Кіріспе
Goya Foods, Inc. – АҚШ-та және көптеген испаноязықты елдерде сатылатын азық-түлік өндірушісі. Оның АҚШ-та (Пуэрто-Риконы қоса), Доминикан Республикасында және Испанияда өндіріс орындары бар. Компания испан-американдық Unanue отбасының үшінші буынына тиесілі және штаб-пәтері Нью-Джерси штатының Джерси-Сити қаласында орналасқан.
Goya Foods, Inc. is a producer of a brand of foods sold in the United States and many Spanish speaking countries. It has facilities in the United States (including Puerto Rico), the Dominican Republic and Spain. It is under third generation ownership of the Spanish American Unanue family, and is headquartered in Jersey City, New Jersey.
Тарих
Goya Foods компаниясы 1933 жылы (кейбір дереккөздер 1936 жылды көрсетеді), Испанияның Валье-де-Мена қаласынан Пруденсио Унануэ Ортис (1886–1976) тарапынан құрылды. Пруденсио Пуэрто-Рикоға көшіп, онда да испан иммигранты болған Каролина Касалмен (1890–1984) танысып, үйленді; кейін олар Нью-Йорк қаласына көшті. Отбасы 1922 жылы «Унануэ және ұлдары» деген шағын дүкен ашқан, бірақ 1930-жылдардың ортасында ол көтерме саудаға айналды. Пруденсио «Гоя» деген атты марокколық сардина компаниясынан сатып алды, себебі оның тегі американдық тұтынушыларға айтуға қиын болады деп ойлады, сондай-ақ испан суретшісі Франсиско Гоямен байланыстыруына ұнады. 1976 жылы Пруденсио Унануэ қайтыс болғаннан кейін, ол Гояны ұлдары Жозеф, Чарльз, Франсиско және Энтониге мұра етіп қалдырды. Әкесінің қайтысымен, Жозеф А. Унануэ Goya компаниясының бас директоры болды, сол кезде компания салыстырмалы түрде кішкентай, 8,5 миллион долларлық кәсіпорын еді. Компанияның президенті және бас атқарушысы ретінде Жозеф басқаруды інісі Франсискомен бөлісті, ол Goya de Puerto Rico Inc. президенті болып, компанияның көптеген өндірістік операцияларына жауапты болды. Жозеф А. Унануэдің ұлы Жозеф Ф. Унануэ 1989 жылдан 1996 жылға дейін Goya de Puerto Rico компаниясының бас менеджері және вице-президенті болды, содан кейін компанияның Нью-Джерси штатында атқарушы вице-президенті болып, компаниядағы екінші лауазымды иеленді; ол екі жылдан кейін қайтыс болды. Бұл 1 миллиард доллардан астам кіріске алып келді, соның салдарынан сотқа шақыру туды. Goya-ның негізін қалаушылардың ұрпақтары арасындағы меншік бөлінісі компанияның стратегиясы туралы дау-дамайларға жиі себеп болды. 2019 жылы Goya Карлайл тобымен мүмкін болатын сатып алу туралы келіссөздер жүргізді; ақырында компания өзін Карлайл тобына сатудан бас тартты.
Сипаттама
Goya испан, Пуэрто-Рико, Кариб бассейндері, Мексика, Куба және Орталық және Оңтүстік Америка асханаларынан өнімдерді өндіріп, таратады. Олардың өнімдері АҚШ-тың (Пуэрто-Риконы қоса алғанда) дүкендері мен супермаркеттер желілерінде, сондай-ақ халықаралық нарықтарда сатылады. 2006 жылы Forbes журналы Goya компаниясын АҚШ-тың ең ірі жеке компаниялары тізімінде 355-ші орынға қойды. 2014 және 2016 жылдар аралығында Goya тұтынушылар сұранысының артуына байланысты Нью-Джерси, Техас, Калифорния және Джорджия штаттарында бес жаңа нысан – өндіріс және тарату орталықтарын ашты. Қазіргі таңда Goya Foods штаб-пәтері Нью-Джерси штатының Джерси-Сити қаласында орналасқан. Сонымен қатар, Goya Доминикан Республикасының Сан-Кристобаль қаласында өндіріс зауыты мен Пуэрто-Риконың Баямон қаласында тарату орталығына ие.
