Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Радиосигналдарды құрылғыны, көлікті немесе дронды қашықтан басқару үшін пайдалану.
Use of radio signals to remotely control a device, vehicle or drone
Радиобақылау (көбінесе RC деп қысқартылады) – құрылғыны қашықтан басқару үшін радио арқылы берілетін басқару сигналдарын пайдалану. Гараж есіктерін ашатын құрылғылар және көліктерге кілтсіз кіру жүйелері – қарапайым радиобақылау жүйелерінің мысалдары, онда шағын қолға ұсталатын радио хабар таратушы есіктерді ашады немесе жабады. Радиобақылау қолға ұсталатын радио хабар таратушыдан модельдік көліктерді басқару үшін де қолданылады. Өнеркәсіптік, әскери және ғылыми-зерттеу ұйымдары да радиобақылаумен басқарылатын көліктерді пайдаланады. Қазіргі таңдағы қарқынды өсіп келе жатқан қолданыс – азаматтық және әскери мақсаттар үшін ұшқышсыз әуе көліктерін (ҰАК немесе дрондарды) басқару, бірақ олар дәстүрлі қолданыстарға қарағанда күрделірек басқару жүйелерімен жабдықталған.
Radio control (often abbreviated to RC) is the use of control signals transmitted by radio to remotely operate a device. Examples of simple radio control systems are garage door openers and keyless entry systems for vehicles, in which a small handheld radio transmitter unlocks or opens doors. Radio control is also used for control of model vehicles from a hand held radio transmitter. Industrial, military, and scientific research organizations make use of radio controlled vehicles as well. A rapidly growing application is control of unmanned aerial vehicles (UAVs or drones) for both civilian and military uses, although these have more sophisticated control systems than traditional applications.
Тарих
Адамсыз ұшу аппаратын басқару идеясы (көбінесе әскери мақсаттар үшін торпедалардың дәлдігін арттыруға бағытталған тыраштандыру) радионың өнертабысына дейін туындаған. 19 ғасырдың екінші жартысында операторға сымдар арқылы қосылған мұндай көптеген құрылғылар жасалды, соның ішінде 1870 жылы неміс инженері Вернер фон Сименс жасаған алғашқы практикалық қолданыс. 1890 жылдардың соңында радио – жаңа сымсыз технологияны пайдалану арқылы сымдардан құтылу мүмкіндігі пайда болды. 1897 жылы британдық инженерлер Эрнест Уилсон мен С.Дж. Эванс радиомен басқарылатын торпедаға патент алды немесе Темза өзенінде радиомен басқарылатын қайықтарды көрсетті (олардың не істегені туралы мәліметтер әртүрлі). 1898 жылы Мэдисон Сквер Гардендегі көрмеде Никола Тесла радиомен басқарылатын шағын қайықты көрсетті. Тесла 1898 жылғы патентінде, АҚШ үкіметіне торпеда ретінде сату мақсатымен, сағаттық жиілікті өзгертуге арналған құрылғыны қосты, осылайша жау құрылғыны басып алмауға мүмкіндік берді. 1903 жылы испан инженері Леонардо Торрес Кеведо Париж Ғылым академиясында "Телекино" деп аталатын радиомен басқару жүйесін ұсынды. Сол жылы ол басқа елдерде бірнеше патент алуға өтініш берді. Бұл оның өзі жасаған "Астра Торрес" дирижаблін адам өміріне қауіп тудырмастан сынап көрудің бір жолы болды. Бұрынғы механизмдерден айырмашылығы, олар "қосу/өшіру" түріндегі әрекеттерді орындаған, Торрес әртүрлі жұмыс күйлері бар кез келген механикалық немесе электр құрылғысын басқару жүйесін жасады. Бұл