Кіріспе

ПВА, кеуекті материалдарға қолданылатын желім. Поливинил ацетаты (ПВА, PVAc, поли(этенил этаноаты)), көбінесе ағаш желімі, ПВА желімі, ақ желім, ағаш шеберінің желімі, мектеп желімі немесе АҚШ-та Эльмер желімі деп белгілі, – ағаш, қағаз және мата сияқты кеуекті материалдарға қолданылатын кең таралған желім. (C4H6O2)n формуласына ие алифатикалық резеңкелі синтетикалық полимер, ол поливинил эфирлер отбасының құрамына кіреді, жалпы формуласы −[RCOOCHCH2]−. Бұл термопластикалық материалдың бір түрі.

Қасиеттері

Поливинил ацетатының полимерлену дәрежесі әдетте 100-ден 5000-ға дейін, ал оның эфирлік топтары сілтілік гидролизге сезімтал және PVAc-ті баяу поливинил спирті мен сірке қышқылына айналдырады. Поливинил ацетатының шыныға түсу температурасы молекулалық салмағына байланысты 30-45 °C аралығында болады. Elmer's Glue All сияқты PVAc дисперсияларында қорғаныш коллоид ретінде поливинил спирті болады. Сілтілік ортада бор қышқылы немесе борак сияқты бор қосылыстары поливинил спиртінің байланысуына себеп болады, нәтижесінде жабысқақ тұнбалар немесе Slime және Flubber сияқты ойыншықтар пайда болады. Поливинил ацетатты көптеген микроорганизмдер ыдырата алады. Көбінесе зақымдануға жіпті саңырауқұлақтар себеп болады, бірақ балдырлар, ашытқылар, лишайлар және бактериялар да поливинил ацетатты ыдыратады.

Ашылу

Поливинил ацетаты 1912 жылы Германияда Фриц Клатте ашқан. Винил ацетаты мономеры алғаш рет ацетиленге сынап(I) тұзын қосып, уксус қышқылын өнеркәсіптік деңгейде өндірілді, бірақ қазір көбінесе этиленге палладий катализаторымен окистендірілген уксус қышқылын қосу арқылы жасалады.

Дайындық

ПВА – винил полимері. Поливинил ацетаты винил ацетаты мономерынің полимерленуі арқылы (винил ацетаты мономерынің бос радикалды полимерленуі) дайындалады.