Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сийлиньярви – Финляндиядағы муниципалитет. Ол Солтүстік Савонияда, Куопио қаласының солтүстігінде орналасқан, және Куопио қаласы Сийлиньярвиді көбінесе қоршап тұрады. Куопиомен көршілес басқа да муниципалитет – Лапинлахти. Фин тілінде атаудың мағынасы шамамен «Қырғи көлі» деп аударылады, бірақ оның этимологиясы «қысқы тұрақ» деген мағына беретін саам тіліндегі сөзден бастау алады. Көлдер Сийлиньярви географиясының маңызды бөлігін құрайды. Мұнда 123 көл бар, олардың ішінде ең ірілері – Каллавеси және Юурусвеси–Аконвеси. Су жазықтығының ауданы 106,85 км², бұл Сийлиньярвидің жалпы ауданының 21% құрайды. Халықтың жас орташасы салыстырмалы түрде төмен; халықтың 23% 15 жасқа дейінгілерді құрайды. Сийлиньярвиде он бір бастауыш мектеп және екі орта мектеп бар (біреуі Суининалахтиде, екіншісі қала орталығында орналасқан). Куопио әуежайы Сийлиньярвидегі Риссала ауылында, 9-шы тас жолдың бойында орналасқан. Әуежай сонымен қатар Карелия әуе командалығының және Финляндия әуе күштерінің 31-ші эскадрильясының да орналасқан жері. Сийлиньярви – саясаткер, Финляндияның бұрынғы премьер-министрі және Еуропалық комиссар Юрки Катайненнің туған жері.
Siilinjärvi is a municipality of Finland. It is located in Northern Savonia, north of the city of Kuopio, which largely surrounds Siilinjärvi. Another neighbour municipality with Kuopio is Lapinlahti. The name, in Finnish, apparently translates literally as "Hedgehog's Lake", although its etymology actually stems from a Sámi word meaning "winter dwelling". Lakes are essential part of the geography of Siilinjärvi. There are 123 lakes, and the biggest of them are Kallavesi and Juurusvesi–Akonvesi. Water area is 106.85 km2, which is 21% of the whole area of Siilinjärvi. The median age is relatively low; 23% of the population are under 15 years old. Siilinjärvi has eleven elementary schools and two secondary schools (one is located in Suininlahti and one downtown). The Kuopio Airport is located in the village of Rissala in Siilinjärvi along the Highway 9. The airport is also the home of the Karelian Air Command and the 31st Squadron of the Finnish Air Force. Siilinjärvi is the birthplace of politician and former prime minister of Finland and European Commissioner Jyrki Katainen.
Экономика
Табыстың басты көздері – қызмет көрсету және өнеркәсіп. Силиньярвидегі ең ірі жұмыс берушілердің бірі – Yara International компаниясына тиесілі Силиньярви апатит кеніші. Силиньярвидегі тағы да ірі компаниялар – Yara International зауыты мен апатит кеніші, Lujabetoni Oy, Hydroline Oy, Fontanella ойын-сауық бассейні және Kunnonpaikka спа-қонақүйі. Жұмыс орындарындағы 5% бастапқы өндірісте, 29% өнеркәсіп және құрылыс салаларында, ал 66% қызмет көрсету саласында шоғырланған. 2016 жылы жұмыссыздық деңгейі Солтүстік Савонияда орташа есеппен 9,4% құрады, бұл көрсеткіш Солтүстік Савония бойынша 13,4%, ал ел бойынша 13,2% болды.
The main sources of income are services and industry. One of the most important employers in Siilinjärvi is Siilinjärvi apatite mine owned by Yara International. The other largest companies in Siilinjärvi are Yara International's factory and apatite mine, Lujabetoni Oy, Hydroline Oy, Recreational Pool Fontanella and Spa Hotel Kunnonpaikka. 5% of jobs are in primary production, 29% in industry and construction and 66% in services. Unemployment figures are the lowest in North Savonia, averaging 9,4% in 2016, while at the same time the average unemployment rate in North Savonia was 13,4% and in the whole country 13,2%.
