Клейокот шығанағының тарихы мен географиясы

Кіріспе

Ванкувер аралының батыс жағындағы су кеңістігі, Канада.

Клейокотт бұғазы /k//l//ɑː//k//w//ɒ//t/ – Канаданың Британ Колумбиясы провинциясындағы Ванкувер аралының батыс жағалауында орналасқан. Ол оңтүстік жағынан Эсовиста түбегімен, солтүстік жағынан Хескиахт түбегімен шектеседі. Бұл көптеген шағанақтар мен аралдарға толы су кеңістігі. Ірі шағанақтарға Сидней шағанағы, Shelter Inlet, Герберт шағанағы, Bedwell Inlet, Lemmens Inlet және Tofino Inlet жатады. Ірі аралдарға Флорес аралы, Варгас аралы және Меарес аралы кіреді. Бұл атау су кеңістігінің айналасындағы кеңірек жер аумағына да (негізінен оның су жиналатын алабына) қолданылады.

Атаудың шығу тегі

Clayoquot атауы Clayoqua-да өмір сүрген нуу-чах-нульт тайпасының бір тобының атынан шыққан. 20 ғасырдың соңында бұл топ өз тілінде "әр түрлі" немесе "өзгеретін" деген мағына беретін Tla o qui aht деп аталатын көптеген тайпаларды біріктірген үкімет құрамына кірді.

Тарих

Алғашқы халықтар бұл аймақты мыңдаған жылдар бойы мекендеп келеді. Нуу-ча-нулт территориясындағы ең ежелгі табылған орын 4200 жылға (Юкотта, Ноотка аралында) дейін соққан. Мұздықтан кейінгі теңіз деңгейінің көтеріліп, ертерек қоныстарды жабақтағаны белгілі болғандықтан, көптеген ғалымдар адамдардың қоныстануын қазіргі уақыттан 9000 жыл бұрын бастау деп санайды. 18 ғасырдың соңында Клейокотт шығанағы мен Американың жергілікті халықтарын, негізінен тері саудасымен айналысқан түрлі еуропалықтар мен американдықтар кемелермен зерттеді. 1791 жылы Хосе Мария Нарваес және Хуан Карраско күрделі ішкі суларды зерттеп, картаға түсірді; олардың басшысы Франсиско де Элиза Тла-о-ки-ахт алғашқы халықтарының басшысы Виканиннишпен кездесіп, достық қарым-қатынас орнатты. Бұл саяхатшылар аймақтың мол табиғи ресурстарына толы екенін мойындады. Бұл ресурстар алғашқы халықтардың жерге қолжетімділігін шектеді, жергілікті халық арасында наразылық тудырды және алғашқы халықтар емес адамдардың санын арттырды. Жеке компаниялардың ресурстарды игеруіне мемлекеттік қолдау көрсету осы саланың уақыт өте келе дамуына жағдай жасады. Ағаш өңдеу компаниялары 1980 және 1990 жылдарға дейін Клейокотт шығанағы аймағында ағаш жинаумен айналысты.

