Кіріспе

Жұлдыздар арасындағы мемлекет "Жұлдыздар жолы" әлемінде Доминион – Гамма квадрантында орналасқан, жүздеген бағынышты түрлерден құралған ғарыштан келген мемлекет және әскери супердержава. Доминионға Негізін қалаушылар, пішін өзгертетін жаратылыстар (немесе көбінесе өзгермелілер деп аталатындар) басшылық етеді, олар Доминионды құруға және оның тарихындағы барлық стратегиялық шешімдерге жауапты. Доминионды Ворталар басқарады, бұл Негізін қалаушылармен генетикалық түрде жасалған клондар. Олар жеделбасшылар, әкімшілер, ғалымдар және дипломаттар ретінде қызмет етеді. Джем'Хадар, сондай-ақ Негізін қалаушылар жасаған, Доминионның әскери күші және Доминионның өркендеген кезінде галактикадағы ең қуатты әскери күштердің бірі. Доминион алғаш рет "Жұлдызды жол: Терең ғарыш тоғыз" телесериалының 2-ші маусымында, 26-шы бөлімінде "Джем'Хадар" атты эпизодта пайда болды және соңында сериал аяқталғанға дейін басты қарсыластарға айналды. Доминион Альфа квадрантындағы Кардассияны жасырын түрде басып алғаннан кейін Біріккен планеталар федерациясына қарсы соғыс жариялады. Бұл қақтығыс бірнеше жылға созылды және клингондар мен ромулдықтар сияқты көптеген басқа да түрлерге қатысты.

Тұжырымдама

2002 жылы «Жұлдызды жол: Deep Space Nine» атты жобаның продюсері Айра Стивен Бехр, кейбір сюжеттердің бір ғана шағын идеядан туғанынан өзгеше, Доминион жауын және оқиға желісін жасау «мұқият ойластырылған» екенін айтты. Бехрдің сөзіне қарағанда, Доминион туралы алғашқы айғақ комикстің екінші маусымындағы «Ференги» эпизодындағы «Иелену ережелері» атты бөліміне қасақана енгізілді, осылайша көрермендерге «бұл қаншалықты маңызды болуы мүмкін?» деген ой келтіру үшін жасалды. Гамма квадранты Альфа квадрантынан ерекшеленетін атмосфераға ие болуы керек болды. Продюсерлер бұл аймақты «зерттелмеген кеңістік» ретінде көрсетуден аулақ болуды және «Жұлдызды жол: Келесі буын» оқиғаларын, негізінен зерттеу тақырыбына бағытталған сюжеттердің тағы бір сериясымен қайталауды қаламады. 18 айлық «Deep Space Nine» көрсетілімінен кейін продюсерлер Доминионды «Федерацияға қарсы» деп сипаттауға келісті. Жазушы және сценарий редакторы Роберт Хьюит Вулф бұл қадамның «Deep Space Nine» жобасын «Жұлдызды жол: Voyager» жобасынан ерекшелендіргенін түсіндірді, онда жоғалған Федерация кемесі Самағайдың хаотикалық және бөлінген Дельта квадрантын кезіп өтеді. Бір ғарышкерлер нәсілін енгізудің орнына, үш түр бірдей ұсынылды: Түрлендіргіштер, Ворталар және Джем’Хадар. Бұл үш түр ежелгі өркениеттің алдыңғы қатарын, қорқынышпен біріктірілгенін көрсетеді, бұл достық байланыстар арқылы құрылған Федерацияның бірлігіне қайшы келеді. Бехр, Вулф, жазушы Питер Аллан Филдс және Джим Крокер осы түрлердің тұжырымдамасын әзірлеу үшін жиналады және Исаак Азимовтың «Негіздер трилогиясы» романдарында шабыт алды. Екінші маусымның соңында атқарушы продюсер Майкл Пиллер Доминионның негізін қалаушыларының Одоға жататын нәсіл болуы керек деген идеяны ұсынды және Бехр мен Вулфтың да осы мүмкіндікті талқылағанын білді. Бұл кейіпкер өзінің нағыз тегін білмейтін күйде таныстырылды. Пиллер жаңа жауды жасауға жасалған тыраш әрекеттің «Жұлдызды жол» жобасындағы ең қиын міндеттердің бірі болғанын мәлімдеді. Вулф ойдан шығарылған Құрылтайшылар мен Ромулан Жұлдыз Империясының ұқсастығын байқады, себебі бұл түрлер алдымен дипломатия, алдау және мәдени империализмді мақсаттарына жету үшін пайдаланады, содан кейін мәжбүрлеуге жүгінеді. Сондай-ақ Вулф Доминионды «жеңіл сыйлық пен қорқыту» империясы ретінде сипаттады, онда Ворталар жеңіл сыйлықты ұсынады, ал Джем’Хадар қорқытуды қолданады.

