Кіріспе

Star Trek: Deep Space Nine телесериалының кейіпкері Бенджамин Лафайетт Сиско – Авери Брукс сомдаған Star Trek франшизасының ойдан шығарылған тұлғасы. Ол 1993 және 1999 жылдар аралығында көрсетілген "Жұлдыздар жолы: Терең ғарыш 9" (DS9) телесериалының басты кейіпкері болды. Бұл тұлға Star Trek франшизасының әртүрлі кітаптарында, комикстерінде және бейне ойындарында да пайда болған.

Ерте өмір және мансап

2332 жылы Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында туған Бенджамин, Джозеф Сисконың ұлы, ол шеф-аспаз және «Сисконың креолдық асханасы» мейрамханасының иесі. Оның туған анасы Сара есімді әйел болды, оны баджорлық Пайғамбар (Баджор құрт ойығының ішіндегі күш) басып алды және Бенджаминнің дүниеге келуі үшін Жозефке үйленуге мәжбүр етті. Сара мен Жозеф бақытты некеде болды, бірақ Беннің бірінші туған күнінен екі күн өткен соң Сара жоғалып кетті, өмірлік күш оны тастап кеткен кезде. Ол бірнеше жылдан кейін апатта қаза тапты. Кейін Жозеф басқа әйелге үйленіп, Бенджаминды өгей ұлы ретінде тәрбиеледі. Бенджамин осы оқиғалар туралы ересек болғанға дейін білмеді. Беннің Джудит есімді әпкесі және кем дегенде екі інісі бар. Сиско 2350 жылы Жұлдыздық Флот академиясына түсті. Екінші курста ол 137-ші жұлдыздық базадағы зерттеу жұмысына қатысты. Академияны бітіргеннен кейін көп ұзамай, ол Нью-Йорк штатының Бэбилон қаласындағы Гилго жағажайында Дженнифер есімді әйелмен танысты. Олар кейіннен үйленіп, Джейк есімді ұлды дүниеге әкелді. Жұлдыздық Флот офицері ретінде Сисконың мансабының басында USS Livingston кемесінде қызмет еткен Кёрзон Дакс, Клингон империясының Біріккен Планеталар Федерациясының елшісі, оған кеңес берді. Біріккен Триллдің симбиоздық табиғаты Сисконың кейінгі қарым-қатынастарындағы маңызды аспектісіне айналды, атап айтқанда ғылыми қызметкері Джадзия Дакс және кеңесшісі Езри Дакспен. Сиско жас офицерде командалық потенциалды көріп, капитан Лейтонның басшылығымен USS Окинава кемесінде қызмет етті; Лейтон Сисконы лейтенант-командир шеніне көтерді және оны өзінің орынбасары етіп тағайындады. Осы міндеттеме кезінде Сиско мен Лейтон Федерация мен Ценкети арасындағы соғыста шайқасты. Соңында Сиско USS Saratoga кемесіне бірінші офицер ретінде ауысты. 2367 жылдың басында «Саратога» Боргқа қарсы «Волк 359» шайқасына қатысқан 40 Жұлдыздық Флот кемесінің бірі болды. Жұлдыздық Флоттың қорғанысы туралы ақпарат алу үшін Боргтар «Энтерпрайз» кемесінің капитаны Жан-Люк Пикарды сіңіріп алды, осылайша Локутус атты Борг дроны құрылды. Келесі шайқаста «Волк 359» шайқасына жиналған қырық Федерация кемесінің тек USS Endeavour (NCC 71805) ғана аман қалды. Шамамен 11 000 адам қаза тапты, оның ішінде Сисконың әйелі Дженнифер де болды. Сиско «Қарсылас» эпизоды кезінде 48959 жұлдыздық күні капитан шеніне көтерілді.