әдіс үшін екілік телеграфтық кілт сигналы арқылы әртүрлі кодты сөздерді жібере алатын таратушы және қолданылатын құрылғыда кодты сөзге байланысты әртүрлі жұмыс күйін орната алатын қабылдағыш қажет болды. Ол рульдік механизм үшін әртүрлі позицияларды және итергіш механизм үшін әртүрлі жылдамдықтарды таңдауға қабілетті болды, сондай-ақ электр шамды қосу немесе өшіру үшін, ал туды көтеру немесе түсіру үшін және басқа да 19 түрлі әрекеттерді орындауға мүмкіндік берді. 1904 жылы Торрес 20-30 метрлік қашықтықта үш дөңгелекті жер көлігінде алғашқы сынақты жүргізді. 1906 жылы Испания королі Альфонсо XIII-нің қатысуымен Торрес бұл өнертабысты Бильбао портында көрсетті, 2 км-ден астам қашықтықта жағалаудан басқарылатын электр қуатымен жүретін "Vizcaya" кемесін адамдармен бірге жүргізіп отырды. 1904 жылы "Бэт" атты Виндермир пароходының авторы [Джек Китчен] оны эксперименталды радиомен басқару арқылы басқарды. 1909 жылы француз өнертапқышы өзінің "Торпиль Радио Автоматик" деп атаған радиомен басқарылатын торпедасын көрсетті. 1917 жылы Арчибальд Лоу Фелтемдегі құпия Корольдік әуе корпусының (RFC) эксперименталды жұмыстарының басшысы ретінде әуе кемесін радиомен басқаруды сәтті қолданған алғашқы адам болды. Оны болашақ әлемдік әуе жылдамдығы бойынша рекордты иеленуші Генри Сегрев жерден "ұшқарды". Лоудың жүйелері командалық хабарларды кодтап, жаудың араласуын болдырмау үшін қолданды. 1918 жылы құпия Д.С.Б. Портсмуттегі Корольдік теңіз күштерінің Сигналдар мектебінің бөлімі Эрик Робинсон В.К. басшылығымен "Әуе нысанасының" радиобақылау жүйесінің нұсқасын "аналық" ұшақтан түрлі әскери кемелерді, соның ішінде су асты кемелерін басқару үшін пайдаланды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдық өнертапқыш Джон Хейс Хаммонд кіші радиомен басқаруда қолданылатын көптеген әдістерді, соның ішінде қашықтан басқарылатын торпедаларды, кемелерді, кедергіге қарсы жүйелерді және тіпті оның қашықтан басқарылатын кемесінің қарсыластың кемелерінің жарық шамдарын нысанаға алуға мүмкіндік беретін жүйені жасады. 1922 жылы ол ескірген АҚШ теңіз күштерінің "USS Iowa" кемесіне радио басқару құрылғысын орнатты, осылайша оны нысана ретінде пайдалануға болады (март айында 1923 жылы оқ-дәрі жаттығуларында батып кеткен). Кеңес Қызыл Армиясы 1930 жылдары Финляндияға қарсы Қысқы соғыста қашықтан басқарылатын телетанктерді қолданды және Ұлы Отан соғысының басында кем дегенде екі телетанк батальонын пайдаланды. Телетанк 500-1500 м қашықтықтағы басқару резервуарынан радио арқылы басқарылады, екеуі телемеханикалық топты құрайды. Қызыл Армияда қашықтан басқарылатын кескіштер мен эксперименталды қашықтан басқарылатын ұшақтар да болды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Ұлыбританияның радиомен басқарылатын 1917 жылғы "Әуе нысанасы" (AT) және 1918 жылғы "Дистанциялық басқару қайығы" (DCB) Лоудың басқару жүйелерін пайдалану нәтижесінде 1930 жылдары "Queen Bee" паркіне әкелді. Бұл "de Havilland" ұшағының адамсыз, қашықтан басқарылатын нұсқасы, теңіз күштерінің артиллериялық оқуларында қолданылды. "Queen Bee" ұшағы "Airspeed Queen Wasp" ұшағымен алмастырылды, ол арнайы жобаланған, жоғары өнімділікке ие нысана ұшағы болды.
