Кіріспе
Швейцария Конфедерациясының 89-шы президенті Мишелин Анн Мари Калми Рей (8 шілде 1945 жылы туған) – 2003 жылдан 2011 жылға дейін Швейцария Федералдық Кеңесінің мүшесі болған швейцариялық саясаткер. Социал-демократиялық партияның (СП/ПС) мүшесі, ол Федералдық кеңесші қызметін атқарган кезінде Сыртқы істер федералдық департаментінің басшысы болды. 2007 және 2011 жылдары Швейцария Конфедерациясының президенті қызметін екі рет атқарды.
Micheline Anne Marie Calmy Rey (born 8 July 1945) is a Swiss politician who served as a Member of the Swiss Federal Council from 2003 to 2011. A member of the Social Democratic Party (SP/PS), she was the head of the Federal Department of Foreign Affairs during her tenure as a Federal Councillor. She was President of the Swiss Confederation twice, in 2007 and 2011.
Ерте өмір және білім
Калми Рей 1945 жылғы 8 шілдеде Вале кантонының Сион қаласында Шарль мен Аделина Рей отбасында дүниеге келді. 1963 жылы Сент-Морис қаласында диплом алды, ал 1968 жылы Женевадағы Халықаралық қарым-қатынастар институтында саяси ғылымдар саласы бойынша лиценциат күдігін қорғады. Оқу кезінде Андре Калмиге үйленді, олардың екі баласы бар.
Мансап
Калми Рей кітап тарату бизнесімен айналысатын шағын кәсіпорын құрды. 1981 жылдан 1997 жылға дейін Калми Рей Женева кантонының Ұлы кеңесінде Социал-демократиялық партияның (PSS/SPS) мүшесі ретінде қызмет етті және 1992–1993 жылдары ассамблеяның президенті болды. Ол 1986 жылдан 1990 жылға дейін және 1993 жылдан 1997 жылға дейін партияның Женева бөлімшесінің президенті болды. 1997 жылы Калми Рей Женеваның Мемлекеттік кеңесіне сайланды. 2001 жылы ол қаржы департаментінің басшысы және кантонның Мемлекеттік кеңесінің президенті болды. 2002 жылғы 4 желтоқсанда Федералды Кеңеске сайланды, 2003 жылдан 2011 жылға дейін Федералды Сыртқы істер департаментін басқарды. Калми Рей тарихында Федералды Кеңеске сайланған төртінші әйел. Ол сондай-ақ Швейцарияның вице-президенті болып сайланды, ол 2006 және 2010 жылдары осы лауазымды атқарды. Калми Рей Швейцарияның Еуропалық Одаққа қосылуын қолдайды және Серджио Виейра де Мелло қорының Ең көрнекті мүшесі болып табылады. SAFFA 2020 жобасы да оның және кеңесшілер (Bundesrat) Дорис Лётард, Симонетта Соммаруга және Эвелин Видмер Шлюмпфтің қолдауында. 2016 жылдан бері Калми Рей демократиялық басшылықты қолдау, төрелік арқылы қақтығыстарды алдын алу және шешу, сондай-ақ демократиялық институттар, ашық нарықтар, адам құқықтары және заң үстемдігі арқылы жақсы басқаруды ілгерілету үшін жұмыс істейтін Global Leadership Foundation (төрағасы Ф.В. де Клерк) кеңесінің мүшесі. Бұл ұйым бұрынғы басшылардың тәжірибесін бүгінгі ұлттық басшыларға құпия және сенімді түрде ұсыну арқылы осы мақсатқа жетеді. Бұл коммерциялық емес ұйым, оны бұрынғы үкімет басшылары, жоғары мемлекеттік және халықаралық ұйымдардың қызметкерлері құрайды, олар үкімет басшыларымен оларды алаңдататын басқару мәселелері бойынша тығыз жұмыс істейді. Ол GESDA (Geneva Science and Diplomacy Anticipator) Женева кеңесінің мүшесі.
