Кіріспе

Америка футбол командасы, Огайо штатының Дейтон қаласы, АҚШ. 1959 жылдан 1961 жылға дейін Америка футбол конференциясында ойнаған «Дейтон үшбұрышы» командасы.

«Дейтон үшбұрышы» 1920 жылы Америка кәсіби футбол қауымдастығының (қазіргі Ұлттық футбол лигасы (NFL)) алғашқы франшизасы болды. Команда Огайо штатының Дейтон қаласында орналасқан және өздерінің лақап атын үй алаңынан – Солтүстік Дейтон қаласындағы Ұлы Майами және Стиллвотер өзендерінің қосылған жеріндегі «Үшбұрыш» паркінен алған. Олар NFL-дегі ең ұзақ сапарлайтын команда (1920–1929) және 1952 жылы «Даллас Техас» командасына дейін соңғы осындай «қонақ командасы» болды. Қызыққа, «Даллас Техас» командасы «Дейтон» франшизасынан тараған. 1953 жылы «Техас» командасының ойыншылары мен активтері Балтиморға, ал 1983 жылы Индианаполиске көшірілді, онда қазір «Colts» (Кольтс) ретінде жұмыс істейді, бастапқы орналасқан жерінен батысқа қарай 117 миль қашықтықта. Олар жылдар бойы өздерінің түстерін сақтап келді және нәтижесінде NFL маусымын ешқашан өткізіп алмады.

Шығу тегі

Дейттон үшбұрышының алғашқы мүшелері 1908 жылдан 1912 жылға дейін Сент-Мэри колледжінде, қазіргі Дейтон университетінде баскетболшы ретінде бірге ойнай бастады. Бітіргеннен кейін ойыншылар түлектер, студенттер және басқа жергілікті спортшылардан баскетбол командасын құрды. Олар "Сент-Мэри кадеттері" деп аталды. Кадеттер "Бұффало Герман Рамблерс" командасын жеңіп, "Әлем чемпионы" атағын алды. 1913 жылдың күзінде Сент-Мэри кадеттері футбол командасын ұйымдастырды. Команданы Луис Кларк жаттықтырды, ол сонымен қатар Сент-Мэри колледжінің футбол командасын да жаттықтырды. Бұл команда үшінші қалалық чемпионатын жеңіп алды.

1916-1919 жылдар

Команда 1916 жылы Дейтон қаласының орталықтағы үш зауытының қызметкерлерінен құрылған демалыс футбол командасы ретінде қайта ұйымдастырылды: Дейтон инженерлік зертханалар компаниясы (немесе Делко), Дейтон металл өнімдері компаниясы және Доместик инженерлік компания (қазір Делко Лайт деп аталады). Карл Сторк, кейіннен NFL қазынашысы болған және 1939-1941 жылдар аралығында лига президентінің міндетін атқарған, Дейтон кадеттерін демеушілік етті және команданың құрамын толықтыру үшін үш зауыттан тартылған ойыншыларды пайдаланды. Сторк кейін команданың менеджері болды, ал Уолтер Камптың All-American таққа шабуылы жасаған және Йель университетінің команда капитаны Бад Талбот команданың жаттықтырушысы болып тағайындалды. Сол маусымда команданың аты Дейтон үшбұрышы деп өзгертілді. 1916 жылы үшбұрыш 9–1 есебімен жеңіске жетіп, Цинциннати, Детройт, Толедо және Питтсбург командаларын жеңді. Легендарлық Джим Торп құрамындағы «Кэнтон Булдогз» командасы «Массильон Тайгерз» командасын жеңгеннен кейін «Огайо лигасының» чемпионы атанды. Үшбұрыш 1916 жылдың 10 желтоқсанында Булдогз командасына қарсы ойынға шақырды, бірақ ойын өткізілмеді. Келесі маусымда үшбұрыш жаңа саябаққа, Үшбұрыш паркіне көшті. Команданың 1917 жылғы маусымы сәтті болды. Команда сол маусымда 6–0–2 есебімен ойнады. Үшбұрыш 188 ұпай жинап, қарсыластарына бар болғаны 13 ұпай жіберді.