The idea of controlling unmanned vehicles (for the most part in an attempt to improve the accuracy of torpedoes for military purposes) predates the invention of radio. The latter half of the 1800s saw development of many such devices, connected to an operator by wires, including the first practical application invented by German engineer Werner von Siemens in 1870. Getting rid of the wires via using a new wireless technology, radio, appeared in the late 1890s. In 1897 British engineer Ernest Wilson and C. J. Evans patented a radio controlled torpedo or demonstrated radio controlled boats on the Thames river (accounts of what they did vary). At an 1898 exhibition at Madison Square Garden, Nikola Tesla demonstrated a small boat that used a coherer based radio control. With an eye towards selling the idea to the US government as a torpedo, Tesla's 1898 patent included a clockwork frequency changer so an enemy could not take control of the device. In 1903, the Spanish engineer Leonardo Torres Quevedo introduced a radio based control system called the "Telekino" at the Paris Academy of Sciences. In the same year, he applied for several patents in other countries. It was intended as a way of testing Astra Torres airship, a dirigible of his own design, without risking human lives. Unlike the previous mechanisms, which carried out actions of the 'on/off' type, Torres developed a system for controlling any mechanical or electrical device with different states of operation. This method required a transmitter capable of sending a family of different code words by means of a binary telegraph key signal, and a receiver, which was able to set up a different state of operation in the device being used, depending on the code word. It was able to select different positions for the steering engine and different velocities for the propelling engine independently, and also to act over other mechanisms such an electric light, for switching it or not, and a flag, for raising or dropping it, at the same time, and so up to 19 different actions. In 1904, Torres chose to carry out the first test on a three wheeled land vehicle with a range of 20 to 30 meters. In 1906, in the presence of an audience which included King Alfonso XIII of Spain, Torres demonstrated the invention in the Port of Bilbao, guiding the electrically powered launch Vizcaya from the shore with people on board, which was controlled at a distance over 2 km. In 1904, Bat, a Windermere steam launch, was controlled using experimental radio control by its inventor, [Jack Kitchen]. In 1909 French inventor [Gabet] demonstrated what he called his "Torpille Radio Automatique", a radio controlled torpedo. In 1917, Archibald Low, as head of the secret Royal Flying Corps (RFC) experimental works at Feltham, was the first person to use radio control successfully on an aircraft, a 1917 Aerial Target. It was "piloted" from the ground by future world aerial speed record holder Henry Segrave. Low's systems encoded the command transmissions as a countermeasure to prevent enemy intervention. By 1918 the secret D. C. B. Section of the Royal Navy's Signals School, Portsmouth under the command of Eric Robinson V. C. used a variant of the Aerial Target’s radio control system to control from ‘mother’ aircraft different types of naval vessels including a submarine. During World War I American inventor John Hays Hammond, Jr. developed many techniques used in subsequent radio control including developing remote controlled torpedoes, ships, anti jamming systems and even a system allowing his remote controlled ship targeting an enemy ship's searchlights. In 1922 he installed radio control gear on the obsolete US Navy battleship USS Iowa so it could be used as a target ship (sunk in gunnery exercise in March 1923). The Soviet Red Army used remotely controlled teletanks during the 1930s in the Winter War against Finland and fielded at least two teletank battalions at the beginning of the Great Patriotic War. A teletank is controlled by radio from a control tank at a distance of 500–1500 m, the two constituting a telemechanical group. There were also remotely controlled cutters and experimental remotely controlled planes in the Red Army. The United Kingdom's World War One development of their radio controlled 1917 'Aerial Target' (AT) and 1918 'Distant Control Boat' (DCB) using Low's control systems led eventually to their 1930s fleet of "Queen Bee". This was a remotely controlled unmanned version of the de Havilland "Tiger Moth" aircraft for Navy fleet gunnery firing practice. The "Queen Bee" was superseded by the similarly named Airspeed Queen Wasp, a purpose built target aircraft of higher performance.