Терең кеңістік тоғыз

Сиско – басты кейіпкер және «Deep Space Nine» ойдан шығарылған ғарыш станциясының командирі. 2369 жылы Сиско Баджор секторына «Deep Space Nine» станциясын басқару үшін тағайындалады және Баджордың жақында аяқталған кардассиандық оккупациядан қалпына келуіне көмектеседі, оларды Федерацияға мүше болуға бағыттайды. Сиско мен оның ұлы Джейк станцияда тұруға мәжбүр болады. DS9-дағы қызметі ұлын өсіру үшін "қолайлы орта" емес екенін түсінген Сиско, қызметтен кетуді ойлайды. Сисконың ыңғайсыздығын капитан Пикардтың қатысуы күшейтеді, ол оған миссиясы туралы баяндама жасайды. Сиско әлі де Пикардқа ренішпен қарайды, өйткені ол әйелінің өліміне тікелей қатысы бар деп санайды. Сиско Баджорға алғаш келгенде, Кай (Баджордың рухани жетекшісі) Опака Сулан оны «Пайғамбарлардың елшісі» деп жариялайды және Баджор пайғамбарларынан келген деп есептелетін Баджор сфераларының біреуін сыйлайды. Сфераны және жақын маңдағы жұлдыз құбылыстарын зерттеу барысында Джадзия Дакс жақын маңдағы Денориос белдеуінде ерекше белсенділік ошағын табады. Сол жерге сапар шегіп, Дакс пен Сиско тұрақтанған тұңғыш құрт тесігін ашады, оның екінші ұшы Гамма квадрантына қосылады. Құрт тесігі арқылы қайта оралғанда, Сиско мен Дакс оның ішінде мекендейтін құпия жандармен кездеседі. Баджорлықтар құрт тесігін «Аспан ғибадатханасы» деп, ал жандарды – Пайғамбарлар деп санайды. Бұл жандар сызықтық уақыттан тыс өмір сүреді. Сисконың осы жандармен алғашқы байланысы екі тарап үшін де қиынға соғады, бірақ бұл кездесу Сискоға әйеліне деген ашу мен қайғысынан, сондай-ақ Пикардқа деген ренішінен арыла алмағанын түсінуге көмектеседі. Құрт тесігінен шыққаннан кейін, Сиско алға жылжуға және «Deep Space Nine» станциясын басқаруға бейімделеді, ал Пикардқа деген жаулықсыз көзқарасын білдіреді. Станция құрт тесігінің аузына көшіріліп, Баджор үшін берік иелікке алынғаннан кейін, ол ғылыми, коммерциялық және саяси қызметтің жаңа орталығына айналады. Сиско алғашқыда майор Кира Нериспен келіспейді және бірнеше рет оны өкіметімен ұстап тұруға мәжбүр болады. Алайда, уақыт өте келе екеуі бір-біріне құрмет пен сенімді күшейтеді. Олардың қарым-қатынасы жаңа деңгейге көтеріледі, өйткені Сиско Доминионмен шайқаста жарақаттанады, ал Кира оған қамқорлық жасап, оған әңгіме айтады және Пайғамбарларға дұға етеді. Осы кезде ол Сисконың оны Елшілік қызметіне байланысты белгілі бір кәсіби қашықтықта ұстағанын түсінеді, бірақ бұл оқиғадан кейін жағдайы жұмсарады. Сисконың станцияға тағайындалуы оның ескі досымен жаңа бейнеде кездесуіне мүмкіндік береді. Джадзия, трилл әйелі және Дакстың қазіргі иесі, «Deep Space Nine» станциясына ғылыми қызметкер болып тағайындалады. Дакс симбионты бұрын Карзон Даксқа қосылған еді, ол Федерация дипломаты және Сисконың мансабының басындағы досы мен ұстазы болған. Шындығында, Сиско Джадзияны Карзонмен қолданған лақап атымен – «қария» деп атаған. Сиско кейде Дакстан кеңес сұрайды, ал Дакс та одан кеңес алады, әсіресе Дакстың бұрынғы қожайындарының бірінің әйеліне тиесілі симбионт жаңа иесінде пайда болғанда. Джадзияның өлімінен кейін Дакс симбионты жаңа иесіне берілгенде, Сиско жаңа иесі Езри Даксқа ұстаздық қызмет көрсетеді. Езри жас және тәжірибесіз офицер, ол симбионттың денсаулығы нашарлағанда Даксқа қосылған. Езри қосылуға дайын болмаған және оған мүлдем ниеті болмаған, сондықтан Дакспен қосылу оған қиын болды. Сиско Езримен алғаш рет Жерде ұзақ мерзімді жеке демалыста болғанда кездеседі, ал Езри кейіннен Сиско отбасына жаңа Баджор сферасын