Ерте тарих

Доминионды "Жұлдызды жол: Терең ғарыш тоғызыншы" оқиғаларынан екі мыңнан он мың жыл бұрын, пішінін өзгертуге қабілетті сұйық тіршілік формаларының расасы – өздерін гуманоидтардан (олар "қаттылар" деп атаған) тараған кең таралған қуғын-сүргіннен қорғану үшін құрды. Осы өзгермелілер жаңа империяның әскерлері ретінде жұмыс істеу үшін құл расаларын генетикалық түрде өзгертті және оларды жаңа жаратылыстары "Негіздеушілер" деп атады. Deep Space Nine-бен алғашқы байланысқа дейін 200 жылдан астам уақыт бұрын, өзгермелілердің Ұлы байланысы (Гамма квадрантындағы планета, онда өзгермелілер табиғи "желді" күйде өмір сүреді) басқа (шетелдік) расалар өзгермелілердің болуына қалай реакция жасайтынын көру үшін ғаламға 100 өзгермелі нәрестені контейнерлерде жіберді. Осы жіберілгендердің арасынан үш адам табылған:
Одо. Нәресте кезінде ғарышқа жіберілген Одо, ақырында Баджор планетасының маңындағы Альфа квадрантына келді, ол сол кезде кардассиандық оккупацияда болды. Баджор ғалымы зерттегеннен кейін ол гуманоид пішінін алуға үйренді және ақырында Deep Space Nine-да қауіпсіздік жетекшісі болды, Федерация станцияны бақылауға алғаннан кейін бұл қызметін сақтап қалды. Өзгермелі тышпымен шайқаста Одо оны өлтірді, осылайша халықтарының ең маңызды ережесін бұзды – ешбір өзгермелі екінші бір өзгермеліге зиян келтіре алмайды ("Дұшпан"). Ол Ұлы байланыс тарапынан жазаланды, олар оның пішінін өзгерту қабілетін алып тастады және оны гуманоид пішінінде ("Үзілген байланыс") қалуға мәжбүр етті. Бірнеше айдан кейін ол өліп бара жатқан өзгермелі нәрестені құтқаруға тырысқаннан кейін өкілдіктерін қайта алды. Оның ең басты тілегі – Ұлы байланысқа қайта қосылу болғанымен, ол Альфа квадрантындағы барлық "қаттыларға" қарсы Негіздеушілердің тотальді соғыс жорығына байланысты оны жасауға тартынды. Серияның соңғы эпизодында Одо Ұлы байланысқа қосылады, ол оларды генетикалық түрде жасалған вирустан толығымен жойылмай құтқарады. ("Сіз қалдырған нәрсе")
Аты-жөні белгісіз өзгермелі нәресте. Одо оны Кварктан алды, Одо нәрестеге пішінін қалай өзгертуге үйретуге тырысты. Алайда нәресте радиациялық уланудан өліп барады. Соңғы әрекеті ретінде ол Одомен бірігіп, оның пішінін өзгерту қабілетін қалпына келтірді. ("Туған")
Лаас. 200 жылдан астам уақыты бар, ол Валара планетасына келді, оның аты "Лаас" – "Өзгермелі" дегенді білдіреді; ол тек төзімділік танытып жатқанын және ешқашан қабылданбайтынын түсінгенде кетті. Ол Deep Space Nine-ға келді, онда оның пішінін өзгерту дағдылары Ододан әлдеқайда дамыған екенін көрсетті (бір кезде тіпті тұманға айналды). Өзін қорғау үшін ол өзіне шабуыл жасамақ болған клингон жауынгерін өлтірді, ал майор Кираның көмегімен қашып кетті. Ол Альфа квадрантын іздестіріп, Одо сияқты өзіне ұқсас жүз өзгермеліні тауып, жаңа Ұлы байланыс құруға уәде берді. ("Химера")

