Кіріспе
USS Trenton (LPD 14), — Нью-Джерси штатының астанасының құрметіне аталған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің үшінші кемесі болды. 2007 жылы ол Үндістан Әскери-теңіз күштеріне сатылып, жаңа аты берілді.
Құрылыс процесі
Оның корпусы 1966 жылғы 8 тамызда Вашингтон штатының Сиэтл қаласында Lockheed Shipbuilding and Construction Company компаниясымен салынды. 1968 жылғы 3 тамызда Ричард Хьюз әйелінің спонсорлығымен суға түсірілді және 1971 жылғы 6 наурызда қолданысқа берілді.
Бастапқы операциялар
9 сәуірде «Трентон» шығыс жағалауға қарай жолға шықты және 12 мамырда Вирджиния штатының Норфолк портына жетті. Амфибиялық көлік догы 1 маусымға дейін портта тұрды, содан кейін Кубадағы Гуантанамо теңіз базасындағы жаттығулар үшін Хэмптон Роудстан шықты. Бірақ 28 маусымда оның екінші машина бөліміндегі бу клапаны жарылып, төрт теңізші сол жерде қаза болып, алты адам ауыр жарақат алды. Жарақат алғандар алдымен Гуантанамо шығанағына, содан кейін Техас штатындағы Форт-Сэм-Хьюстон әскери госпиталінің күйгендер бөліміне эвакуацияланды. Олардың алтауының екеуі алған жарақаттарынан көз жұмды. «Трентон» уақытша жөндеу үшін Гуантанамо шығанағына қайтып оралды, сосын бір қозғалтқышта Норфолкке бет бұрып, 6 шілдеде жетті. Норфолк кеме құрылыс-жөндеу зауытында жөндеуден кейін, ол Вирджиния шығанақтарында және Гуантанамо шығанағының операциялық аймағында сынақтан өтті. 9 қарашада кеме Норфолкке оралып, 1971 жылдың соңына дейін сонда қалды.
1972-1973 жылдар
1972 жылдың 17 қаңтарында «Трентон» Чарльз мысын айналып, «Қарлы жағажай» әскери жаттығуына қатысу үшін солтүстікке бет бұрды. Ол үш күннен кейін Мэн штатының Рид мемлекеттік паркіне жетіп, 23 қаңтарға дейін суық ауа райындағы десанттық жаттығуларға қатысып, үйіне қайтты. 4 ақпанда «Понсе»пен бірге Мексика шығанағына қарай Хэмптон Роудстан шықты. Екі кеме 9 ақпанда Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласына жетіп, келесі алты күн бойы Марди Гра фестиваліне қатысқан ROTC курсанттары мен әскерилер үшін «қонақүй» рөлінде болды. «Трентон» 20 ақпанда Норфолкке оралып, Шығыс жағалауы мен Вест-Индия арасындағы қалыпты маршрутын жалғастырды. Солтүстік Каролина штатының Онслоу-Бич қаласындағы десанттық жаттығулар мен Норфолк маңындағы теңіз сынақтарынан кейін, ол сәуір айында 4-ші десанттық эскадрильясының (PhibRon) басқа бөлімшелерімен Кариб теңізіне барды. Содан кейін ол жаздың қалған бөлігін Онслоу-Бич пен Норфолк қалаларында жаттығулар мен дайындықтарға арнады. Кеме 28 шілдеде Норфолктан шығып, 29 шілдеде Солтүстік Каролина штатының Морехед қаласында теңізшілерді алып, 30 шілдеде Атлант мұхитынан өтті. 10 тамызда Испанияның Рота қаласына жетіп, PhibRon 4 эскадрильясының басқа бөлімшелерімен бірге АҚШ-тың 6-шы флоты құрамына Task Force (TF) 61 тобы ретінде