Кіріспе

Көркемдік қозғалыс

Постцифрлық, көркемдік тәжірибеде, 1995 жылы ұсынылған "цифрлық емес" тұжырымына ұқсас, технология мен қоғам цифрлық шектеулерден асып, цифрлық есептеудің артефактілерінен (квантталу шуы, пикселдену және т.б.) азат, толыққанды сұйық мультимедиалық шындыққа қол жеткізеді. Бұл ретте, постцифрлық көбінесе цифрлық емес, адам болу мәселесіне ден қояды. Постцифрлық – цифрлық технологиялар мен өнер түрлерімен қарым-қатынасымыздың қарқынды түрде өзгеруімен байланысты. Егер біз келісімнің мәтіндік парадигмасын қарастырсақ, онда біз таңдау алдында тұрамыз: "постцифрлық" қоғамның ішкі мәні бар ма, әлде ол өнерді толығымен қамтитын келісім парадигмасына енгізіле ме?

Теория

Джорджио Агамбен (2002) парадигмаларды біз ненің туралы ойлаймыз емес, ненің көмегімен ойлаймыз деген тұрғысынан сипаттайды. Компьютер дәуірі сияқты постцифрлық дәуір де парадигма болып табылады, бірақ мысалы, постгуманизм сияқты, постцифрлық дәуірді түсіну цифрлықтан кейінгі өмірді сипаттауға емес, керісінше, цифрлық және компьютер дәуірінің салдарына қазіргі мүмкіндіктер арқылы зерттеуге бағытталған. Компьютер дәуірі адамның мүмкіндіктерін қызықты да, түсініксіз протездермен арттырса, постцифрлық дәуір осы арттыруды зерттеп, түсінуге мүмкіндік беретін парадигманы ұсынуы мүмкін. "Постцифрлық дәуірдегі өнердің болашағы" еңбегінде Мел Алексенберг "постцифрлық өнерді" цифрлық, биологиялық, мәдени және рухани жүйелердің өзара әрекеттесуі арқылы цифрлық технологияларды адамиландыратын өнер туындылары деп анықтайды. Бұл киберкеңістік пен нақты кеңістік, денеленген медиа және әлеуметтік және физикалық қарым-қатынастағы аралас шындық, жоғары технология мен сезімталдық тәжірибелер, визуалды, тактильді, аудиторлық және кинестетикалық медиа тәжірибелері, виртуалды және толықтырылған шындық, тамырлар мен жаһандану, автоэтнография мен қоғамдық әңгімелер, веб-қосылған және бірлесіп жасалған викиөнер, сондай-ақ суретшінің рөлі қайта қарастырылатын балама медиа арқылы жасалған өнер туындылары, және тактильді өнер мен NFT арасындағы байланыс ретінде көрінеді. Мел Алексенберг постцифрлық дәуірді MIT Media Center директоры Николас Негропонте Wired журналында былай түсіндіреді: "Ауа мен ішуге арналған су сияқты, цифрлық болу оның қатысуымен емес, болмауымен ғана байқалады. Шындықты қабылдаңыз – Цифрлық революция аяқталды."

Музыка

Ким Касконе өзінің «Сәтсіздіктің эстетикасы: Қазіргі компьютерлік музыкадағы «постцифрлық» тенденциялар» атты мақаласында бұл терминді қолданады. Ол мақаланы MIT Media Lab сарапшысы Николас Негропонтеден алынған цитатамен бастайды: «Цифрлық революция аяқталды». Касконе музыкадағы «постцифрлық» бағытты, сонымен қатар глюч немесе микродыбыс музыкасы деп белгілі бір ағымды сипаттайды, оның пікірінше, «электрондық коммерция Батыс әлемінің бизнес-құрылысының ажырамас бөлігіне айналған және Голливуд гигабайттармен цифрлық контент өндіріп жатқандықтан, цифрлық технологияның өзі композиторлар үшін бұрынғыдай қызығушылық тудырмайды». Жапондық теоретик Рёта Мацумото Ким Касконенің постцифрлық тұжырымын өзінің ерекше мәдениетіне бейімдеп, капиталистік жинақталудың күйреуінен және дәстүрлерінің цифрлық дәуір фармакологиясымен интеграциялануынан кейін жапондық әлеуметтік құрылымды постцифрлық деп қарастырады. «Технологиядан кейінгі өнер» еңбегінде Морис Бенаюн «цифрлық толассыз ағынның» бүкіл әлеуметтік, экономикалық және көркемдік кеңістікті өзгерткенін, ал суретшінің позициясы технологиялық саладан қашып, одан толығымен бас тартпайтын жаңа бағыттарға қарай жылжып, мүмкіндіктерді тізімдейді. Төмен технологиядан биотехнологияға дейін және шындыққа ойдан әдейі араласу – цифрлық дәуірден өнердің жаңа формалары пайда болып келеді.