іздеуде көмектеседі. Езримен кездескеннен кейін, Сиско оған қосылудың ауысуына көмектесуге және оның жағдайының шынайылығына төтеп беруге уәде береді, сонымен қатар досының кері оралуынан жұбаныш табады. Осы оқиғалардан кейін Сиско қайтадан қызметке кіріп, Езридің станцияға ауысуын және станцияның кеңесшісі ретінде орналасуын ұйымдастырады. Құрт тесігінің табылуы Опака мен басқа Баджорлықтардың санасында Сисконың Пайғамбарлардың елшісі екенін бекітеді, бұл атақ және жауапкершіліктер жиынтығы бастапқыда Сисконы алаңдатады, оны Бас директиваның бұзылуына жол бермеу үшін сақтық танытуға мәжбүр етеді. Алайда, Сиско Баджор дініндегі тағдырлы рөлін қабылдап, оған бейімделеді. Сиско «Defiant» кемесін құрт тесігіне Доминион флотын тоқтату үшін бастырғанда, Пайғамбарлар араласады. Сиско осы сәтте тағдырын орындамаған, сондықтан Пайғамбарлар оның аман қалуын қамтамасыз ету үшін Доминион күштерін жоқ етеді. Сиско Альфа квадрантындағы саяси интригаларда маңызды рөл атқарады. Оның әрекеттері Жердің және бүкіл Альфа квадрантының қауіпсіздігіне үлкен үлес қосады. Мысалы, ол бұрынғы капитаны, адмирал Лейтонмен кездесіп, оның Федерация үкіметін құлатуды жоспарлап отырғанын біледі. Лейтон Сисконы Starfleet-ке енген түрленуші ретінде көрсету үшін қан сынағын жалғандайды. Сиско Одоның көмегімен тұтқыннан қашып, Лейтонның жоспарларын тоқтатады. Кардассияға Клингондардың басып кіруі кезінде ол Клингон генералы Мартоктың кейпінде жүрген түрленушіні әшкерелеуге көмектеседі. Сисконың ерліктері Доминионның Альфа квадрантына басып кіруі кезінде де жалғасады, ол вице-адмирал Уильям Росспен бірлесіп Доминион мен олардың кардассиандық және Брин одақтастарына қарсы ірі әрекеттерді жоспарлайды. Сисконың соғысқа салған үлесі кейде құпиялы болады, мысалы, бұрынғы Obsidian Order оперативтігін жүзеге асырған Элим Гаракпен тым жасырын жұмыстары. Атап айтқанда, Гарак пен Сиско Ромуландарды соғысқа тарту үшін күрделі алдау жолымен жұмыс істейді. Олар және ұсақ қылмыскер бірге жоғары деңгейдегі Доминион отырысының жазбасын жасап, Ромулустың басып алу жоспарын жасайды. Олар бұл жасалған дәлелдерді станцияға келген Ромулан сенаторы Вринакқа беруге тиіс еді, ол Доминионға жақындығымен белгілі. Алайда, жоспар іске асырылғанда, бірнеше күтпеген қиындықтар туындады, Сиско өзінің моральдық нанымынан көбірек бас тартатынына мәжбүр болды, соғысты жеңіп алу және Федерацияны құтқару үшін, мысалы, Куарктың сатып алуы және екі рет кісі өлтіруге қатысуы. Вринак бұл жалғандықты тез байқап, ашуланып, Сисконың жоспарын бүкіл квадрантқа жариялауға ниеттеніп, станциядан шығып кетеді. Бірақ Ромулусқа қайта оралатын жолда Гарак оның шаттлына жасырын бомба орнатады. Айырықша жағдай, жалған жазба емес, Вринактың өлтіруі Ромуландарды соғысқа тартты, өйткені Тал Шиар (Obsidian Order-дің Ромулан аналогы) сенатор Доминионның басып алу жоспарының дәлелдерін тапқаннан кейін өлтірілді деп сенді, ал Гарактың жазбадағы ақаулар жарылыстан келген зақымдардың салдары деп есептеді. Сиско Гарактың өлтіруге қатысқанын білгенде ашуға іштейді, бірақ кейін ащылықпен Гарактың дұрыс айтқанын мойындайды, екі өлім мен мазасыз сана Альфа квадрантын құтқару үшін төленген шағын құн екенін мойындайды. Сиско серияның финалында, «What You Leave Behind» атты эпизодта Пайғамбарлардың тағдырын орындайды, Костт Аможанмен иеленген Гул Дукатқа қарсы тұрады. Олар шайқасады, Дукат жеңіске жететіндей көрінеді, бірақ соңғы күш-жігермен Сиско өзін және Дукатты Баджордың оттық ойықтарына тастайды, және Сиско…