Бірінші байланыс және эскалация

Доминион Альфа квадрантындағы державаларға 2369 жылы Баджор құрт ойысы ашылғанға дейін белгісіз болды, бұл Гамма квадрантын зерттеуге мүмкіндік берді. 2370 жылы Джем’Хадар әскерлері Гамма квадрантындағы көптеген Баджор және Федерация колонияларын, кемелерін жойды, командир Бенджамин Сисконы тұтқынға алды, себебі Доминион Федерациядан «аномалияның» өзінің жағында болуын талап етті. Федерацияның USS Odyssey кемесі камикадзе шабуылынан кейін жойылды. Федерация Сисконы құтқарып алғаннан кейін Доминион қалқанды бұзу қабілетін ғана емес, сонымен қатар өз мақсатына фанатикалық берілгендігін көрсетті. Осы оқиғаның нәтижесінде Федерация USS Defiant (алғашқыда Боргпен күресу үшін жасалған) кемесін сақтаудан алып, Ромулалық маскировка құрылғысымен жабдықтады және Deep Space Nine қорғанысын күшейтуге дайындық бастады. Келесі жылы Федерацияның Негіздейтіндермен (Founders) бейбітшілік орнатуға бағытталған миссиясы сәтсіз аяқталды, себебі бейбітшілік экспедициясы тұтқындалып, Доминионды ынталандыру үшін галлюциногендік манипуляцияға ұшырады. Осы оқиғаның нәтижесінде ұйымның Негіздейтіндері (бұрын көрінбеген) – Өзгергіштер (Changelings) екені анықталды. Өзгергіштер өз әрекеттерін «қатты денелілердің» (solids) қудалауынан өз түрлерін қорғау қажеттілігімен ақтады, сондай-ақ «хаостық ғаламға тәртіп орнату» міндеті мен бейімділігі туралы айтты. Доминионның үнемі қаупіне байланысты Альфа квадрантындағы көптеген державалар күшейтілген дайындықпен және параноямен әрекет етті, оның бір көрінісі – Ромулалықтардың құрт ойысын күшпен жабу әрекеті болды. Доминион ескертулеріне қарамастан, Федерация Гамма квадрантын зерттеуді жалғастырды. Негіздейтіндер Альфа квадрантына еніп, тіпті Жерде де қиындықтар тудырды. 2371 жылы Кардассиан Одағы мен Ромулалық Жұлдыз Империясының біріккен барлау қызметтері Гамма квадрантына жасырын флотымен шабуыл жасап, Негіздейтіндердің туған планетасын жоюға және Доминионды әлсіретуге тырысты. Өзгергіштердің күшті манипуляциясы салдарынан, шабуыл жасаушы күштер Негіздейтіндердің туған планетасы деп саналған тасталған планетаға шабуыл жасағанда тосқауылға түсіп, толығымен талқандалды. Кейіннен Доминионға шабуыл жасауды ұсынғанның ішінде Өзгергіш болғаны белгілі болды. Бұл сәтсіздік Кардассиандар мен Ромулалықтарды әлсіретіп, Доминионның Альфа квадрантына енуіне жол ашты. Федерация елшісі Крайенский кейіпінде болған Өзгергіш, жаңадан тағайындалған капитан Сискоға Ценкетте төңкеріс болғанын хабарлады. Кейіннен Өзгергіш Defiant кемесіне саботаж жасап, оны Ценкетилерге қарсы бағдарламалады, соғыс басталып, Доминионның Альфа квадрантын басып алуына мүмкіндік беруді көздеді. Федерация Өзгергішті тоқтатып, Defiant кемесін қайта бақылауға алды. Клингон Империясы Кардассиан Одағының Негіздейтіндердің бақылауында екенін айыптап, соғыс басталды. Федерация Кардассияға қарсы клингондық шабуылды айыптағаннан кейін, Гоурон Федерация азаматтарын Клингон кеңістігінен қуды, елшілерін қайтарды және Китомер келісімінен шықты. Федерация мен Кардассиандар бірнеше ай бойы қарулы қақтығыстар жүргізді. Кейіннен Бенджамин Сиско, Ворф, Майлз О’Брайен және Одо, Клингондардың арасында генерал Марток кейіпінде болған Өзгергіштің бар екенін анықтады. Гоурон Китомер келісіміне қайта қосылып, Доминионға қарсы күреске қатысты.