Ағаш кесушілердің наразылығы

20 ғасырдың соңында алғашқы ұлттар өз құқықтары мен ресурстарын қорғауға ұмтылуда белсендірек болды. Олар жергілікті лобби ұйымдарын құрып, осындай ресурстарға қатысты үкімет саясаты бойынша келіссөздер жүргізуді талап етті. 1980-жылдардың соңында жағдай ушықты, себебі үкімет MacMillan Bloedel Corporation компаниясының Меарес аралын кесуге рұқсат берді. Алғашқы ұлттар 1980 жылдан 1994 жылға дейін бірнеше бейбіт наразылық акциялары мен ағаш кесу жолдарын тоқтату арқылы Клейокоут шығанағында MacMillan Bloedel Corporation компаниясының ағаш кесуіне қарсылық білдірді. 1993 жылдың жазында 800-ден астам наразылық білдіруші ұсталды, ал көптегендері бекітілген өндіріске кедергі келтіргені үшін сотталды. Наразылыққа жергілікті Tla o qui aht және Ahousaht тайпаларының мүшелері, сондай-ақ NDP депутаты Свенд Робинсон және Greenpeace және Friends of Clayoquot Sound сияқты экологиялық ұйымдар қатысты. Халықаралық бұқаралық ақпарат құралдары наразылықтар мен тоқтатулар туралы хабарлап, Британ Колумбиясындағы экологиялық қозғалыстарға ұлттық қолдау көрсетуге және ағаш кесуге қарсы науқандарды күшейтуге көмектесті. Бұқаралық ақпарат құралдары бейбіт наразылықтар мен тоқтатуларға қатысқандары үшін көптеген адамдардың қамауға алынуының теріс жағын көрсетті. Кейбір жағдайларда құқық қорғау органдары агрессивті түрде әрекет етті, бұл соңында зорлықсыз наразылықтарға қоғамдық қолдауды күшейтуге көмектесті. 1990 жылғы наразылықтан кейін провинциялық үкімет саясатында маңызды өзгеріс жасады. Ол Клейокоут шығанағына қатысты мәселелерді зерттеу үшін ғылыми комиссия құрды. 1995 жылдың шілдесінде Британ Колумбиясының Орман министрі Эндрю Петтер және Қоршаған орта министрі Элизабет Кулл NDP үкіметі атынан комиссияның 127 ұсынысын ресми түрде қабылдады. Greenpeace мүшелері осы наразылықтарда маңызды рөл атқарды және өнеркәсіпке қысым көрсету үшін BC орман өнімдерін бойкоттауды ұйымдастырды. Үкімет ғылыми комиссияның ұсыныстарын қабылдап, таза аймақтардың инвентаризациясы аяқталғанға дейін ағаш кесуді кейінге шегергеннен кейін Greenpeace бойкотты тоқтатты. Инвентаризациядан кейін үкімет Жылдық рұқсат етілген кесу көлемін азайтты және аймақтағы таза кесулер ең көп 4 гектармен шектелді. Сонымен қатар, биологиялық және мәдени инвентаризация аяқталғаннан кейін үкімет Эко-негізделген жоспарлауды міндетті етті.

In the late 20th century, First Nations became more active in trying to defend their rights and resources. They developed Native lobbying organizations and insisted on negotiations regarding governmental policies about such resources. In the late 1980s, the situation escalated when the government approved MacMillan Bloedel Corporation's permit to log Meares Island. The First Nations peoples expressed their opposition to the MacMillan Bloedel Corporation logging in the Clayoquot Sound by several peaceful protests and blockades of logging roads from 1980 to 1994. In the summer of 1993, over 800 protestors were arrested, and many were tried for interfering with approved industry. Protestors included members of the local Tla o qui aht First Nation and Ahousaht First Nation bands, as well as NDP MP Svend Robinson, and environmental groups such as Greenpeace and Friends of Clayoquot Sound. International mass media covered the protests and blockades, helping to create national support for environmental movements in British Columbia and foster strong advocacy for anti logging campaigns. Media reported the perceived injustice of numerous individuals being arrested for joining peaceful protests and blockades. In some cases, law enforcement responded aggressively, which eventually helped strengthen public support for non violent protests. After the 1990 protests, the provincial government made its first significant change in policy. It commissioned a scientific panel to examine issues related to Clayoquot Sound. In July 1995, the Forests Minister of British Columbia, Andrew Petter, and the Environment Minister, Elizabeth Cull, officially accepted the 127 panel recommendations, on behalf of the NDP government. Members of Greenpeace were reported to play a significant role in these protests and instigated a boycott of BC forest products to apply pressure on the industry. After the government accepted the scientific panel's recommendations, specifically deferring logging until an inventory of pristine areas was completed, Greenpeace lifted the boycott. After the inventory, the government reduced the Annual Allowable Cut, and clear cuts in the area were limited to a maximum of four hectares. In addition, once biological and cultural inventories were completed, the government required Eco Based Planning.

Салман өсіру және онымен байланысты даулар

Бұл аймақтың экологиялық ерекшеліктері оны дәстүрлі түрде осы аймақта кездесетін лососьты өсірудің маңызды ортасына айналдырды. Үлкен, қоршаумен жабдықталған, су бетіндегі фермалар орнатылған. Қазіргі таңдағы есеп бойынша, мұндай шаруашылықтың саны жиырмаға жуық. 2019 жылы балықтардың жапсақ өлгені байқалды, бұл қарқынды шаруашылық қызметінен туындаған балдырлардың гүлднуімен байланысты болуы мүмкін. Тығыз орналасқан фермалардың бір кемшілігі – аурудың жылдам таралуына қолайлы жағдай тудыруы. Норвегия лосось фермаларында табылған, жоғары жұқпалы вирус штаммы Clayoquot Sound-та өсірілген лососьтан да анықталды. Қоршаған ортаны қорғау ұйымдары мұндай жағдайлар осы типтегі балық шаруашылығымен байланысты экологиялық зиянды көрсетеді деген пікірде. Британдық Колумбия провинциялық үкіметі Ванкувер аралындағы басқа лосось шаруашылықтарын да жапты. Мысалы, Ванкувер аралының шығысындағы Дискавери аралдарында 2022 жылға дейін лосось өсіру тоқтатылуда.

