Кіріспе

Неміс стиліндегі Andreas Seyfarth жасаған тақта ойыны, АҚШ аумағы немесе басқа да қолданыстар.

Пуэрто-Рико – неміс суретшісі Andreas Seyfarth жасаған және 2002 жылы Alea баспасында неміс тілінде жарық көрген еуропалық стильдегі тақта ойыны. Ойыншылар Кариб теңізі аймағындағы өркендеу дәуірінде Пуэрто-Рико аралындағы отаршыл губернаторлардың рөлін ойнайды. Пуэрто-Рико бес жылдан астам уақыт бойы BoardGameGeek сайтындағы ең жоғары рейтингті ойын болды, содан кейін Agricola оны басып өтті. Ойынның мақсаты – екі тәсілмен жеңіс ұпайларын жинау: тауар экспорттау және ғимараттар салу. BoardGameGeek форумындағы кейбір ойыншылар жүгері шаруашылығымен бастаған ойыншылар, индиго шаруашылығымен бастаған ойыншыларға қарағанда 1 дублонға аз болуы керек деп ұсынды.

Стратегия

Пуэрто-Рикода жеңіс ұпайларын (VP) алудың екі тәсіліне сәйкес екі негізгі стратегия қолданылады. Бір стратегия, көбінесе «жүк тасымалдау стратегиясы» деп аталады, жоғары деңгейде тауар өндіруге және осы тауарларды отанға қайтарып, ұпайлар алуға бағытталған. Жүгері тегін өндіріледі, ал индигоның инвестициялық құны төмен болғандықтан, бұл стратегия қолданылғанда осы тауарлар жиі таңдалады, себебі барлық экспорттың құны бірдей. Бұл стратегияның басты кемшілігі – дублон алу қиын, демек ғимараттар салу да қиын. Екінші негізгі стратегия – құны жоғары дақылдарды (мысалы, темекі мен кофе) өндіру және сатудан/саудадан түскен ақшаны жаңа мүмкіндіктер беретін ғимараттар сатып алуға жұмсау. Қымбат ғимараттар ойыншыға көптеген жеңіс ұпайларын сыйлай алады, бірақ отанға аз тауар жіберіледі, сондықтан экспорттан алынатын VP төмен болуы мүмкін. Ойыншы барлық ғимарат орындарын толтырса, ойын салыстырмалы түрде жылдам аяқталуы мүмкін, бұл «жүк тасымалдау стратегиясын» қолданушыларға жүк тасымалдау VP-ін арттыратын ғимараттар мен дақылдарға салған инвестицияларын пайдалануға мүмкіндік бермейді. Сонымен қатар, ғимараттардың өзара әрекеттесуінің ерекшеліктерін пайдаланатын көптеген қосымша стратегиялар да бар.

Кеңейтулер мен онлайн нұсқалары

2004 жылдың қаңтар айында Alea компаниясы Пуэрто-Рикоға ресми кеңейтім шығарды. Бұл кеңейтімге 14 жаңа ғимарат кіреді, оларды бастапқы 17 ғимаратпен бірге немесе олардың орнына пайдалануға болады. 2004 жылдың ақпан айында Сейфарт екі, үш немесе төрт ойыншыға арналған «Сан-Хуан» деген жеке карта ойынын шығарды. Ол Пуэрто-Рико негізінде жасалған, сол компаниялармен бірге шығарылған, сол сурет стиліндегі және бірқатар ғимараттар мен ресурстарды пайдаланатын ойын. Екінші кеңейтім әзірленуде болды, бірақ кейін ол тоқтатылғаны жарияланды. Оның орнына, 2009 жылы Alea компаниясының 10 жылдығына арналған «қазына сандығына» енгізілген, басқа бірақ толыққанды кеңейтім бар. Бұл кеңейтімге Пуэрто-Риконың бастапқы кеңейтімі, сондай-ақ бірнеше жаңа ғимараттардан және жаңа ғимараттармен өзара әрекеттесетін қызыл «ақсүйек» отарлаушылардан тұрады. Жаңа кеңейтімнің ағылшын тіліндегі аудармасын 2009 жылдың соңында Rio Grande Games шығарды. Ойнауға болатын онлайн нұсқасы бар, және 2017 жылдың қаңтарына дейін осылай 660 000 ойын ойналды. 2011 жылдың тамызында iPad нұсқасы іске қосылды.