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Радио басқару екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, негізінен, оны ракеталық жобаларда қолданған немістер тарапынан одан әрі дамытылды. Олардың басты күші – кемелерге қарсы қолданылатын радиомен басқарылатын зымырандар мен жүзуші бомбаларды жасау болды, мұндай нысандарға әдетте шабуыл жасау қиын және қауіпті болатын. Алайда, соғыс аяқталар кезде Люфтваффе одақтас бомбалаушыларына шабуыл жасауда ұқсас қиындықтарға тап болды және радио командалық басқарумен басқарылатын жер-әуеге қарсы зымырандарды жасады, бірақ олардың ешқайсысы қолданысқа енбеді. Луфтваффе жүйелерінің тиімділігі, негізінен, Telefunken Funk Gerät (немесе FuG) 203 Kehl – екі осі, ұшақта орнатылған бір джойстикпен жабдықталған хабар таратушылар, сондай-ақ орналастыру кезінде басқаруға алынатын және Fritz X қуатсыз, бронеленген кемеге қарсы бомба мен қуатты Henschel Hs 293 басқарылатын бомбамен қолданылатын Telefunken-нің серігі FuG 230 Страсбург қабылдағышы, британдықтардың радиосигналдарын кедергілеу арқылы, соңында американдық көмекпен айтарлықтай төмендеді. Бастапқы табыстардан кейін британдықтар зымырандардың радио жабдықтарын жинау үшін бірнеше коммандолық шабуылдар ұйымдастырды. Содан кейін британдық кемелерге кедергі жасайтын құрылғылар орнатылды, нәтижесінде қарулар іс жүзінде «тоқтады». Неміс әзірлеушілері не болып жатқанын түсінгеннен кейін сыммен басқарылатын зымырандарға көшті, бірақ жүйелер соғыс Францияға ауысқанға дейін қолданысқа енгізілмеді. Неміс Kriegsmarine 1944 жылдан бастап жау кемелеріне шабуыл жасау үшін радиомен басқарылатын, жарылғыш заттармен толтырылған FL Boote (ferngelenkte Sprengboote) моторлық қайықтарын пайдаланды. Британдықтар мен американдықтар да осыған ұқсас міндеттерді орындау үшін радиобақылау жүйелерін жасады, неміс нысаналарының айналасына орнатылған ауқымды зениттік артиллерияны болдырмау мақсатында. Алайда, ешбір жүйе практикада қолданыла алмады, ал американдық «Афродита» операциясы нысанаға қарағанда пайдаланушылар үшін әлдеқайда қауіпті болып шықты. Американдық Azon басқарылатын еркін құлау бомбасы екінші дүниежүзілік соғыстың Еуропа және КБИ театрларында тиімді болды. Бұл дәуірдегі радиобақылау жүйелері көбінесе электрмеханикалық болды, әрқайсысы әртүрлі резонанстық жиіліктері бар кішкентай металл «тілшелер» немесе «қамыстарды» пайдаланды, олардың әрқайсысы белгілі бір жиілік алынған кезде әртүрлі релелердің біреуін қосатын болды. Релелер өз кезегінде зымыранның басқару беттерінде әрекет ететін әртүрлі атқарушы механизмдерді іске қосатын. Басқарушының радио хабар таратушысы басқару таяғының қозғалысына жауап ретінде әртүрлі жиіліктерді жіберді, бұл көбінесе қосу/өшіру сигналдары болды. Алайда, американдықтар жасаған Azon басқарылатын қару-жарақтың рульді басқаруға арналған радио жабдығы толық пропорционалды басқару жүйесі болды, ал «айлерон» тек борттағы гироскоптың бақылауында болды, ол қару-жарақты аударып алудан сақтады. Бұл жүйелер 1960 жылға дейін кеңінен қолданылды, содан кейін қатты күйдегі жүйелердің пайда болуы радиобақылауды жеңілдетті. Қамысты релелерді пайдаланатын электромеханикалық жүйелер ұқсас электрондық жүйелермен ауыстырылды, ал электрониканың шағындануы басқару арналары деп аталатын көптеген сигналдарды бір құрылғыға сыйыстыруға мүмкіндік берді. Алғашқы басқару жүйелерінде амплитудалық модуляцияны пайдаланатын екі немесе үш арна болуы мүмкін, ал қазіргі заманғы жүйелерде жиіліктік модуляцияны пайдаланатын жиырма немесе одан да көп арна бар.