Доминион соғысы (23732375)

Доминион Альфа квадрантында бекініп алған кезде Гүл Дукат 2373 жылы Кардассиан Одағының Доминионға қосылатынын жариялады. Доминион кардассиандарға Макилер деп аталатын Федерацияның террористік тобын талқандауға көмектесті. Бірнеше айдан кейін Федерация Доминион кемелерінің келуін болдырмау үшін құрт ойығын миналағанда ашық жаушылық басталды. Жауап ретінде Доминион 9 ғарыш станциясына шабуыл жасап, басып алды, ал Федерация мен Клингон күштері Доминион кеме жасау орнатын қиратты. Альянс үш айдан астам уақыт бойы ауыр қатысуларға ұшырады, бірақ капитан Сиско "Deep Space Nine" тобын ұйымдастырды. Доминионның мина өрісін жоюға дайын екендігі туралы хабарламаға байланысты Федерация толық күш жиналғанға дейін кетіп қалды және Доминион-Кардассиан флотымен қоршалып, күшінде кемдікке тап болды. Сағаттар бойы соғысқаннан кейін, Доминион кемелері үлкен Клингон флотының келуімен қапталдан шабуылға ұшырады, бұл жеңіске жетіп, "Defiant" кемесіне 9 ғарыш станциясына өтуге мүмкіндік берді. Станцияға жақындағанда Сиско мина өрісінің өшірілгенін анықтады, бірақ Баджорлық Пайғамбарлар деп аталатын инопланетяндармен байланысқаннан кейін, Пайғамбарлар Доминион күштерін басқа өлшемге көшірді. Осы әскери жеңілістің салдарынан Доминион станцияны тастап, Кардассиан аумағына шегінді. Федерация соғыстың соңына дейін 9 ғарыш станциясын бақылауында ұстады. Осыдан кейін соғыстың қарқындылығы төмендеді және біраз уақыт бейбіт келіссөздер туралы айтылды. Алайда Доминион тағы да шабуылға шығып, Бетазедті күтпеген шабуылмен басып алды. Доминионның өз аумақтарына ену қаупі төнгендіктен, Федерация мен Клингон күштеріне жаңа стратегия қажет болды. Сәтті алдау арқылы Ромулан Жұлдыз Империясы Альфа квадрантындағы басқа екі державамен одақтасуға көндірілді, Доминионның олардың империясына шабуыл жасауды жоспарлап отырғаны туралы қауесеттерге жауап ретінде. Үш нәсіл бірігіп, Доминионға қарсы күрескенде, Доминион тағы бір рет шегінуге мәжбүр болды, жаңа Альянс тіпті Кардассиан планетасы Чин'токаны (Доминионның ең үлкен байланыс массиві орналасқан планета, Альянсқа Доминион байланысына қол жеткізуге мүмкіндік береді) басып алды. Соғыстың соңында Брин деп аталатын құпия нәсіл Доминионмен бірігіп, Жердегі Жұлдызды Флот штаб-пәтеріне ("DS9, "Зұлымдықтың өзгермелі бет-бейнесі") жойқын шабуыл жасады. Кейін Бриндар Доминион мен кардассиандарға Чин'тока планетасын Альянстан қайтарып алуға көмектесті. Олардың қолданатын ерекше құрылғысы жауларының барлық энергиясын кетіріп, оларды қорғанышсыз қалдырды. Бастапқыда брин қаруының әсеріне тек Клингон кемелері ғана төзімді болатын. Алайда, Кира Нерис кардассиан көтерілісшілерімен бірлесіп, Брин энергиясын сарқындыратын құрылғыны ұрлап, оны Альянсқа кері инженерия үшін жеткізді. Доминион бүлікшілерді жойды. Көп ұзамай Доминион билігіне қарсы Кардассиан азаматтық төңкерісі басталды, оны Дукаттың мұрагері және Доминион жоймаған көтерілісшілердің бірі Легат Дамар басқарды. Оның ең сәтті шабуылдары Кардассияның бүкіл планеталық электр желісін бұзды. Доминион Лакариан қаласын қарсылық көрсеткені үшін жойды. Бұл қасірет туралы хабарлама Доминион флотына жеткенде, Альянс күштерімен қатал шайқаста болған Кардассиан кемелері тараптарын ауыстырып, бұрынғы Брин мен Джем'Хадар эскорттарына шабуыл жасады. Доминион кемелері Кардассияға шегінді, ал Әйел Негізін қалаушының бұйрығымен Кардассиан халқына геноцидтік шабуыл жасады, нәтижесінде бірнеше сағат ішінде 800 миллионнан астам кардассиан қаза болды. Одо Әйел Негізін қалаушыны берілуге көндірді, осылайша Альянсты ауыр шығыннан сақтап, кардассиан нәсілінің жойылуына жол бермеді. ("DS9, "Сіз артта қалдырған нәрсе")