Төрағалық
2007 жылдың 1 қаңтарында Калми Рей тарихында Конфедерацияның екінші әйел президенті болды, алғашқысы – оның Федералдық кеңестегі бұрынғы әріптесі Рут Дрейфус. Ол 2006 жылдың 13 желтоқсанында 147 дауыспен президенттікке сайланды. Бірақ швейцариялық дәстүр бойынша, оның сайлануы күтпеген нәрсе болған жоқ. Ол президенттік лауазымды атқармаған ең ұзақ қызмет еткен кеңесші болды және 2006 жылы вице-президент болып қызмет еткен. Конфедерация президенті ретінде ол Федералдық кеңестің отырыстарын жүргізіп, басқа демократиялық елдерде мемлекет басшысы атқаратын кейбір өкілдік функцияларды орындады (дегенмен Швейцарияда Федералдық кеңес жалпы алғанда мемлекет басшысы саналады). Ол сондай-ақ швейцариялық рәсімдеме бойынша ең жоғары дәрежелі лауазым иесі болды және төтенше жағдайларда Кеңестің барлық мүшелері атынан әрекет етуге құқылы болды. Алайда, көп жағдайда ол тек «біріншілердің бірі» (prima inter pares) болды, алты әріптесінен артық билігі болған жоқ. Федералдық кеңеске сайланғаннан бері ол көптеген ресми шет ел сапарларын жүргізді, мұндай сапарларды дәстүрлі түрде Сыртқы істер департаментінің басшысы жүзеге асырады. Калми Рей 2010 жылы вице-президенттікке Дорис Лёйтардпен бірге сайланды. 2010 жылдың 8 желтоқсанында ол екінші рет 2011 жылға президенттікке сайланды (189 дауыстан 106 дауыспен, бұл Швейцария тарихындағы ең аз айырмашылық). Осылайша, екі әйелдің қатарынан осы лауазымды атқаруы алғаш рет болды. Калми Рей – Дүниежүзілік әйелдер көшбасшылары кеңесінің мүшесі, бұл кеңес әйелдерге маңызды мәселелер мен теңдестірілген даму бойынша бірлескен іс-қимылдарды ұйымдастыру үшін қазіргі және бұрынғы әйел президенттер мен премьер-министрлердің халықаралық желісі болып табылады. 2011 жылдың қыркүйегінде ол келесі желтоқсан айында үкіметтен кететінін хабарлады. 2012-2013 жылдары Калми Рей Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының 67-ші сессиясының президенті, сол кездегі Сербияның сыртқы істер министрі Вук Еремичтің Жоғары деңгейдегі кеңесшілер тобының мүшесі болды.
Саяси көзқарастар
Калми Рей Швейцарияның Социалистік партиясының мүшесі және өзін Еуропаны қолдайтын адам ретінде көрсетеді. 2014 жылдың ақпан айында ол Швейцарияның Еуропалық Одаққа қосылуы континенттегі еуропалық саяси күн тәртібіне қатысу үшін қажет екенін айтты. 2016 жылы ол Brexit-тің Еуропаның егемендігіне тигізетін әсеріне алаңдаушылық білдірді, бірақ Швейцарияның Ұлыбританияға қарай есіктерін ашуды ұсынды, себебі екі ел енді Еуропалық саяси билікке қатысты бірдей жағдайға тап болды. 2020 жылдың ақпан айында Калми Рей британдық The Guardian газетінде жарияланған ашық хатқа қол қойған елуге жуық бұрынғы еуропалық премьер-министрлер мен сыртқы істер министрлеріне қосылды. Олар АҚШ президенті Дональд Трамптың Таяу Шығыс бойынша бейбітшілік жоспарын айыптап, ол оккупацияланған Палестина аумағында апартеид сияқты жағдай тудырады деді.
Академиялық мансап
2012 жылдың мамыр айында Калми Рей Женева университетінің (Глобальді зерттеулер институты) қонақ профессоры болып тағайындалды.
Басқа тапсырмалар
БҰҰ-ның жаһандық тұрақтылық жөніндегі жоғары деңгейдегі тобының мүшесі. Топтың есебі 2012 жылдың ақпан айында жарияланды. БҰҰ-ның денсаулық сақтау дағдарысына жаһандық жауап беру жөніндегі жоғары деңгейдегі тобының мүшесі. 2016 жылдың қаңтар айында есеп жарияланды. Global Leadership Foundation (GLF) кеңесінің мүшесі. Geneva Science and Diplomacy Anticipator (GESDA) қоры кеңесінің мүшесі.
Дау
Би-би-сидің хабарлауынша, Калми Рей 2008 жылғы 19 наурызда Иран президенті Махмуд Ахмадинежадпен кездескенде бас киімін кигені үшін "кеңінен сынға ұшырады", дегенмен ол әлеуметтік әдет-ғұрыпты сақтағандығы мойндалды. Социалистік партиядан депутат Лилиан Мори Паскье швейцариялық өкілдің шетелдік протоколдарды құрметтеуі қажет екенімен келіссе, бұл социалистік партиядан депутат Мария Рот Бернасконидің жағымсыз пікірін қоздырды. Оған жауап ретінде Калми Рей құрмет көрсету үшін протоколды сақтағанын, әйтпесе кездесуге қатыса алмайтынын мәлімдеді, бұл жалпыға мәлім болды. Калми Рей швейцариялық энергетикалық компанияның Иранмен миллиардтаған долларлық табиғи газ келісіміне қатысуы да қырқыс пікір тудырды. АҚШ Тегеранға БҰҰ санкциялары салынған кезде Швейцарияның қате хабарлама жібергенін айтты. Калми Рей газ экспорты БҰҰ санкцияларына кірмейтінін көрсетті. Израиль үкіметі және Дүниежүзілік еврейлер конгресі сияқты халықаралық еврей ұйымдары да осы келісімді қатаң сынады.