кірді. Ол 1973 жылдың соңына дейін және қаңтардың басының көп бөлігін Жерорта теңізінде өткізді. Осы алты ай ішінде «Трентон» алты десанттық жаттығуға (Phiblex) қатысты, олардың көпшілігі шетелдік елдердің әскери қызметтерімен бірлесіп өткізілді. Қыркүйек айында итальяндық әскери-теңіз күштерінің бөлімшелерімен бірге Крит аралындағы Тимбакионда десанттық жаттығулар өткізді. Сол айда грек және итальяндық кемелер оған қосылып, Грекияның Александруполис қаласында Phiblex 3–73 жаттығуларын өткізді. Қазан айының ортасында француз шетелдік легионының әскерлері Корсика аралында десанттық жаттығуларға қарсы күштерді ұсынды. «Трентон» қыркүйек айының ортасында Түркияның Измир қаласына сапар шекті, ал желтоқсан айының ортасында Сардиния аралындағы Порто Скуда қаласында Phiblex 6–73 жаттығуларын аяқтады. 1973 жылдың 16 қаңтарында ол үйге қайтып, он күннен кейін Вирджиния штатының Литтл-Крик қаласындағы теңіз десанттық базасына кірді. 1 наурызда «Трентон» PhibRon 10 эскадрильясының басқаруына өтті. 27-сі күні Морехед қаласында теңізшілерді алып, Онслоу-Бичке бет бұрды, онда «Экзотикалық биші VI» жаттығуына қатысты. 7 сәуірде соғыс кемесі Пуэрто-Рикоға жақын Викес аралына қарай оңтүстікке қарай жол тартты. 10-14 сәуір аралығында «Трентон» Кариб теңізіндегі арал елдеріне төтенше жағдайларда көмек көрсетуге дайындық жаттығуларынан тұратын «Эскорт Тигр XIV» жаттығуына басқа әскери кемелермен бірге қосылды. Кариб теңізінде саяхат етіп, 3 мамырда Викесте теңізшілерді алғанға дейін Маракайбо (Венесуэла), Сан-Хуан (Пуэрто-Рико) және АҚШ-тың Виргин аралдарындағы Сент-Томас қалаларына барды. Пуэрто-Рикодағы Понсе портына барғаннан кейін «Трентон» теңізшілерін төрт күндік жаттығулар үшін Гуантанамо шығанағына жеткізді. 14 мамырда ол Кариб теңізінен шығып, 17 мамырда теңізшілерді түсіргеннен кейін 18 мамырда Норфолкке жетті. 11 маусымда «Трентон» Хэмптон Роудстан Солтүстік Еуропаға қарай жүзіп кетті. Ол 22 маусымда Германияның Киль қаласына жетіп, келесі аптада жыл сайынғы «Киль аптасы» теңіз мерекесіне қатысты. Шілде айының басында ол Англияның Портсмут қаласына сапар шекті, ал айдың ортасында Голландияның Роттердам қаласына барды. Десанттық көлік догы 21 шілдеде Еуропадан Роттердамнан шығып, АҚШ-қа қайтып оралды. «Трентон» жаздың қалған бөлігін Вирджиния Кейпс операциялық аймағында жаттығулар жасап, жылдың екінші Кариб десанттық операциясына дайындықпен өткізді. 1 қазанда ол PhibRon 10 эскадрильясынан PhibRon 8 эскадрильясына ауысты. Сол айдың соңғы күні ол Морехед қаласында теңізшілерді алып, оңтүстікке бет бұрды. Жылдың қалған бөлігінде ол Кариб теңізінде жүріп, Пуэрто-Рико, Виргин аралдары және Нидерланд Антиль аралдарындағы порттарға барды, сондай-ақ Викес аралында десанттық жаттығулар өткізді. Десанттық көлік догы 14 желтоқсанда Норфолкке оралды.