Негізін қалаушылардың өзі бір ауруға шалдығып, құртты, бұл құпия Федерацияның құпия агенттігі, 31-бөлімнің агенттері жасаған биологиялық қару екені анықталды, олар Одоны оны Ұлы Байланыс арқылы өткізеді деп күтіп, қасақана жұқтырды. Ауру форманы өзгертуге реактивті болды және Одоның сирек форманы өзгертуі Негізін қалаушылар жағдайы нашарлағаннан кейін оны симптомдардан азат етті. Джулиан Башир 31-бөлімнің оператившісі Лютер Слоаннан емді алып, Одоны құтқаратын емді жасады. Доминион Кардассия Праймге шегінген кезде Одо Әйел Негізін қалаушымен байланысып, оны емдеп, сонымен бірге Федерацияның одақтас күштеріне берілуге көндірді. Достық әрекеттер тоқтағаннан кейін, Негізін қалаушылар емделді, Одо бейбіт келісім шарты қол қойылғаннан кейін Ұлы Байланысқа оралды.

Соғыстан кейін

Доминионның соғыс аяқталғандағы саяси құрылым ретіндегі жағдайы «Жұлдызды жол» канонында толыққанды талқыланбады. Соғысты аяқтаған соңғы шарттар ешқашан көрсетілген жоқ. Соғыс аяқталған кезде Доминионның Гамма квадрантындағы кең аумақтарды әлі де иеленгені болжанады. Одоның Ұлы Байланысқа оралуының мақсатының бір бөлігі – өзге ауыспалылармен соғыстың қалай аяқталғаны және ол қатты денелермен бірге өмір сүргеннен алған білімдерімен бөлісу. Бұл, әдетте, Негіз салушылардың доминация стратегиясына қарамастан, қатты денелермен қатар өмір сүретін жүйеге көшуіне әкелуі тиіс. Алайда, Одомен ақпарат алмасу арқылы Ворф «Жұлдызды жол: Пикард» сериалының «Он жеті секунд» эпизодында Негіз салушылардың Федерациямен келісімді сақтау үшін ынтымақтасуға, немесе кек алуға қатысты пікірде бөлінгенін айтады. Кек алуды қалаған бүлікші топ Федерацияның Дейстром институтынан маңызды технологияларды ұрлаған. Бұл ақпарат Доминион соғысының қайта басталуынан сескеніп, құпия сақталды. Топ жетекшісі Вадик кейін Жан-Люк Пикардқа Доминион соғысы кезінде ол тұтқынға алынып, Федерация ғалымдарымен тәжірибелер жүргізілгенін, нәтижесінде Вадик пен оның ізбасарлары күшейтілген қабілеттерге ие болғанын айтты. Бұл, сонымен қатар, оның халқының Section 31 вирусынан соғыс кезінде ұстаған ауыртпалығы Вадикті Боргтармен одақтасуға итермеледі. Вадик пен оның күштерінің көп бөлігі USS Titan A кемесін қанауға жасаған сәтсіз әрекет кезінде қаза тапты. Боргтардың жеңілісінен кейін Беверли Крашер Жұлдызды флоттағы қалған Негіз салушылардың тыңшыларын анықтаудың жолын тапты, олар ашыққа шығарылып, тұтқындалды. Жұлдызды флот Негіз салушылар ауыстырған көптеген офицерлердің, соның ішінде капитан Тувоктың тірі екенін анықтап, оларды құтқарып алды. Pocket Books баспасында жарық