Гойя сыйлық береді
"Goya Gives" - түрлі қайырымдылық ұйымдарын, стипендияларды және шараларды қолдау бағдарламасы. Оған Пуэрто-Рикодағы Мария дауылы сияқты төтенше жағдайларда азық-түлік беру орындарына және азық-түлік банктеріне өнімдерді беру де кіреді. 2020 жылдың наурыз және сәуір айларында COVID-19 пандемиясына жауап ретінде Goya АҚШ-тағы азық-түлік банктері мен басқа да ұйымдарға азық-түлік, яғни шамамен 270 000 порция тамақ және 20 000-нан астам қорғаныш маскасын сыйлады.
MyPlate/MiPlato акциясы
2012 жылы компания Бірінші ханым Мишель Обаманың «Менің тарелкам» дені сау тамақтану жобасына қосылды.
Президент Трамптың пікірлері
2020 жылдың 9 шілдесінде Ақ үйde өткен «Испан тілдес халықтың өркендеуі» талқылауында, президент Дональд Трамппен бірге, Goya Foods компаниясының тең иесі және бас директоры Роберт Унану Трампты мақтап, елдің «Президент Трамп сияқты құрылысшы көшбасшыға ие болғандықтан, шынымен құдайы сүйгені» деді. Сондай-ақ ол: «Бізде керемет құрылысшы бар, біз басшылығымызға, президентімізге және елімізге өркендеу мен өсуді жалғастыру үшін дұға етейміз» деді. Унанудың бұл сөздері әлеуметтік желілерде латын американдықтардың Goya өнімдерін бойкоттауға шақыруына себеп болды. Бұл шақыруға Александрия Окасио-Кортес, Джулиан Кастро және Лин-Мануэль Миранда сияқты белгілі латын американдық тұлғалар қолдау көрсетті. Жауап ретінде, Унану келесі күні бұл «сөз бостандығына жасалған қанау» екенін мәлімдеп, сөздері үшін кешірім сұраудан бас тартты. Компанияны қолдаушылар «бойкотқа қарсы сатып алу» акциясын ұйымдастырды. Goya корпоративтік Twitter аккаунтында Ақ үйде өткен іс-шарада COVID-19 пандемиясынан зардап шеккендерге азық-түлік сыйлықтарын беруге берген уәдесін жариялады. Goya компаниясының жақтасы GoFundMe платформасында науқан ұйымдастырып, Goya өнімдерін сатып алып, оларды азық-түлік банкілеріне беру үшін қаражат жинады. 2021 жылдың 26 қаңтарында Goya директорлар кеңесі 2020 жылғы АҚШ президенттік сайлау нәтижелерін жоққа шығарған мәлімдемелері үшін Унануды сөкпекші болды және оны бұқаралық ақпарат құралдарымен сөйлесуден тыйым салды. CNN телеарнасының анонимді дереккөзінің мәлімдемесіне сәйкес, Унанудың сөздері «компанияның болашағына қауіп төндіріп, акционерлердің кейбіреулерінің өміріне қауіп келтірді», сондай-ақ, «Унанудың Ақ үйдегі сөздерінен кейін туған дау компания үшін жағымсыз жағдай туғызды». Компания директорлар кеңесінің көпшілігі Унануды лауазымынан босатуды жақтады, бірақ отбасылық бизнес регламенті мұндай қадамға жол бермеді. CPAC 2021 іс-шарасында Goya Foods компаниясының бас директоры Унану 2020 жылғы сайлаудың заңсыз екенін мәлімдеді, бірақ Дональд Трамп «нағыз, заңды және әлі де президент» екенін айтты. 2023 жылдың сәуір айында Корнелл университетінің экономика профессоры Юра Ляуконите Goya өнімдерін бойкоттау әрекеттері сәтсіз аяқталғанын ғана емес, сонымен қатар Goya өнімдерінің сатылымын арттырғанын мәлімдеді. Ляуконите бұл мәлімдемені 2023 жылы Bud Light сырасына жасалған бойкот туралы сұхбат беру кезінде жасады. Ляуконите бойкоттардың көбінесе қысқа мерзімді болатынын, ал Goya жағдайында сату көлемі бірінші рет сатып алушылардың көбеюінен өскендіктен, кері нәтиже бергенін айтты.
Мәдени әсері
Goya Foods логотипі мен бейнелері бірнеше қазіргі заманғы суретшілермен "қолданылған", олар осы суреттерді өз суреттерінде, гравюраларында және мүсіндерінде пайдаланады, ең белгілілері – кубалық-американдық суретші Рик Гарсия, мүсінші Александр Михарес, суретші Джон Кильдуфф және басқалар.