Кіріспе

Ричард Гарфилд жасаған коллекциялық карта ойыны. Netrunner – Magic: The Gathering ойынының авторы Ричард Гарфилд жасаған, қазіргі таңда басылмайтын коллекциялық карта ойыны (CCG). Оны Wizards of the Coast компаниясы 1996 жылдың сәуір айында жариялады. Ойын Cyberpunk 2020 ролдік ойынының (RPG) әлемінде өрбітіп, сонымен қатар киберпанк жанрының кең ауқымынан да шабыт алды. 2012 жылы Fantasy Flight Games компаниясы Wizards of the Coast лицензиясы бойынша Netrunner негізінде жаңа карта ойыны – Android: Netrunner-ді шығарды. Жаңа ойын Fantasy Flight Games-тің Living Card Game шығару форматын қолданады (Warhammer: Invasion, A Game of Thrones, Call of Cthulhu және Lord of the Rings ойындарында қолданылғандай) және олардың Android үстел ойынының киберпанк әлемін бөліседі. 2019 жылдан бері ойынды коммерциялық емес ойын баспасы Null Signal Games басқарып келеді.

Ойын процесі

Netrunner ғаламдық мегакорпорация (Корпорация) мен хакер (Жүгіруші) арасындағы киберкеңістіктегі күресті бейнелейді. Корпорация Жүгіруші деректерді ұрлап алуға үлкермес бұрын, өздерінің құпия жоспарларын аяқтауға тырысады. Бұл оңай емес, себебі Корпорацияның қорғаныс деректері ICE (Intrusion Countermeasures Electronics) деп аталатын қауісті компьютерлік бағдарламалармен қорғалған. Жүгірушілер жасырын жоспарларды ұрлау үшін мұз үзігіштер деп аталатын арнайы бағдарламаларды қолдануға тиіс. Ойын барысында жиналған және жұмсалған барлық қаражат биттермен (валютамен) төленеді. Netrunner-дің ерекше ерекшелігі – оның асимметриясы: әр тараптың өзгеше қабілеттері бар және олар карталардың артында басқаша белгіленген карталарды пайдаланады. Бұл көптеген басқа CCG-лерден өзгеше, олар көбінесе әр қарсыластың бірдей карталар жинағынан тартатын «теңдес арасындағы шайқас» көрсетеді. Ойыншы турнирлерде екі тараптың да рөлін ойнауға міндетті болмаса да, көптеген ойыншылар екі тарапты да жақсы түсінудің жалпы ойыншылық шеберлікті арттыратынына сенеді. Cyberpunk 2020 толықтыруы Rache Bartmoss's Brainware Blowout ойын сессияларында желілік хакерлік әрекеттерді модельдеу үшін RPG-нің қолданыстағы жүйесінің орнына Netrunner карталарын пайдалану ережелерін ұсынды. Сондай-ақ, негізгі жиынтықтағы кейбір карталар RPG форматына аударылды (ал қалғандары бір немесе басқа кітапта айтылған).

Кеңейту жиынтығы

Netrunner базалық жиынтығы (aka Limited, v1.0) 374 карта. Шығарылған күні: 1996 жылғы 26 сәуір. Бұл жиынтық 60 картадан тұратын бастауыш жиынтықтары және 15 картадан тұратын бустер жиынтықтары түрінде сатылды. Proteus (v2.1) 154 карта. Шығарылған күні: 1996 жылдың қыркүйегі. Жиынтық 15 картадан тұратын бустер жиынтықтары түрінде сатылды және негізгі жиынтыққа қарағанда тым күрделі деп есептелген ойын механикасын қамтыды. Silent Impact ешқашан жарық көрмеді, WotC оның дамуын тоқтатты. Дегенмен, "v2.0" деп белгіленген алты карта жарнамалық карталар ретінде шығарылды, олар жоспарланған, бірақ ешқашан жарық көрмеген Netrunner 2.0 негізгі жиынтығына арналған. Бұл алты карта бастапқыда Netrunner 1.0-де пайда болған болса да, 2.0 нұсқасына сәйкес қайта қаралып, жаңа суреттері мен жаңартылған ойын мәтініне ие болды. Аталған алты карта: «Жалған белсендіру бұйрықтары», «Сатуға арналған әртүрлі заттар», «Шелл трейдерлері», «Пасифика аймақтық ЖА», «Ерекше шифрлау схемасы» және «Жаңа Галвестон қалалық желісі». Бұл карталар өте сирек. Classic (v2.2) Silent Impact жиынтығынан 52 карта. Шығарылған күні: 1999 жылдың қарашасы.