көрген канонға жатпайтын қайта жаңарту романдарында Доминион мен Брин күштерінің Кардассиан кеңістігінен шығып кеткені айтылады. Одоның күш-жігері арқасында Доминион Альфа квадрантынан келгендерге Гамма квадрантындағы бейбіт операцияларды қайта бастауға рұқсат берді, егер олар оның аумағына араласпаса. Одо Доминионның мәнін өзгертуге тырысады, Негіз салушыларды басқа түрлерге деген көзқарастарын қайта қарастыруға және кейбір Ворта мен Джем'Хадарларды тәуелсіз болуға ынталандырады. Одақтас күштер Кардассияға көмек көрсетуді үйлестіріп, Баджорды аялдама ретінде пайдаланады. Кардассиан Одағы одақтастар бақылауындағы жеке протектораттарға бөлінді, кардассиандықтар қалпына келгенше. Соғыстың ұйымдастырушысы ретінде әйел Негіз салушы Ананке Альфадағы өмір бойына бас бостандығынан айырылды, ол – Федерацияның жоғары қауіпсіздікпен қамтамасыз етілген түрмесі.

Басқа көріністер

Доминион "Жұлдызды жол: Армада" видео ойынында көрінеді. Федерация кампаниясының алғашқы миссиясында USS Enterprise E кемесі жұлдыздық базаны джем'хадар кемелерінен қорғайды. Кейін ойында Борг армадасы Доминион кеңістігіне басып кіріп, Боргтың Локутын Жан-Люк Пикардтың клоны ретінде қайта тірілту үшін клондау орталығын жаулап алады. Ойын ішінде екі түрлі кемеге ие: эсминецтер мен соғыс кемелері. Доминион "Жұлдызды жол: Жеңіс" ойынында да маңызды жарыс ретінде пайда болады және үш кеме түрі бар: Джем'Хадар Скауты, Джем'Хадар Круизері және Джем'Хадар Әскери кемесі. Star Trek Online ойынында да Доминионның кейіпкерлері, соның ішінде бірнеше ойналатын Доминион кемелері мен тұлғалары бар. Ол Доминион флотының құрт ойынында жоғалған оқиғасын, Лаас өзгергішін және Доминион соғысынан кейін Құрылтайшының басшысының тағдырын жалғастырады. Жоғалған флот болашаққа лақтырылып, Альфа квадрантына шабуыл жасай бастайды, бірақ соғыс көп жыл бұрын аяқталғанын білмейді. Әйел өзгергіш түрмеден қысқа мерзімге босатылып, армаданы шабуылды тоқтатуға және бейбітшілік шартын қабылдауға көндіруге тырысады. 2018 жылғы "Жеңіс – өмір" кеңейтуі Джем'хадарды ойналатын жарыс ретінде ұсынады және Доминионды (Одо кейіпкері арқылы бейнеленген) клингон тарихымен байланысы бар hur'q деген шетелдік түрмен жеңіліс соғысында күресіп жатқанын көрсетеді. Доминионның Көрінді Әлемдегі нұсқасы Дэвид Алан Мактың 2014 жылы жарық көрген "Жұлдызды жол: 31-ші бөлім – Жасырын қызметтен алынған" романында кездеседі. Көрінді Әлемдегі Доминион, әдеттегі ғаламдағы нұсқасына ұқсас, бірақ Көрінді Әлемдегі Құрылтайшылар әлдеқайда авторитарлық емес және тіпті Доминион заңдарына бағынады.