1918 жылғы чемпионат

1918 жылы АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты, сонымен қатар, Испан тұмауының қырып салушы пандемиясы басталды. «Үшбұрыш» командасы ойыншыларын әскери қызметке берсе де, соғысқа қажетті өнеркәсіптерде тұрақты жұмыспен қамтылған көптеген ойыншылары үйде қалды. Ойнап жатқан бірнеше командамен бірге таланттарға бәсекелестік азайды. Бұл «Үшбұрышқа» алаңда команданы сақтап, қалған өкілді командаларды жеңіп, Огайо лигасының чемпионы атануға мүмкіндік берді. Сол маусымда «Үшбұрыш» командасын Эрл «Майлы» Нил жаттықтырды, себебі Бад Талбот әскерге кетті. Чемпионат жолында «Үшбұрыш» болашақ NFL командаларын – «Толедо Марунс», «Хаммонд Прос», «Колумбус Панхендлс» және «Детройт Геральдс» командаларын жеңді. «Үшбұрыш» 1918 жылы 8–0–0 көрсеткішінде ойнады, сол жылы бес ойыннан астам тамаша нәтиже көрсеткен екі команданың бірі болды. Екінші команда – «Буффало Ниагарасы», олардың 6–0–0 көрсеткіші тек «Буффало» командаларымен ойнағандықтан мүмкін болды және Огайо лигасы командаларының тоқтатылуынан жұмыссыз қалған көптеген ойыншыларынан құралды. 1919 жылы олар чемпионатты 4–2–1 маусымдық көрсеткішпен жалғастырды.

Ұлттық футбол лигасы (NFL) дәуірі

1920 жылдың 20 тамызы мен 1920 жылдың 17 қыркүйегінде Огайо штатының Кантон қаласындағы Ральф Хейдің Hupmobile дилерлік орталығында өткен алғашқы жиындарда «Үшбұрыштар» командасының басқарушысы Карл Сторк қатысты. Олар жаңа құрылған Америка кәсіби футбол қауымдастығының (APFA) негізгі мүшелері атанды, кейін 1922 жылы ол Ұлттық футбол лигасы (NFL) деп өзгертілді. Екінші жиында Джим Торп жаңа лиганың президенті болып бірауыздан сайланды. Сондай-ақ, осы жиында командалар үшін 100 доллар мүшелік жарна белгіленді, бірақ Джордж Халас негізгі командалардың ешқайсысы оны төлемегенін айтты. 1920 жылдың 3 қазанында «Үшбұрыштар» командасы «Колумб Панхендлз» клубын 14:0 есебімен жеңіп, APFA/NFL тарихындағы алғашқы ойынды өткізді. «Үшбұрыштардың» 1920 жылғы маусымындағы ең жарқын сәт – «Үшбұрыш саябағында» Торптың «Кантон Булдогс» командасымен 20:20 есебімен тең ойнауы болды. 1915 жылдан бері «Булдогс» командасына бір ойында үш гол соққан алғашқы команда осы «Үшбұрыштар» болды. Есеп 20:14 болғанда Торп соңғы минуттарда екі ойыннан гол соғып, теңдікке жеткізді. Маусымның алты ойынында «Үшбұрыштар» жеңіліссіз болды (4 жеңіс, 0 тең, 2 жеңіліс), бірақ соңғы үш ойында болашақ чемпион «Акрон Прос» командасына екі рет ұтылып, 1920 жылды 5 жеңіс, 2 тең, 2 жеңіліспен аяқтады.

Құлдырау

1922 жылы NFL-дің басқа командалары елдің түкпір-түкпірінен ең жақсы колледж ойыншыларын іздеп, шарттар жасады; алайда Дейтон негізінен жергілікті ойыншыларды пайдалануын жалғастырды. Бұл команданың өнімділігінің төмендеуіне әкеп соқты және «Үшбұрыштар» енді NFL-де бәсекелесе алмады. Олардың алаңдағы нашар көрсеткісінен үйіне ойынға көрермендер көп келмейтін: 5000 орындық «Үшбұрыш» паркіне көбінесе осынша жанкүйер жиналмайтын. Көп ұзамай, нашар билет сатылымы мен «Ригли Филд», «Комиски Парк» және «Поло Граундс» сияқты үлкен ареналарда ойнау үшін 2500 долларлық кепілдіктердің тартымдылығы «Үшбұрыштарды» көшпенді командаға айналдырды. 1920-жылдардың соңына қарай Дейтон лигадағы нашар командалардың біріне айналды, 1923 жылдан 1929 жылға дейін өткізген 51 NFL матчының тек бесеуінде ғана жеңіске жетті. Оларды тек жол ақысынан түскен табыс қолдады. Осы кезеңде NFL орталық батыс қалаларындағы бастауын жоғалта бастады. «Үшбұрыштар» 1920-жылдарды өткерген NFL командаларының үш командасының («Бears» және «Cardinals» командаларымен бірге) бірі және 1926 жылдан кейін Огайо лигасынан аман қалған жалғыз команда болғанымен, Дейтонның дамып келе жатқан лигада команданы ұстауға жеткілікті емес екендігі анық болды. Соңында, 1930 жылдың 12 шілдесінде Билл Двайер басқаратын Бруклиндегі консорциум «Үшбұрыштарды» сатып алды; франшиза Бруклинге көшірілді және «Бруклин Доджерс» деп аталды. Джек Деплер «Доджерс» командасының серіктес иесі және жаңа бапкері болды, ол бұрын NFL-дің «Orange Tornadoes» командасының бапкері және ойыншысы болған. Ол 1929 жылғы «Торнадо» командасының көп бөлігін жаңа «Доджерс» командасына алып өтті.

