немесе басқа да практикалық шектеулерге байланысты Ватт механизмін қолдана алмайды; мұндай көліктерде көбінесе алдыңғы аспаның бөлігі ретінде Панхард таяғы қолданылады. Mercedes Benz G Class 2018 жылы қайта жасалып, артқы осіне Панхард таяғы қосылды, бұл жолдағы басқару мүмкіндіктерін жақсартты.