Кіріспе

Кардассиандар (/kɑːr/'dæsɪənz/) – американдық ғылыми фантастика франшизасы «Жұлдызды жол» әлеміндегі ойдан шығарылған ғарыштық түр. Олар 1991 жылы «Жұлдызды жол: Келесі буын» сериалы үшін жасалған, ал кейін «Жұлдызды жол: Терең ғарыш тоғыз» және «Жұлдызды жол: Вояджер» сериалдарында қолданылды. «Келесі буын» сценарийшілері төртінші маусымның «Жаралылар» атты эпизодында кардассиандарды USS Enterprise D экипажымен жеке деңгейде өзара әрекеттесуге болатын жаңа қарсыластар ретінде енгізді, себебі Боргтың жеке басы немесе ерекшелігі болмағандықтан, қарым-қатынас драмасын дамыту қиын болды. Сериалда, 24-ші ғасырда, кардассиандар басқа планеталарды, әсіресе Баджорды басып алған, жұлдыздар аралық империяны басқаратын әскери үкімет билігінде өмір сүреді деп көрсетіледі. 1993 жылы «Жұлдызды жол: Терең ғарыш тоғыз» сериалы іске қосылғанда, сценарийшілер оқиғаларды кардассиандық оккупациядан кейінгі Баджор маңында өткізуді шешті. Кардассиандар сериал бойында маңызды қарсыластарға айналды, соның ішінде Элим Гарак (Эндрю Робинсон) және Гүл Дукат (Марк Алаимо) сияқты бірнеше қайта оралатын кейіпкерлер жасалды.

Дизайн

Кардассиандардың дизайнын «Келесі ұрпақ» костюм дизайнері Боб Блэкмен және грим дизайнері Майкл Уэстмор жасады. Олар бұл түрге «жыланға» ұқсайтын сыртқы түрін беруге тырысты. Кардассиандардың терісі ақшыл-сұр, мойнының екі жағында тік қырқалар, ал маңдайында қасық пішіндес құрылым болады. Уэстморға шабыт бергені – ол Ventura Boulevard көшесіндегі дүкенде көрген абстрактілі сурет, онда кең иықты әйелдің маңдайында қасықтай нәрсе бейнеленген. Рик Стернбах «Жаралылар» эпизодындағы кардассиандық ғарыш кемесін жасады. Алғашқыда ол қабықша тәрізді кемені ұсынған, бірақ оны шаянға ұқсайтын дизайнмен, содан кейін анкх символына негізделген дизайнмен ауыстырды. Стернбах кейіннен: «Галор класы мысырлық анкхтан бастау алды, себебі [кардассиандар] баджорлық құлдарға фараондар сияқты болды, бірақ кемеге тікелей қарамайынша, негізгі пішінін көру қиын. Кемедегі кішкентай бұзу пирамидалары мен «ғибадатхана» сияқты құрылыстар, сондай-ақ құмды сары түстер көз тартарлық еді» деді. Эд Миареки мен Том Хадсон Стернбахтың дизайны бойынша «Жаралылар» эпизодында қолданылған модельді жасады. Эпизодта кардассиандық қарулары қызғылт түсті зарядты атып, кейінірек эпизодтарда оның түсі янтарьға айналды. Продюсер Герман Циммерман шоуларда бейнеленген кардассиандық архитектурамен айналысты. Оның тұжырымында арт-деко стилінің ықпалы байқалды және ол геометриялық үлгілерге негізделген. Бірінші маусымның соңында шоудың шығармашылық тобы тағы бір кардассиандық тақырыбы бар «Дуэт» эпизодын қосты. Лиза Рич пен Жанна Карриган Фаучи жазған бұл эпизодта Баджорға қарсы соғыс қылмысына кінәлі деп саналатын кардассиан Амин Маррицаның (Харрис Юлин) тұтқындалуы және оның станцияның баджорлық екінші командирі Кира Нериспен (Нана Визитор) арасындағы қарым-қатынасы көрсетілді. Маррицаға айтылған ұзақ сөз жазушылар «кардассиандық монологтар» деп атаған нәрсенің алғашқы мысалы болды. Бер: «Кардассиандар сөйлеуді жақсы көреді. Гарак сөйлеуді жақсы көреді, Енабран Тэйн сөйлеуді жақсы көреді. Дукат өте баяу сөйлейді, ал Маррица сөз сөйлеуді жақсы көреді» деді. «Deep Space Nine» сериасы барысында кардассиандардың ішкі саясаты мен Федерация және Баджормен қарым-қатынастары көптеген өзгерістерге ұшырайды. Алғашқы маусымдарда кардассиандар Федерациямен шайқасқан одақтас болып табылады, олар макилер мен клингондардың шабуылдарына қарсы қорғанысқа шығады. Кардассиандық барлау қызметі – Обсидиандық Орденнің Доминион деп аталатын шетелдік империяға жасаған шабуылы Кардассиандық әскери диктатураның күшін әлсіретеді және азаматтық үкіметке билікті алуға мүмкіндік береді. Кейінірек, Дукат Доминионға мүшелікке өту үшін келіссөздер жүргізеді, бұл оның Кардассияның билеушісі болып тағайындалуына және Федерацияға қарсы соғысқа әкеледі. Доминионның билігі кардассиандар үшін тым қатал болғанда, Дукаттың ізбасары Дамар Федерация мен баджорлықтардың қолдауымен Доминионға қарсы қарсылық қозғалысын бастайды, Кардассияның тәуелсіздігін қалпына келтіреді. Алайда, соғыстың соңғы шайқасында Доминион басшысы кардассиандықтардың қарсыласуына жаза ретінде геноцидтік шара қолдануға бұйрық береді. Бұл тоқтатылғанмен, кем дегенде сегіз жүз миллион адам қаза тапты, ал Элим Гаррак олардың бостандығы Кардассияның бай мәдениеті, ең жақсы адамдары мен ұлы ойшылдарының құнымен келгеніне өкінді, кардассиандарды ауыр қайта құру жұмыстарымен қалдырды.