1974-1975 жылдар
1974 жылдың алғашқы төрт айында «Трентон» кемесі Литтл-Крик және Норфолктан операциялар жүргізіп, Жерорта теңізіндегі қызметке дайындалды. 10 мамырда ол Морхед-Ситиде теңізшілерді алып, теңізге шықты. Он күннен кейін Испанияның Рота қаласына жетіп, Алтыншы флотқа қосылды. Келесі алты ай бойы Жерорта теңізінде круиз жасап, порттарға барып, жаттығулар өткізді. Шілдеде «Трентон» 286 босқынды қақтығыс ошағы Кипрден Ливанның Бейрут қаласына эвакуациялауға қатысты. Алтыншы флот құрамында төрт десанттық жаттығуға қатысты. Бір операция – «Жақсы достық/Қос эффект» – түрік Әскери-теңіз күштерінің кемелерін қамтыды. 20 қазанда ол Америка Құрама Штаттарына қайту үшін Ротадан шықты. 31 қазанда Норфолкке жетіп, 1974 жылдың соңына дейін Атлантика мұхитының батысында жұмыс істеді. 1975 жылдың 7 наурызында Морхед-Ситиде теңізшілерді алып, оңтүстікке бет бұрды. 8-10 наурызда Онслоу жағажайында десанттық шабуыл жаттығуынан кейін Оңтүстік Кариб теңізіне қарай жол тартты. Екі айлық круиз барысында «Трентон» төрт жаттығуға қатысты, олардың екеуі – «LantReadEx 2–76» және «Rum Punch» – Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері мен Нидерланд Корольдік теңіз күштерінің бөлімшелерімен бірлесіп өткізілді. 28 сәуірде Норфолкке оралды. Мамыр айында Әскери-теңіз колледжінен келіп оқыған курсанттарға дәріс берді, АҚШ Әскери-теңіз академиясының курсанттары үшін оқу круизін өткізді және «Solid Shield» бірлескен жаттығулары үшін Онслоу жағажайына қайта оралды. Жаздың басында «Трентон» күрделі жөндеуге дайындалды. 14 тамызда ол солтүстікке Нью-Йоркке бет алды, келесі күні Жағалаудағы құрғақ док және жөндеу компаниясында тоқтады, содан кейін тоғыз айлық жөндеу жұмыстарын бастады.
1976-1980 жылдар
1976 жылғы 12 мамырда «Трентон» күрделі жөндеуден өтті және Вирджиния штатының Литтл-Крик портында жүк тиеуден кейін 6 шілдеде Кубаның Гуантанамо шығанағына қайта оқу үшін аттанды. 17 тамызда Норфолкке оралғаннан кейін кеменің келесі үш айы Жерорта теңізіне жорыққа дайындалуға жұмсалды. 15 қарашада «Трентон», 1/6 теңіз батальонының десант тобының құрамымен, 3-76-шы Жерорта теңізілік амфибиялық дайындық тобын құрып, Алтыншы флотпен бірге қызмет етті. 1977 жылғы 17 қаңтарда Испанияның Барселона қаласында «Трентон» және «Гуам» кемелері демалыс үшін пайдаланған десанттық қайық жүк тасымалдаушы кемемен қағысып, суға батып, флоттың десанттық айлағына тіреліп қалды. Екі кеменің экипаждары құтқару операциясына көмектесті. Десанттық қайықта жүзден астам теңізші мен теңіз жаяу әскері болды. 49 теңізші мен теңіз жаяу әскері қаза тапты. Оқиға орнында қаза болғандарға ескерткіш орнатылды. Кеме 1977 жылғы 12 мамырда Норфолкке оралды. 30 маусымда аяқталған жаттығудан кейін «Трентон» 1977 жылдың қалған бөлігін мичмандық оқу круиздерін өткізуге, амфибиялық жаттығуларға қатысуға және Атлантикалық теңіз күштерінің бөлімдерін қамтыған Comptuex 3–77 жаттығуына қатысуға жұмсады. 1978 жылы «Трентон» 1/2 батальонының десант тобын қабылдап, 30 қаңтардан 7 наурызға дейін Кариб теңізіне Атлантикалық флоттың дайындық жаттығуына (1–78) қатысу үшін аттанды. Келесі төрт ай Жерорта теңізіне қайта оралуға дайындалуға кетті. Кеме 2/8 теңіз батальонының құрамымен 27 шілдеде Морехед-Сити портынан 2–78 Жерорта теңізілік амфибиялық дайындық тобының құрамында жолға шықты. 1978 жылдың қалған бөлігін сол теңізде Алтыншы флотпен бірге өткізді. 1980 жылдың қыркүйегінде «Трентон» Норвегия фьордтарында өткен үш апталық НАТО «Командалық жұмыс – 80» жаттығуының жетекші кемесі болды. «Трентон» Атлантикалық теңіз күштерінің штаб-флагманының құрамын қабылдады, оның ішінде екі әйел офицер болды – әйел офицерлердің теңіз кемелерінде ұзақ мерзімді ірі жаттығуларға алғаш рет қатысуы. Жетекші кеме ретінде «Трентон» жаттығудың бірінші кезеңінде SEAL және теңіз жаяу әскерінің барлау бөлімдерін енгізді, содан кейін басқа теңіз жаяу әскері бөлімдерін түсірді. Жаттығудан кейін кеме Швецияның Мальмё, Германияның Бремен және Англияның Портсмут қалаларына тоқтады, содан кейін Норфолкке оралды.