Сын

Пуэрто-Рико 2002 жылы алғаш рет жарық көрген кезде жоғары бағаланған болса да, одан бері оның отаршылдық идеясының мәніне байланысты қайта қарастырылып келеді. 2017 жылы Vice журналындағы Сэм Дезатофф: «Сейфарт құлдықты толығымен назарына алмауы – құрметсіздік. Ойын механизмі ретінде құлдықты пайдалану, оның адамдық құнын мойындамай (немесе тіпті оның атын тікелей атамай), осы институтты жай ғана құралға айналдыру арқылы экономикалық жүйенің нағыз шығындары ескерілмейді. Бұл құл сатушылардың көзқарасын сынсыз қабылдап, өзіне-өзі саналы болмайтын жағдайға алып келеді. Нәтижесінде, Пуэрто-Рико ойынына жиналған ойыншылар адам құлдығының қасіреттеріне бейжай қарап, моральдық жағынан кінәлі болып қалады». 2018 жылы академиктер Корнел Борит, Мелания Борит және Петтер Олсен танымал үстел ойындарындағы отаршылдық тақырыбын зерттей келе Пуэрто-Рико туралы пікір білдірді: «Пуэрто-Рикода жергілікті халық мүлдем жоқ. Әлемді тек кемемен мегаполистерден келген колонистер мекендейді, олар әкімшінің (яғни, мэрінің) қолдауымен жаңа әлемге қоныстанады және жұмыс күшінің қажеттіліктеріне сәйкес жаңадан отарланған қоғамға бейімделеді. Осылайша, тарихи тұрғыдан алғанда, Ұлы Антиль аралдарында отарлаудан бұрын тұрған қара халық осы отарлау шындығын қайта жаңғыртудан шеттетілді. Spivak-тың сын тұрғысынан алғанда, ойынның тарихи симуляциясында олардың дауысы естілмейді». Философия профессоры Стефани Партридж 2019 жылы Пуэрто-Рико туралы былай деп жазды: «Дегенмен, кейбір ойындар мен біздің ұжымдық отаршылдық өткеніміз бен қазіргі арасындағы байланысты жақсы сезінетіндердің өзі де ойын ойнау үшін мұндай мәселелерді екінші планға қояды. (Шындығында, біз ойынның түріне байланысты әлеуметтік мағыналар бізге әсер етеді немесе етпейді). Біздің арамызда қанша адам Пуэрто-Рико немесе (Катан қоныстанғандар) Катанды ойнауды жалғастырдық, біздің ойдан шығарылған отаршылдық әлемізде жергілікті халықтардың болмауы "жаман" болады деп ойлап, жердің ешкімге тиесіздігі туралы фантазияға берілдік пе, әлде жергілікті халықтарды қанауды немесе тіпті құлдыққа салуды абстрактілі түрде қарастырдық па? Біздің осылай топтастыруға бейімділігіміз, әрине, мұндай отаршылдық тақырыбындағы ойындарға қарсылық білдірмейді. Бұл біздің ішкі есептерімізге байланысты, бейнелеудегі бұзушылықтың қаншалықты ауыр екенін және достарымыздың ұжымдық ойын-сауық қызметін сынға алудың қажеттігін бағалаймыз».

Сыйлықтар мен рейтингтер

Неміс ойындар сыйлығы, Жеңімпаз. 2002 жыл
Essen Feather, Жеңімпаз. 2002 жыл
Spiel des Jahres, Номинант. 2002 жыл
Халықаралық ойыншылар сыйлығы (Жалпы стратегия, Көп ойыншылы категориясы), Жеңімпаз. 2003 жыл
BoardGameGeek, №1 рейтингті ойын. 2003 жыл. 17 тамыз 2008 және 1 наурыз 2010 – 2010 желтоқсан аралығында
BoardGameGeek, №2 рейтингті ойын. 18 тамыз 2008 – 28 ақпан 2010 және 2010 желтоқсан – белгісіз. Қазіргі таңда №24 рейтингте.