Netrunner үшін бірнеше жанкүйерлер жасаған қосымша жиынтықтар құрылып, онлайн режимінде жарияланды. Олардың көпшілігі турнирлерде қолдануға рұқсат етілді.

Веб-жүргізуші

Netrunner ойыны "Webrunner: The Hidden Agenda" атты прото-алтернативті шындық ойынымен бірге ұсынылды, онда ойыншылар зұлым Futukora корпорациясына қарсы хакерлер рөлін ойнады. Ойыншылар құпия деректерді ("күн тәртібін") алу үшін жеті жұмбақтан тұратын "қақпаларды" бұзып өтті. Бұл танымал ойын, өнім шығарылымымен байланысты алғашқы онлайн ойын болды және The New York Times газетінің технология бөлімінің бірінші бетіне жарияланды. Proteus кеңейтуінің жарық көргенінен кейін "Webrunner II: Тыйым салынған код" атты жалғасы шықты. Онда ойыншылар хакерлердің шабуылына ұшыраған қауіпсіздік жетекшілері рөлін ойнады.

Онлайн ойын

Netrunner бұрын CCG Workshop арқылы онлайн ойналатын, бірақ Wizards of the Coast оны жапты. Қазір Netrunner-ді Runners' Net сайтындағы Magic Workstation арқылы онлайн ойнау мүмкіндігі бар, сондай-ақ бұл сайтта ойынды талқылауға арналған IRC чаттары мен форумдар да бар. Ойыншылар LackeyCCG немесе Gccg сияқты басқа CCG қозғалтқыштарын да пайдалана алады, олар түрлі карта ойындары үшін плагиндер жасауға, бөлісуге және онлайн ойнауға мүмкіндік береді. Бұл ойынды енді OCTGN онлайн ойын жүйесінде де ойнауға болады.

Өнімге меншік құқығы

Зви Моушовиц, танымал Magic: The Gathering Pro Tour ойыншысы, компания ойынды өндіруді тоқтатқаннан кейін Wizards of the Coast-тан Netrunner лицензиясын сатып алуға тырысты. Бірақ келіссөздер ойынды қайта жандандыруға немесе меншік құқығын беруге жетпеді. 2012 жылы Fantasy Flight Games компаниясы Wizards of the Coast лицензиясымен Netrunner-дің өңделген нұсқасын, Android: Netrunner деп жариялады. 2018 жылы Fantasy Flight Games компаниясы ойынды лицензиялау бойынша Wizards of the Coast-пен жасасқан серіктестігі аяқталғанын хабарлады. 2018 жылдың 22 қазанынан бастап Fantasy Flight енді Netrunner өнімдерін сатпайды. 2019 жылдан бері Null Signal Games Netrunner үшін жаңа кеңейту жиынтықтарын шығарып келеді, олар Android: Netrunner өнімдерімен үйлесімді, сондай-ақ жеке және онлайн ұйымдастырылған турнирлер өткізеді. 2021 жылдың тамыз және қыркүйек айларында Wizards of the Coast физикалық және цифрлық Netrunner тауарлары мен контентіне қатысты сауда белгілерін жаңартты. Дегенмен, 2022 жылдың 23 ақпанында Wizards of the Coast сауда белгісіне қатысты өтініштен бас тартқаны туралы хабарлама берді.

Қабылдау

Энди Батчер Netrunner ойынын Arcane журналы үшін мақала жазып, оған жалпы алғанда 10 балдан 9 бал берді. Батчер: "Netrunner-де кемшілік табу қиын. Бұл, әрине, соңғы жылдың ең жақсы жаңа карта ойыны, тіпті Magic ойынын бастағаннан бергі ең жақсысы деп айтуға болады. Ричард Гарфилд тағы да өзінің шеберлігін көрсетті" деді. 1999 жылы Pyramid журналы Netrunner-ді "Мыңжылдықтың ең бағаланбаған ойындарының" бірі деп таныды. Редактор Скотт Харингтің сөзіне сүйенсек, "карта ойындарын жасау өнерін білетін сарапшылар арасында Netrunner ең жақсы ойын деп есептеледі".