Radio control was further developed during World War II, primarily by the Germans who used it in a number of missile projects. Their main effort was the development of radio controlled missiles and glide bombs for use against shipping, a target otherwise both difficult and dangerous to attack. However, by the end of the war, the Luftwaffe was having similar problems attacking Allied bombers and developed a number of radio command guided surface to air anti aircraft missiles, none of which saw service. The effectiveness of the Luftwaffe's systems, primarily comprising the series of Telefunken Funk Gerät (or FuG) 203 Kehl twin axis, single joystick equipped transmitters mounted in the deploying aircraft, and Telefunken's companion FuG 230 Straßburg receiver placed in the ordnance to be controlled during deployment and used by both the Fritz X unpowered, armored anti ship bomb and the powered Henschel Hs 293 guided bomb, was greatly reduced by British efforts to jam their radio signals, eventually with American assistance. After initial successes, the British launched a number of commando raids to collect the missile radio sets. Jammers were then installed on British ships, and the weapons basically "stopped working". The German development teams then turned to wire guided missiles once they realized what was going on, but the systems were not ready for deployment until the war had already moved to France. The German Kriegsmarine operated FL Boote (ferngelenkte Sprengboote) which were radio controlled motor boats filled with explosives to attack enemy shipping from 1944. Both the British and US also developed radio control systems for similar tasks, to avoid the huge anti aircraft batteries set up around German targets. However, no system proved usable in practice, and the one major US effort, Operation Aphrodite, proved to be far more dangerous to its users than to the target. The American Azon guided free fall ordnance, however, proved useful in both the European and CBI Theaters of World War II. Radio control systems of this era were generally electromechanical in nature, using small metal "fingers" or "reeds" with different resonant frequencies each of which would operate one of a number of different relays when a particular frequency was received. The relays would in turn then activate various actuators acting on the control surfaces of the missile. The controller's radio transmitter would transmit the different frequencies in response to the movements of a control stick; these were typically on/off signals. The radio gear used to control the rudder function on the American developed Azon guided ordnance, however, was a fully proportional control, with the "ailerons", solely under the control of an on board gyroscope, serving merely to keep the ordnance from rolling. These systems were widely used until the 1960s, when the increasing use of solid state systems greatly simplified radio control. The electromechanical systems using reed relays were replaced by similar electronic ones, and the continued miniaturization of electronics allowed more signals, referred to as control channels, to be packed into the same package. While early control systems might have two or three channels using amplitude modulation, modern systems include twenty or more using frequency modulation.
Радиомен басқарылатын модельдер
Модельдерде радиобақылау жүйелерін алғашқы жалпы қолданысы 1950 жылдардың басында бір арналы, өздігінен құрастырылған жабдықтармен басталды; коммерциялық жабдықтар кейінірек пайда болды. Транзисторлардың енгізілуі батареяға деген қажеттілікті күрт төмендетті, себебі төмен кернеудегі ток тұтынымы айтарлықтай азайды және жоғары кернеулі батарея қажет болмай қалды. Түтіктермен және алғашқы транзисторлық жиынтықтарда модельдің басқару беттері көбінесе электромагниттік "бекіткіш" арқылы басқарылды, ол резеңке таспаның ішінде сақталған энергияны реттеді, қарапайым рульді қосу/өшіруге (оңға, солға және орталыққа) және кейде қозғалтқыш жылдамдығы сияқты басқа функцияларды қамтамасыз етті. Кристаллмен басқарылатын супергетеродинді қабылдағыштардың жақсы таңдау қабілеті мен тұрақтылығы басқару жабдығын тиімдірек және қолжетімдірек етті. Көп арналы даму әсіресе ұшақтар үшін пайдалы болды, оларға кемінде үш басқару өлшемі (көлбеу, бағдар және қозғалтқыш жылдамдығы) қажет болды, ал қайықтарға тек екі немесе бір ғана қажет болды. Электроникалық революция басталғанда, бір сигналдық арналық схеманы жобау қажетсіз болды, соның орнына радиолар сервомеханизмдер түсіне алатын пропорционалды кодталған сигналдар ағынын қамтамасыз етті, импульстік енінің модуляциясын (PWM) пайдалана отырып. Соңғы кезде импульстік кодты модуляциялау (PCM) мүмкіндіктерін пайдаланатын жоғары деңгейдегі хобби жүйелері нарыққа шықты, олар бұрынғы PWM кодтау түрінің орнына қабылдағыш құрылғыға компьютерлік цифрлық деректер ағынын жібереді. Дегенмен, тіпті осы кодтаумен де, ұшу кезінде байланыс үзілуі жиірек кездеседі, бұл әсіресе сымсыз қоғамның дамуымен байланысты. Кейбір заманауи FM сигнал қабылдағыштары әлі де "PWM" кодтауын қолданады, бірақ олардағы жаңартқыш компьютерлік микросхемалардың арқасында, олар белгілі бір PWM типті RC таратушының ерекше сигнал сипаттамаларын ғана тани алады, PCM кодтаудың әрдайым қажет еткен басқару ақпаратымен бірге берілетін арнайы "кодты" қажет етпейді. 