1981-1996 жылдар
1981 жылдың қаңтар айында «Трентон» Норфолктан шығып, Жерорта теңізіндегі Алтыншы флотпен бірге, теңіз жаяу әскерлерінің амфибиялық дайындық тобының (MARG 1 81) және 2/8 батальон десанттық тобының құрамында алты айлық міндеттерді орындауға аттанды. Кемедегі теңіз жаяу әскерлері Испания, Италия және Грекиямен бірлесіп десанттық операциялар мен жаттығулар жүргізді. Испаниядағы операция кезінде теңіз жаяу әскерлері «Кобра» тікұшағын жоғалтты, оның ұшқышы мен теңізшісі қаза тапты. Суэц каналы арқылы өту және Қызыл теңіз бен Үнді мұхитында жұмыс істеу жоспарлары Ливандағы бейбіт тұрғындарды эвакуациялау операциясы (NEO) мүмкіндігіне байланысты Крит аралының оңтүстігінде қалу үшін тоқтатылды. Кеме 70 күннен астам теңізде болды. Жерорта теңізіндегі порттарға сапарлар жасалды. 1981 жылдың 27 сәуірінде Александрияға бес күндік сапар барысында «Трентон» және «Джек» суасты кемесі ауыр толқындарда бір-біріне соқтығысып, жеңіл зақымдар алды. Маусым айында Теңіз операцияларының бастығы адмирал Хейвард кемеге келді. 1981 жылдың шілдесінде «Трентон» Норфолкке оралды. 1983 жылдың 17 қазанында «Трентон» Норфолктан Жерорта теңізіне бағыт алды. Бермудадан шығысқа қарай, ол «Шұғыл дауыл» операциясына қатысу үшін Гренадаға бағытталды. «Трентон» қараша айында Шығыс Жерорта теңізіне өтіп, Бейрут жағалауында орналасты. Ол жерде, жоғары толқындарда жұмыс істеу салдарынан порттың кормовой қақпасының гидравликалық жүйесі бұзылып, Ларнака шығанағына (Кипр) қайта оралуға мәжбүр болды, себебі оны теңіздің күшті толқындарымен жоғалту қаупі болды. 1984 жылдың желтоқсаны мен 3 қаңтары аралығында Израильдің Хайфа қаласында қосымша жөндеу жұмыстары жүргізілді. 1988 жылдың сәуірінде «Трентон» АҚШ пен Иран арасындағы бір күндік теңіз шайқасы – «Құдайдың қанатын серпілту» операциясына қатысты, осы шайқаста бір тікұшақ жоғалды. Кеме мен оның экипажы түрлі операциялар үшін «Combat Action Ribbon» тас медалі, «Joint Meritorious Unit Award» бірлескен құрметті бірлік сыйлығы, «Navy Meritorious Unit Commendation» Теңіз күштерінің құрметті бірлік мақтау қағазы және «Armed Forces Expeditionary Medal» Қарулы күштердің экспедициялық медалімен марапатталды. 1990 жылдың тамызында «Трентон» «Шөлдегі қалқан» және «Шөлдегі дауыл» операцияларын қолдау мақсатымен Персия шығанағына жіберілді. Оның экипажы «Navy Unit Commendation» Теңіз күштерінің бірлік мақтау қағазы, «Southwest Asia Service Medal» Оңтүстік-Батыс Азия қызметі медалі (екі қола жұлдызымен), Кувейт үкіметінің «Kuwait Liberation Medal» Кувейтті азат ету медалі және Сауд Арабиясы үкіметінің «Kuwait Liberation Medal» Кувейтті азат ету медалімен марапатталды. 