Жергілікті халықтар мен үкіметтер

Клейокотт шығанағында үш ірі алғашқы халықтар тобының мүшелері – нуу-чах-нульт халқы қоныстанды: солтүстіктегі Хескиахт, ортасында Ахусахт және оңтүстіктегі Тла-о-кви-ахт. Соңғы топ Меарес аралындағы Опицхат ауылында орналасқан. Тофино ауылы Опицхаттың қарсы жағында, шығанаққа кіреберістің оңтүстік мүйісінде жатыр. 1985 жылы Британдық Колумбия тарихында алғаш рет соттар аборигендердің жер иелену құқығына қатысты талаптарға байланысты мемлекеттік жердегі ресурстарды игеруді тоқтатты. Ахусахт және Тла-о-кви-ахт тайпаларының басшылары провинциялық үкіметпен келісімшарт келіссөздерін күтіп, Клейокотт шығанағындағы Меарес аралында ағаш кесуді тоқтатуға қатысты сотқа шағым түсірді. Бұл келіссөздердің нәтижесінде провинциялық үкімет пен нуу-чах-нульт тайпалары 1994 жылдың 19 наурызында Уақытша шаралар заңына (IMA) қол қойды. (Бұл 1993 жылы осы мәселе бойынша халықаралық деңгейде жарияланған наразылықтардан кейін болды, бұл жағдайға қысымды күшейтті.) IMA-ға қол қойылғаннан бері алғашқы халықтар мен үкімет жергілікті жерлер мен ресурстарды, соның ішінде экономикалық даму стратегияларын бірлесіп басқару туралы келіссөздер жүргізіп келеді. 21-ші ғасырдың басында осы аймақта ағаш кесу көлемінің азаюына байланысты Клейокотт шығанағының (Тофино, Юклюлет және Ахусахт) маңындағы қауымдастықтар табыс табудың жаңа жолдарын дамыта бастады. Олар бірлесіп басқару стратегиялары негізінде экотүризм мен таңдап ағаш кесуге басымдық береді.

Экология, саябақтар мен жер бедері

Клейокотт саунд айналасындағы жерлерге кең жағалаулық қоңыржай жаңбырлы ормандар, өзендер, көлдер, теңіз аймақтары және жағажайлар кіреді. Оған Тынық мұхитының жағалауы ұлттық паркінің қорығының бір бөлігі және Страткона провинциялық паркі кіреді. Клейокотт саунд аймағының жалпы көлемі, жер мен суды қоса алғанда, геологиялық және геоморфологиялық қауіптерге, әсіресе, көшкіндерге, топырақ эрозиясына және шөгінділерге бейім аймақтарды анықтау үшін көп жылдық зерттеу нысаны ретінде қарастырылды. Зерттеудің мақсаты сондай-ақ осы қауіптермен байланысты жердің жағдайын анықтау және сипаттау болып табылады. Аймақта Ванкувер аралында сақталған ең үлкен тұтас (қырқылмаған) қоңыржай жаңбырлы орман орналасқан. ЮНЕСКО бұл аймақты Биосфералық қорық деп жариялады. Бұл тағайындама Клейокотт саундтың биологиялық әртүрлілігін әлемдік деңгейде тануға және "Биосфера аймағындағы зерттеулерді, білім беруді және оқытуды қолдау" үшін 12 миллион долларлық қаржылық қор құруға мүмкіндік берді. 2006 жылдың шілде айының соңында Клейокотт саунд үшін су бассейні жоспарларының жаңа жиынтығы бекітілді. Бұл орманның кейбір бөліктерін, соның ішінде табиғи ескі өсімдіктерге толы аңғарларды кесуге рұқсат берді. 2007 жылдан бастап Клейокотт саундтағы екі ағаш өңдеу лицензиясын аборигендерге тиесілі ағаш өндіру компаниялары басқарады. Iisaak Forest Resources Клейокотт саундтағы Timber Forest License (TFL) 57 лицензиясын басқарады, ал MaMook Natural Resources Ltd, Coulson Forest Products компаниясымен бірлесіп, Клейокотт саундтағы TFL54 лицензиясын басқарады.