21-ші ғасырдың басында 2,4 гигагерцтің кең спектрлі RC басқару жүйелері модельдік көліктер мен ұшақтарды басқаруда кеңінен қолданыла бастады. Қазір осы 2,4 ГГц жүйелерін көптеген радио өндірушілер шығарып жатыр. Бұл радио жүйелерінің бағасы бірнеше мың доллардан басталып, кейбіреулері үшін 30 доллардан төмен. Кейбір өндірушілер тіпті ескі 72 МГц немесе 35 МГц цифрлық қабылдағыштар мен радиоларды жаңарту жиынтықтарын ұсынады. 2,4 ГГц кең спектрлі RC жүйелері көбінесе FHSS сияқты "жиілікті ауыстыру" режимін қолданғандықтан, пайдалану кезінде бір жиілікте тұрақтап қалмайды, VHF жолағындағы RC басқару жүйелерінің жиілікті басқару үшін қажетті, модельдік ұшу алаңдарындағы "ексклюзивті пайдалану" ережелері, егер оны өзгерту үшін қызмет көрсетілмесе, тек бір жиілікті пайдаланған VHF жолағындағы RC жүйелері үшін бұрынғыдай міндетті емес.
The first general use of radio control systems in models started in the early 1950s with single channel self built equipment; commercial equipment came later. The advent of transistors greatly reduced the battery requirements, since the current requirements at low voltage were greatly reduced and the high voltage battery was eliminated. In both tube and early transistor sets the model's control surfaces were usually operated by an electromagnetic 'escapement' controlling the stored energy in a rubber band loop, allowing simple on/off rudder control (right, left, and neutral) and sometimes other functions such as motor speed. Crystal controlled superheterodyne receivers with better selectivity and stability made control equipment more capable and at lower cost. Multi channel developments were of particular use to aircraft, which really needed a minimum of three control dimensions (yaw, pitch and motor speed), as opposed to boats, which required only two or one. As the electronics revolution took off, single signal channel circuit design became redundant, and instead radios provided proportionally coded signal streams which a servomechanism could interpret, using pulse width modulation (PWM). More recently, high end hobby systems using pulse code modulation (PCM) features have come on the market that provide a computerized digital data bit stream signal to the receiving device, instead of the earlier PWM encoding type. However, even with this coding, loss of transmission during flight has become more common, in part because of the ever more wireless society. Some more modern FM signal receivers that still use "PWM" encoding instead can, thanks to the use of more advanced computer chips in them, be made to lock onto and use the individual signal characteristics of a particular PWM type RC transmitter's emissions alone, without needing a special "code" transmitted along with the control information as PCM encoding has always required. In the early 21st century, 2.4 gigahertz spread spectrum RC control systems have become increasingly utilized in control of model vehicles and aircraft. Now, these 2.4 GHz systems are being made by most radio manufacturers. These radio systems range in price from a couple thousand dollars, all the way down to under US$30 for some. Some manufacturers even offer conversion kits for older digital 72 MHz or 35 MHz receivers and radios. As the emerging multitude of 2.4 GHz band spread spectrum RC systems usually use a "frequency agile" mode of operations, like FHSS that do not stay on one set frequency any longer while in use, the older "exclusive use" provisions at model flying sites needed for VHF band RC control systems' frequency control, for VHF band RC systems that only used one set frequency unless serviced to change it, are not as mandatory as before.
Қазіргі заманғы әскери және аэроғарыштық қолдану
Қашықтан басқарудың әскери қолданыстары көбінесе тікелей радио басқару емес, ұшуды басқару беттерін және қозғалтқыш қуатын тікелей басқарудың орнына, толыққанды автономды, компьютерлендірілген автопилотқа жіберілетін нұсқаулар түрінде болады. Ұшақ қажетті бағытқа келгенше "солға бұрыл" сияқты сигнал жібермей, жүйе "осы нүктеге ұш" деген бір ғана нұсқауды жібереді. Көлікті радиоарна арқылы қашықтан басқарудың ең танымал мысалдары – Соджорнер сияқты Марс зерттеу машиналары.
