Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оқ-дәрілердің түрі
Ammunition type
Британ терминологиясында жоғары жарылғыш скваш бас (HESH) немесе американ терминологиясында жоғары жарылғыш пластикалық/пластикаланған (HEP) – пластикалық жарылғыш заттары бар жарылғыш снарядтың түрі. Бұл снаряд нысананың бетіне жабысып, содан кейін жарылады, бұл жарылғыш энергияны нысанаға тиімді жеткізуге мүмкіндік береді. Скваш бас снарядтары жоғары жарылғыш снарядтарға ұқсас және көптеген нысаналарға тиімді. HESH снарядтары броняны тесіп өтпейді, бірақ брондалған нысаналарды шпал арқылы жеңе алады, бұл көлік құралының ішіндегілерге жарақат келтіруі немесе оларды өлтіруі мүмкін, сондай-ақ кейбір оқ-дәрілерді жарытуы мүмкін. HESH оқ-дәрісі көп мақсатта қолданылады, көптеген нысаналарға қарсы тиімді, бірақ әдетте төмен жылдамдықпен қолданылады (әдетте ), себебі жоғары жылдамдық жарылғыш заттың таралуын күшейтеді. Ықшамдатылмаған бронясы немесе шпал төсемелері жоқ танктерге қарсы тиімді болғанымен, бұл оқ-дәрі әлі де жарылыс-қирату жұмыстары үшін қолданылады. Жоғары жылдамдықты жарылғыш зат бетон құрылыстарды HEAT снарядынан (қорғанысты тесіп өтуге арналған) әлдеқайда жылдам және дәстүрлі жоғары жарылғыш (HE) фрагменттік снарядтың қауіпті фрагменттерінен без қолданылады.
A high explosive squash head (HESH), in British terminology, or a high explosive plastic/plasticized (HEP), in American terminology, is a type of explosive projectile with plastic explosive that conforms to the surface of a target before detonating, which improves the transfer of explosive energy to the target. Squash head projectiles are similar to high explosive projectiles and are well suited to many of the same targets. However, while HESH projectiles are not armour piercing, they can defeat armored targets by causing spall, which can injure or kill a vehicle's occupants or detonate some types of ammunition. HESH ammunition has good general purpose use, being effective against most targets, though the round is generally used at relatively low velocities (generally under ) because high velocity excessively disperses the pat of explosive. While only effective against tanks without spaced armour or spall liners, the round is still favoured for combat demolition purposes. The flattened high velocity explosive pat can destroy concrete constructions much faster than a HEAT round (which is designed to penetrate armour), and without the dangerous fragmentation of a traditional high explosive (HE) fragmentation round.
Тарих
HESH 1940 жылдары Деннистон Берни британдық соғыс күштері үшін әзірледі, бастапқыда бетонды бұзуға арналған "қабырға бұзғыш" оқ-дәрі ретінде. Ол сонымен қатар британдықтардың зеңбірексіз мылтықтарды снаряд жеткізу құралы ретінде дамытуына жетекшілік етті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін HESH принципінің алғашқы қолданылуы AVRE шайқас машиналарын құрамына енгізілген L9 165 мм бұзғыш зеңбірек болды. HESH металл броняға да, бетонды құрылымдарға да күтпегендей тиімді екені анықталды. Ол көптеген ірі калибрлі зеңбіректерде негізгі оқ ретінде кеңінен қолданылды.
HESH was developed by Dennistoun Burney in the 1940s for the British war effort, originally as an anti fortification "wallbuster" munition for use against concrete. He also led British developments in recoilless rifles as a means to deliver the shell. An early application of the HESH principle post WWII was the L9 165 mm demolition gun fitted to AVRE combat engineer vehicles. HESH was found to be surprisingly effective against metallic armour as well as concrete structures. It was widely used as a primary round in most large calibre rifled guns.
