Кіріспе
Құс түрі – Еуразиялық жапырақ құмырсқасы. Ағаш құмырсқасы (Phylloscopus sibilatrix) – Солтүстік және орташа белдеудегі Еуропаның барлық аймақтарында, сондай-ақ Оңтүстік Урал тауларындағы Азия Ресейінің ең батыс бөлігінде кездесетін, кең таралған жапырақ құмырсқасы. Бұл құс қысқа көшіп, тұтас популяциясы тропикалық Африкада қыстайды.
the Eurasian leaf warbler
The wood warbler (Phylloscopus sibilatrix) is a common and widespread leaf warbler which breeds throughout northern and temperate Europe, and just into the extreme west of Asian Russia in the southern Ural Mountains. This warbler is strongly migratory and the entire population winters in tropical Africa.
Атауы
Phylloscopus туқымдасының атауы көне грек тілінен алынған phullon, "жапырақ" және skopos, "қараушы" (skopeo, "көзбен іздеу") сөздерінен құралған. Sibilatrix латын тілінде "сыбызғы тартатын" деген мағынаны білдіреді. XIX ғасырдың соңында бұл құсқа "орман торғайы" деп те атау болған.
Тіршілік ету ортасы
Бұл құс ашық, бірақ көлеңкелі, пісіп-жетілген орманды жерлерде, мысалы, емен және қарағайлы ормандарда, ұя салу үшін сирек өсімдік жамылғысымен кездеседі. Дөңгелек пішіндес ұясы төменгі бұталардың жанында, жерге жақын салынды. Мамыр айында алты-жеті жұмыртқа салады, сондай-ақ екінші жұмыртқа да болуы мүмкін. Ескі әлемнің көптеген құсқұстары сияқты, бұл кішкентай құс жәндіктермен қоректенеді. Польшадағы Беловежский орманының табиғи ортасында көбейетін ағаш құрттарының негізгі ұя жыртқыштары – сүтқоректілер, әсіресе орташа өлшемді етқоректілер. Олар көбінесе түнде дыбыс немесе иіс сезу арқылы ұяларды шабады. Сондықтан ұяның сақталуы төмендеді, бұл ұяның дамуымен қатар, ересек және дауыстап өсетін балапандарды жыртқыштардың оңай анықтауына байланысты болуы мүмкін.
Сипаттама
Ағаш құйрығының ұзындығы 11–12,5 см, және сыртқы түрі жапырақ құйрығына тән, жоғары жағы жасыл, төменгі жағы ақ, кеудесі лимон сары түсті. Оны шифчаф (P. collybita) және сары құйрық (P. trochilus) сияқты ұқсас түрлерден сары суперцилиум, тамақ және жоғарғы кеудесі, ақшыл үшінші қауырсын шеттері, ұзын негізгі қанат проекциясы және қысқарақ, бірақ кеңірек құйрығы арқылы ажыратуға болады. Бұл құс Ұлыбританияға жазда келеді, сәуірден тамызға дейін көрінеді. Соңғы жылдары оның саны азайды. Ирландияда сирек кездеседі, онда Виклоу округінде шағын, бірақ тұрақты көбейетін популяция бар. Орман құрылымына байланысты әртүрлі факторлар, соның ішінде беткей, орман жабыны, жалпақ жапырақты орманның үлесі, орман қаптал биіктігі және орман жиегінің ұзындығы, осы азайып бара жатқан орман түрінің қоныстану деңгейіне әсер етеді. Сондықтан, ағаш құйрығының қалаулы орман құрылымын қамтамасыз ететін және сақтайтын консервациялық шаралар қажет. Бұл құс көбеймейтін кезде де орманды жақсы көреді, алайда Гана сияқты қыстау орындарында осы орта азайып барады. Орман мекендемелерінің азаюына қарамастан, ағаш құйрығының саны өзгерген жоқ, себебі бұл түрлер жақсы орманды шаруашылықтар сияқты нашарлаған орталарды да пайдалана алады. Дегенмен, ағаштардың одан әрі жойылуы болашақта бұл түрге кері әсер етеді.
Әндер
Оның екі түрлі әні бар, көбінесе (бірақ әрдайым емес) бірінен соң бірі орындалады; 2–3 секундқа созылатын, қарқыны арта түсетін, жоғары тембрлі, сұйық металл трилі және төменгі тембрлі, 3-тен 5-ке дейін төмендейтін, «пиуу» пісінді ноталар тізбегі. Байланыс шақыруы – екінші ән түріне ұқсас, бірақ қысқарақ және жеке орындалатын жұмсақ «пиу» нотасы.