Жеке өмір

Сиско ең алдымен Дженнифер Сискоға үйленген, оның ұлы Джейк болды. "Эмиссари" атты пилоттық эпизодта көрсетілгендей, Сиско көп жыл бойы капитан Жан-Люк Пикардқа терең наразылық білдірді, себебі Вольф 359 шайқасында Федерацияға қарсы Борг шабуылын бастаған – бұл Пикард, Боргтың Локутусы ретінде. Сиско Борг шабуылы кезінде әйелі Дженниферді жоғалтып, жас ұлы Джейкті жалғыз өсіруге мәжбүр болды. Джейкке қарайтын болғандықтан, Сиско Жұлдыздық Флоттағы мансабын тоқтатты да, Марс орбитасындағы Федерацияның Утопия Планития кеме құрылыс станциясындағы қарапайым қызметке орналасты. Сиско көп жыл бойы жесірлікте, жалғызбасты ата-ана болып өмір сүрді. Соңында, ол Баджор планетасының орбитасындағы Deep Space Nine базасының командирі қызметіне көңілі толып қабылдады, ол жерде ғарыш кемесінің капитаны Касиди Йейтсқа үйленді. Сиско бейсболды жақсы көреді, бұл спорт 24-ші ғасырда көбінесе жоғалып кеткен, бірақ шағын әуесқойлар тобы оны сақтап келген. Ол кеңсесіндегі үстелінде бейсбол допын сақтайды (оны Сисконың сүйікті тарихи бейсболшысы Бак Бокай рөлін сомдаған шетелдік берген, бұл оқиға бірінші маусымның ортасында болды), және ойға дамыған кезде оны жиі алып, лақтырады. Доминион DS9 базасын басып алғанда, Сиско кеңсесінде допты қалдырып, оралу ниетін білдірді (бұл оқиға екінші маусымның үш бөлігінде де көрінеді: "Үйге оралу", "The Circle", "The Siege", сондай-ақ 5-ші маусымның финалында "Call To Arms"). 6-шы маусымның финалында, "Пайғамбарлардың көз жастары" атты эпизодта Джадзия Дакстың қазасынан кейін, ол бейсбол допын Жерге алып кетеді, бұл Кира Неристі оның қайта оралмайтынынан алаңдатады. Әкесі аспаз болғандықтан, Сиско да тамақ дайындауды ұнатады. Оның әкесі Нью-Орлеандағы мейрамхананың иесі, ол креол тағамдарын дайындауға маманданған. Сондай-ақ, Сиско адмирал болғысы келетіні жақсы белгілі; ол бұл ниетін адмирал Россқа, Росс басқаратын жұлдыздық базадағы уақытша қызметі кезінде айтады.