1990 жылдың 26 желтоқсанында «Трентоннан» келген теңізшілер, теңіз жаяу әскерлері және әскери полиция қызметкерлері ливиялық «Kahldoon» кемесіне тыйым салынған жүкті іздеу үшін өтті. Бірқатар күріш партиясы табылып, тәркіленді. Ливиялық кеме Иракқа жүк жеткізуге қатысты эмбаргоны бұзғаны анықталды. 1991 жылдың 2 қаңтарында «Трентон» және «USS Guam» кемелері Оман жағалауынан Сомали астанасы Могадишодан бейбіт тұрғындарды эвакуациялау операциясына (NEO) дайындалу үшін жөнелтілді. Могадишо қаласына көтерілісшілер енгеннен кейін және орталық үкімет құлағаннан кейін қала күрт зорлыққа толы қалды. 5-6 қаңтарда АҚШ елшілігінен, соның ішінде елшіліктің барлық қызметкерлері және бірнеше елдің дипломаттары (әсіресе, Сомалидегі кеңестік елші және 38 кеңестік дипломат) 281 АҚШ және шетел азаматы әуемен эвакуацияланды. Кемелер Оманға қайтып оралды және эвакуацияланғандар 11 қаңтарда жағаға түсті, осылайша «Шығысқа қарай шығу» операциясы аяқталды. PHIBRON 6 құрамында кеме мен экипаж «Navy Unit Commendation» Теңіз күштерінің бірлік мақтау қағазымен марапатталды. 1996 жылдың сәуірінде президент Клинтон кемеге Либерия жағалауына АҚШ азаматтары мен шетелдіктерді эвакуациялауға көмектесу үшін бағыт беруге бұйрық берді. Бұл операция «Қамтамасыз этилген жауап» операциясы деп аталды. Оның экипажы «Joint Meritorious Unit Award» бірлескен құрметті бірлік сыйлығымен марапатталды.
АҚШ әскери-теңіз флотының мансабының аяқталуы
2006 жылдың шілдесінде АҚШ кемеге Ливаннан азаматтарды эвакуациялау міндетін жүктеді. Кеме екі сапар жасап, біріншісі Кипрге, екіншісі Түркияға барды және шамамен 3500 америкалықты алып кетті. Осы міндеттеме кезінде кеме экипажы Африкадағы Сомали түбегінің жанында теңіз қауіпсіздігін қамтамасыз ету операцияларын жүргізді. "Трентон" кемесі және оның 400-ге жуық теңізшісі 2006 жылдың 21 қыркүйегінде соңғы рет үйлеріне оралды. Кеме 2007 жылдың 17 қаңтарында қызметтен шығарылып, Үндістан Әскери-теңіз күштеріне берілді. 2007 жылдың 16 ақпанында "Трентон" кемесі 2006 жылғы "Е" шайқасының үздік кемесі атағымен марапатталды.
Үндістан әскери-теңіз флотына сатылуы
2006 жылы Үндістан үкіметі Трентон кемесін 48,44 миллион АҚШ долларына (2,18 миллиард рупий) сатып алды. Кеме 2007 жылдың 17 қаңтарында Үндістан Әскери-теңіз күштеріне тапсырылды. Үндістан Әскери-теңіз күштері кемеге (санскрит тілінде бегемот) деген мағына беретін атау берді. Кеме 2007 жылдың мамырына дейін Норфолк теңіз базасында жөндеуден өтті. Кемеден алты UH-3 Sea King теңіздік көп мақсатты тікұшақтары пайдаланады. Кеме Висахапатнам қаласындағы Шығыс Әскери-теңіз командалығының базасында орналасқан.