Энергия өндіру және сумен жабдықтау
Соңғы жылдары аудандық жылуды пайдалану көбейді. Аудандық жылудың көп бөлігі Yara зауытының өндірістік қалдық жылуынан және Savon Voima-ның Tiprusniemi биожылу станциясынан шығарылады. Tiprusniemi биожылу орталығында отандық ағаш отынымен жылу өндіріледі. Сонымен қатар, Sulkavantie-де сұйытылған газбен резервтік және шыңдық жылу орталығы бар. Siilinjärvi-де шикі су ретінде жер асты сулары қолданылады, олар үш жер асты су көзінен алынады, олардың екеуі шіркеу ауылында, ал біреуі Toivala Vuorela аймағында орналасқан. Мемлекеттік сумен жабдықтау станциясынан басқа, муниципалитеттегі сирек қоныстанған аудандарда 15 су кооперативі бар.
The use of district heating has increased in recent years. Most of the district heat is produced from the Yara plant's process waste heat and from Savon Voima's Tiprusniemi bioheat plant. At the Tiprusniemi bioheat center, heat is produced with domestic wood fuel. In addition, Sulkavantie has a LPG back up and peak heating center. In Siilinjärvi, groundwater is used as raw water, which is obtained from three groundwater intakes, two of which are located in the church village and one in the Toivala Vuorela area. In addition to the municipal water supply plant, there are 15 water cooperatives in the municipality's sparsely populated areas.
Өрт сөндіру және құтқару қызметі
Силиньярви муниципалитетінде екі өрт сөндіру станциясы бар: Солтүстік Савония құтқару департаментінің станциясы және Yara TPK станциясы. Сийлиньярвидің бас өрт сөндіру станциясы Симонсалода, Сулкаванти 6 мекенжайында орналасқан, ол Сийлиньярви орталығынан бірнеше минуттық жерде. Станцияда тәулік бойы кезекшілік қызметі бар. 15-ші станцияда тексеру машинасы PS 020, өрт сөндіру машинасы PS 151, өрт сөндіру машинасы PS 1512, цистерналық машинасы PS 153, экипаж тасымалы, жолдан тыс және қайық тракторы PS 157, мотожүріпші және қайық бар. Yara TPK-да PS 191 өрт сөндіру машинасы және қайық бар. Бұған қоса, Вуорела тұрғын ауданының жанында Сийлиньярвиде үшінші өрт сөндіру станциясын салу ұсынылған.
There are two fire stations in the Siilinjärvi municipality, the North Savonia Rescue Department station and the Yara TPK station. Siilinjärvi's main fire station is located in Simonsalo at Sulkavantie 6, a few minutes' drive from the center of Siilinjärvi. The station has a 24 hour on call service. Station 15 houses an inspection car PS 020, a fire truck PS 151, a fire truck PS 1512, a tank truck PS 153, a crew transport, an off road and boat tractor PS 157, and a snowmobile and boat. Yara TPK has a fire truck PS 191 and a boat. In addition, it has been proposed to build a third fire station in Siilinjärvi near the Vuorela residential area.
Мәдениет
Сийлиньярвиде "Уутис Джоуси" атты жергілікті газет жарияланады. Сийлиньярвидің өзіне тән кітапханасы да бар.
A local newspaper called Uutis Jousi is published in Siilinjärvi. Siilinjärvi also has its own library.
Тағам
1980 жылдары Савонияның сол кездегі әрбір муниципалитеті өзінің есімдік тағамдарын дауыс беру арқылы анықтады. Сиилиньярвидің дәстүрлі тағамы – әтеш, картоптан жасалған қою сорпа және құймақпен берілген қызыл жидек киселі болды.
In the 1980s, each of Savonia's then municipalities voted for its own title dishes. The traditional food of Siilinjärvi was a cockscomb, a potato gruel and a red berry kissel with whipped cream.