Кардассиан тарихы

"Жұлдызды жол" көркем әлемінде кардассиандар бір кездері "бай рухани өмірге ие бейбіт халық" болған. Алайда, осы кезеңде олар ауру мен ашаршылыққа ұшырады. Ішкі қауіпсіздік полициясы халықты қадағалауда болды. Кардассиандар империалистік саясат ұстана бастап, басқа халықтармен соғыс жүргізіп, олардың жерлерін жаулап, ресурстарын пайдаланды.

Бейджорды басып алу

2328 жылы кардассиандар Бейжорға басып кірді және оны қырық жыл бойы оккупациялады. Осы уақыт ішінде олар көптеген бейжорлықтарды құлдық еңбекке мәжбүр етіп, оларды түрлі кен өндіру операцияларында пайдаланды. Ал басқа бейжорлықтар қарсылық қозғалысына қатысып, партизандық соғыс жүргізіп, кардассиандық нысандарға қарсы террористік шабуылдар ұйымдастырды. 2369 жылы бейжорлық қарсыластары кардассиандарды Бейжордан ығыстырды, содан кейін Бейжорлық Уақытша Үкімет Біріккен планеталар федерациясын бұрынғы кардассиандық кен станциясы Терок-Нор орнына база құруға шақырды және оны Deep Space Nine деп атады. «Жұлдызды жол: Терең ғарыш тоғызыншы» сериалындағы кардассиандарды көрсететін ең жоғары бағаланған телеэпизодтардың кейбіреулері – Гаракқа арналған қызықты оқиғасы бар «Мүмкін емес себеп» және «Дуэт».

Космологияда

Космологияда "Кардассиандық кеңею" ұғымы Фридманн теңдеулеріне енгізілген өзгерісті білдіретін термин. Ол бұл атауды алғаш рет ұсынған авторлар – Кэтрин Фриз және Мэтью Льюис "Жұлдыздар жолы" көркем әлемінен алынған бір тайпаның атымен атады. Олардың 2002 жылғы мақаласы (330-дан астам рет сілтеме жасалған) "Кардассиандық мүше" деген түсіндірмеде былай дейді: "2 Кардассиан атауы – ғаламды жаулап алуды, яғни үдемелі кеңеюді мақсатын қойған "Жұлдызды жол" фильміндегі адам тектес тайпаға сілтеме жасайды. Бұл тайпа бізге жат көрінеді, бірақ толығымен материядан тұрады."