Ұрпағы

Көптеген жылдар бойы жасалған көптеген мәмілелерге байланысты, «Үшбұрыштардың» қазіргі NFL-мен байланысы нашар. «Доджерс» 1945 жылғы маусымда ойыншылардың жетіспеуіне байланысты «Бостон Янкс» франшизасымен бірікті. 1946 жылы Бруклиннің иесі AAFC-ге өтіп, «Нью-Йорк Янкис» ретінде ойнады, ал «Бостон Янкс» NFL-де қалды. 1949 жылы «Янкс» Нью-Йоркке көшіп, «Нью-Йорк Буллдогс» аталды, ал AAFC-нің «Янкис» командасы «Бруклин Доджерспен» бірігіп, «Бруклин Нью-Йорк Янкис» ретінде ойнады. 1950 жылы AAFC мен NFL біріккенде, «Янкис» ойыншылары «Нью-Йорк Гиантс» және «Нью-Йорк Буллдогс» арасында бөлінді, соңғысы «Нью-Йорк Янкс» деп аталды. Ауыр қаржылық шығындарға байланысты, «Янкс» 1952 жылы NFL-ге қайта сатылып, Техас штатынан келген топқа берілді, олар оларды 1952 жылғы маусымда «Даллас Техас» командасы ретінде Далласқа көшірді. «Техас» командасы маусымның ортасында қайтадан NFL-ге сатылды, ал 1953 жылы олардың ойыншылары Балтимордағы меншік иелеріне берілді және «(жаңа) Балтимор Колтс» ретінде ойнауын жалғастырды. «Колтс» 1984 жылы Индианаполиске көшіп, қазірге дейін «Индианаполис Колтс» ретінде ойнап келеді. 1913 жылы «Үшбұрыштармен» және 1944 жылдан бері «Бостон Янкспен» басталған франшизалардың үздіксіз сабақтастығына қарамастан, NFL және «Колтс» ұйымы қазіргі таңда «Колтстың» «Үшбұрыштардың» немесе басқа франшизаның жалғасы екенін мойындамайды.

Футбол үшбұрыштарының есімдерімен аталған командалар

1970 жылдары Дейтон Трианглз футбол клубы атауын қайта жаңғыртты және жастар (кейін жартылай кәсіби) футбол клубы ретінде бірқатар жетістіктерге қол жеткізіп, танымал болды. Футбол командасы сияқты, олар да атын сол қалалық саябақтан алды және Майами аңғарындағы футболдың дамуына маңызды үлес қосты. 1973 жылы Дейтон Трианглз RFC клубы құрылды. Бұл команда да, жоғарыда аталған футбол клубы сияқты, бастапқы футбол командасы мен қалалық саябақтың атын мұра етті. Көп жылдар бойындағы түрлі бірігулер нәтижесінде клуб қазіргі күні Дейтон аймақтық регби клубы деген атпен қызмет етеді.

Профутбол даңқының залға кірушілер

Дейттон үшбұрыш командасының атақ-даңқ залы ойыншылары № Аты-жөні Лауазымы Қызмет мерзімі Кірген жылы — Греэси Нил Түскі қыр 1918 1969

Маусым бойынша

МаусымКомандаЛигаТұрақты маусымПлей-офф нәтижелері Сілтемелер. ҚорытындыЖЖТДейтон Сент-Мэрис Кадеттері 1913 1913 Огайо — 7 0 0 Огайо қаласының чемпиондары аталдыЦинциннати Селтс клубын Огайо лигасының Оңтүстік дивизионында жеңді 1914 1914 Огайо — 5 4 0 Огайо қаласының чемпиондары аталды 1917 1917 Огайо — 6 0 2 1919 1919 Огайо — 5 2 1 Огайо лигасы плей-офф өткізбеді 1921 1921 APFA 8-ші 4 4 1 1922 1922 NFL 7-ші 4 3 1 NFL 1932 жылға дейін плей-офф өткізбеді 1923 1923 NFL 16-шы 1 6 1 1924 1924 NFL 13-ші 2 6 0 1925 1925 NFL 16-шы 0 7 1 1926 1926 NFL 16-шы 1 4 1 1927 1927 NFL 10-шы 1 6 1 1928 1928 NFL 10-шы 0 7 0 1929 1929 NFL 12-ші 0 6 0 Барлығы Ж Ж Т 12 4 0 Дейтон Сент-Мэрис Кадеттері маусымдық көрсеткіші (1913–1914) 7 1 1 Дейтон Джим Кадеттері маусымдық көрсеткіші (1915) 46 54 11 Дейтон Триэнглз маусымдық көрсеткіші (1916–1929) 65 59 12 Барлық уақыттағы маусымдық көрсеткіші (1913–1929)