Бени Расселл

"Жұлдыздардан тыс" эпизодында Сиско Доминион соғысындағы ескі досын жоғалтқаннан кейін қызметтен кетіп қалуды ойлайды, ал Пайғамбарлар араласып, Сисконы 1950-ші жылдардағы Америкада ғылыми фантастика әңгімелері жазатын Бенни Расселдің өмірін қысқаша бастан кешіреді. (Расселдің өміріндегі басқа адамдарды Брукстің "DS9" әріптестері сомдайды, бұл оларға өздерінің шетелдік кейіпкерлерінің ауыр протездік макияжына жүгінбей, көрермендерге нағыз келбеттерін көрсетуге мүмкіндік береді.) Рассел күн сайын әлемдегі әділетсіздіктерге тап болады; оның баспагері тіпті оның суретін де жариялауға рұқсат бермейді. Ол "Deep Space Nine" атты әңгіме жазады, онда ғарыш кеңістігінде дискриминация мен текетіріс жоқ әлем суреттеледі. Бірақ оның баспагері бұл әңгімені жариялаудан бас тартады, себебі ол ғарыш станциясының командирінің қара нәсілді екенін көрсетеді. Бұл әділетсіздік Бенниді ақылдан шығарады; осыдан кейін Сиско өзін 24-ші ғасырда табады, өз орнының станцияда екенін түсінеді, бірақ шындықтың мәніне күдікпен қарайды. Кейін "Көлбеулер мен символдар" эпизодында Сиско Бенни Рассел ретіндегі "өміріне" қатысты көбірек флэшбектер көреді, ол енді психиатриялық ауруханада, эпизодты қабырғаға синхронды түрде жазып жатыр. Бени нағыз адам ба, әлде Пайғамбарлардың туындысы ма екені нақты айтылмаса да, эпизодтың соңында ол қуалайтын құрт ойыны шетелдігі: "Кост Аможан сізді жалған көрініспен тоқтатуға тырысты" дейді, бұл Пах шыбындары Сисконың миссиясынан ауытқуы үшін Расселдің қиялын оның санасына сіңіргенін білдіреді.

Габриэль Белл

"Өткен уақыт" (S3E11 & E12) эпизодтарында көрсетілген уақыт саяхатының салдарынан Сиско 21-ші ғасырдың басындағы Жерге көшіріледі. Оның қатысуы нәтижесінде 21-ші ғасырдың басындағы Американың маңызды тұлғасы Габриэль Белл қаза болады. Сиско уақыт желісін сақтау үшін Беллдің орнына өтеді. Сиско ("Белл" ретінде) адамзат тарихының бағытын өзгертуге ықпал еткен Белл көтерілісін бастайды. Сиско Беллдің тағдырын орындап, уақыт желісін сақтап қалғанмен, осы оқиғадан кейін Беллдің тарихи суреттерінде Сисконың келбеті көрінеді.

Мәдени сілтемелер

Робин МакКинлидің "Күн нұры" романында басты кейіпкер Бенджамин Сиско есімді адам басқаратын "Жер саяхаты" деген тур компаниясын еске алады.

Қабылдау

2009 жылы IGN Сисконы барлық "Жұлдызды жол" бойынша ең жақсы 8-ші кейіпкер деп бағалады. 2012 жылы Paste Magazine журналы Сисконы сол кезге дейін түсірілген барлық "Жұлдызды жол" тірі көрсетілімдерінің арасында #9 кейіпкер деп атады. 2016 жылы ScreenRant Бенджамин Сисконы "Жұлдызды жол" бойынша жалпы алғандағы ең жақсы төртінші кейіпкер деп бағалады. 2016 жылы Wired журналы Сисконы "Жұлдызды жол" ғылыми-фантастикалық әлеміндегі Жұлдызды флоттың екінші маңызды кейіпкері деп таныды. 2017 жылы The Washington Post Сисконы "Жұлдызды жол" капитандарының екінші ең жақсысы деп атады және оны екінші дүниежүзілік соғыстың американдық генералы және АҚШ президенті Эйзенхауэрмен салыстырды. Олар оның жесір қалған күйінде қиын жағдайдағы ғарыш станциясында ұлын өсіруге тырысқанын, сонымен қатар сенімсіз экипажбен күрескенін атап өтті. 2017 жылы Screen Rant Сисконы "Жұлдызды жол" әлеміндегі ең тартымды үшінші тұлға деп санады, ол "Тоғыз" және Нёта Ухура арасында болды. 2019 жылы Cinema Blend Сисконы барлық уақыттағы ең жақсы төртінші "Жұлдызды жол" Жұлдызды флот кейіпкері деп атады. 2019 жылы Nerdist журналы Сисконы "Жұлдызды жол" франшизасының ең үздік жеті уақыт саяхатшысының бірі деп бағалады, әсіресе "Сынақтар мен Триббл" және "Өткен шақ" атты эпизодтардағы уақыт саяхатының оқиғалары үшін. 2018 жылы CBR Сисконы "Жұлдызды жол" Жұлдызды флотының ең жақсы үшінші кейіпкері деп атады, ол Джейнвей мен Пикардтың арасында болды.