Пайдаланушылар
HESH снарядтарын негізінен Британ армиясы өздерінің негізгі жауынгерлік танктерінің басты жарылғыш снаряды ретінде қолданды. Оны басқа әскери күштер де пайдаланды, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Британдық Корольдік қару-жарақ L7A1 танк пулеметін алғандар, соның ішінде Германия, Үндістан, Израиль және Швеция. 1980 жылдан бері HESH оқ-дәрісінің танымалдылығы азайды, себебі броня конструкциялары қатаң металл мен жылуға төзімді материалдардан жасалған қабатталған композиттерге көшті. Ондай броня соққы толқындарын нашар өткізеді. Заманауи бронетранспорттық құралдардың ішкі бетіне, Кевлар сияқты материалдардан жасалған, сынықтарды тоқтатуға арналған құрылғылар (сыныққа қарсы қаптамалар) орнатылады, бұл сынықтардың зиянын азайтуға көмектеседі. HESH снарядтарын қолданудың азаюына тағы бір себеп – көптеген армиялардың тегіс ұңғылы пулеметтерді ұнатуы, себебі олар қуатты бронебойғыш, тұрақталған, қабықтан айырылатын оқтарды қолданады, бұл ұңғылы пулеметтің қызмет ету мерзімін қысқартады. Британдық Challenger 1 және Challenger 2 танктері, сондай-ақ Үндістанның Арджун танкісі (Ұлыбританияның MBT сияқты ұңғылы пулеметі бар) HESH снарядтарын негізгі оқ-дәрі ретінде қолданады. Басқа оқ-дәрі түрлерімен қатар, Stryker Mobile Gun System нұсқасы бұзу және бекіністерді жою мақсатында HESH снарядымен жабдықталады. Аргентинаның TAM орта танктері, Канаданың Leopard C1 және Leopard C2 негізгі ұрыс танктері (барлығы Centurion сияқты бір пулеметпен жабдықталған), Австралияның Leopard AS1 негізгі ұрыс танктері және Қытайдың VT 4 негізгі ұрыс танктері (тегіс ұңғылы пулеметпен жабдықталған) HESH снарядтарын қолданады. HESH снарядтары инженерлік бронетехникада да қолданылады; олар әдетте бронетранспорттық құралдарға емес, бекіністерге қарсы қолдануға арналған. АҚШ армиясы M728 жауынгерлік инженерлік машинасының негізгі пулеметінде, бульдозерлік пышақпен жабдықталған M60 танкінде HESH снаряды қолданылады. Сол сияқты, Ұлыбританияның Centurion AVRE машинасы HESH снаряды үшін ғана қысқа пулеметпен жабдықталған.
HESH rounds were fielded mainly by the British Army as the main explosive round of its main battle tanks during the Cold War. It was also used by other military forces, especially those that acquired the early post World War II British Royal Ordnance L7A1 tank gun, including Germany, India, Israel, and Sweden. Since the 1980s, HESH ammunition has increasingly lost favour as armour designs have trended towards layered composites of hard metal and heat resistant materials. This type of armour conducts shock waves poorly. Anti spalling devices (spall liners), made of materials such as Kevlar, are commonly fitted to the interior surface of modern armoured vehicles to minimise spalling effects. Another reason for the declining use of HESH rounds is the preference of most armies using smoothbore guns due to the usage of powerful armour piercing fin stabilized discarding sabot, which would significantly decrease the rifled gun's barrel life. British Challenger 1 and Challenger 2 tanks, and India's Arjun tank (which has the same rifled gun as the UK's MBTs) use HESH rounds as their primary ammunition. Amongst other ammunition types, the Stryker Mobile Gun System variant is to be equipped with a HESH round for demolition and bunker busting purposes. Argentina's TAM medium tanks, Canada's Leopard C1 and Leopard C2 main battle tanks (all of which mount the same gun as the Centurion), the Australian Leopard AS1 main battle tank, and the Chinese VT 4 main battle tank (which mounts a smoothbore gun) all use HESH rounds. HESH rounds are also carried by armoured engineer vehicles; they are typically intended for use against fortifications rather than armoured fighting vehicles. A HESH round is used by the United States Army for the main gun of the M728 combat engineer vehicle, an M60 tank equipped with a bulldozer blade. Similarly, the UK's Centurion AVRE was equipped with a short gun solely for a HESH shell.