Remote control military applications are typically not radio control in the direct sense, directly operating flight control surfaces and propulsion power settings, but instead take the form of instructions sent to a completely autonomous, computerized automatic pilot. Instead of a "turn left" signal that is applied until the aircraft is flying in the right direction, the system sends a single instruction that says "fly to this point". Some of the most outstanding examples of remote radio control of a vehicle are the Mars Exploration Rovers such as Sojourner.
Өнеркәсіптік радио қашықтан басқару
Бүгінде радиобақылау өнеркәсіпте жоғары көтергіш крандар және локомотивтер сияқты құрылғыларда қолданылады. Радиобақылаумен басқарылатын телеоператорлар инспекциялау және бомбаларды залалсыздандыруға арналған арнайы көліктер үшін қолданылады. Кейбір қашықтан басқарылатын құрылғылар роботтар деп аталады, бірақ олар автономды түрде жұмыс істемейтіндіктен, адам операторының бақылауында ғана жұмыс істейтін телеоператорлар ретінде дұрыс саналады. Өнеркәсіптік радиобақылауды адам немесе машинадан машинаға (M2M) режимінде компьютерлік басқару жүйесі басқара алады. Мысалы, автоматтандырылған қоймада белгілі бір затты алу үшін компьютермен басқарылатын радиобақылаулы кран қолданылуы мүмкін. Көтеру машиналары сияқты кейбір қолданбалар үшін өнеркәсіптік радиобақылау құрылғылары көптеген елдерде қауіпсіздік талаптарына сәйкес келуі керек. Өнеркәсіптік қашықтан басқару құрылғылары тұтынушылық өнімдерден өзгеше жұмыс істейді. Қабылдағыш беріліс құрылғысынан радиосигналды алғанда, оның дұрыс жиілікте екенін және барлық қауіпсіздік кодтары сәйкес келетінін тексереді. Тексеру аяқталғаннан кейін қабылдағыш релеге нұсқау жібереді, ол қосылады. Реле бағдарламадағы функцияны іске қосады, бұл беріліс құрылғысының батырмасына сәйкес келеді. Мысалы, бұл жоғары көтергіш крандағы электрлік бағыттаушы қозғалтқышты қосуға мүмкіндік береді. Қабылдағышта әдетте бірнеше реле болады, ал жоғары көтергіш кран сияқты күрделі құрылымда барлық бағыттарды басқару үшін он екі немесе одан да көп реле қажет болуы мүмкін. Есікті ашатын қабылдағышта екі реле жеткілікті. Өнеркәсіптік қашықтан басқару құрылғыларына қатысты қауіпсіздік талаптары күшейіп келеді. Мысалы, қашықтан басқару құрылғысы істен шыққан жағдайда қауіпсіздік функцияларын жоғалтпауы керек. Бұған мәжбүрлі контактілері бар қосымша релелерді пайдалану арқылы қол жеткізілуі мүмкін.
Today radio control is used in industry for such devices as overhead cranes and switchyard locomotives. Radio controlled teleoperators are used for such purposes as inspections, and special vehicles for disarming of bombs. Some remotely controlled devices are loosely called robots, but are more properly categorized as teleoperators since they do not operate autonomously, but only under control of a human operator. An industrial radio remote control can either be operated by a person, or by a computer control system in a machine to machine (M2M) mode. For example, an automated warehouse may use a radio controlled crane that is operated by a computer to retrieve a particular item. Industrial radio controls for some applications, such as lifting machinery, are required to be of a fail safe design in many jurisdictions. Industrial remote controls work differently from most consumer products. When the receiver receives the radio signal which the transmitter sent, it checks it so that it is the correct frequency and that any security codes match. Once the verification is complete, the receiver sends an instruction to a relay which is activated. The relay activates a function in the application corresponding to the transmitters button. This could be to engage an electrical directional motor in an overhead crane. In a receiver there are usually several relays, and in something as complex as an overhead crane, perhaps up to twelve or more relays are required to control all directions. In a receiver which opens a gate, two relays are often sufficient. Industrial remote controls are getting more and higher safety requirements. For example: a remote control may not lose the safety functionality in case of malfunction. This can be avoided by using redundant relays with forced contacts.