Кіріспе

Оранг үнділері – Огайо штатының Лару қаласынан (Марион қаласының жанынан) шыққан Ұлттық футбол лигасының көшпелі командасы. Бұл франшизаны Уолтер Линго өзінің Оранг (Эйрдейл терьері) иттер шаруашылығын жарнамалау үшін құрған. Команданың барлық ойыншылары американдық индейлерден болды, ал олардың арасындағы ең көрнекті ойыншысы және жаттықтырушысы – Джим Торп. Команда 1922 және 1923 жылдары Ұлттық футбол лигасының ойындарына қатысты. Екі маусым бойы өткізген 20 ойынның тек біреуі ғана жақын орналасқан Марион қаласында өз алаңында өтті. Лару қаласында мыңнан аз адам тұрады, ол Ұлттық футбол лигасының франшизасының, немесе АҚШ-тың кез келген лигасының кез келген кәсіби командасының орналасқан ең кішкентай қаласы болып табылады.

Басталуы

1919 жылы «Ооранг Кеннел» иесі Уолтер Линго Кантон «Булдогс» командасының ойыншысы Джим Торппен танысып, дос болып кетті. Торп – болашақтағы Профутбол Даңқы залының мүшесі және заманының ең ұлы спортшысы саналды. Линго өсірген эйрдейлдеріне және американдық индейлер мәдениетіне деген құштарлығы зор еді. Лару, Огайо штаты, бұрын Уайндот тайпасының ежелгі ауылы болған, ал Линго индейлер мен эйрдейлдер арасында табиғи байланыс бар деп сенді. Торп Лингоны қорғауға алғаш рет көрші фермерлер Лингоның «Ооранг Кеннелінде» «қойларды қырғынға ұшыратушылардың тобын» өсіріп жатыр деп айыптағаннан кейін кірісті. Торп Лингоға көмектесіп, ол бір кезде 6 жасар Мейбел есімді қызды бұқаның басып кетуінен құтқарған «Ооранг» эйрдейлін білгенін куәландырды. Осыдан кейін Линго мен Торп дос болып, жақын арада бірге аң аулауға шыға бастады. 1921 жылы Линго Торпты және Пенсильваниядағы Карлайл үнді мектебінде Торптың командаласы болған Пит Калакты Ларудағы шаруашылығына түлкі аулауға шақырды. Осы сапарда олар эйрдейлдерді жарнамалау және Торпты жұмысқа алу жолдары туралы келісті. Торп 1910 жылдардың соңында Огайо лигасында үстемдік құрғаннан кейін, енді «Кантон Булдогсын» кең ауқымды ұлттық лигада чемпиондыққа жеткізе алмады. Линго жас Ұлттық Футбол Лигасында франшиза сатып алады, ал Торп команданы басқарады. Ол кезде NFL франшизасын сатып алу құны 100 долларға тең болды (1922 жылы 100 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең). Ал Лингоның бір эйрдейлі 150 долларға сатылды (1922 жылы 150 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең). Линго франшиза идеясын эйрдейлдерін жарнамалау мақсатында елдің ірі қалаларын аралаудың бір жолы ретінде қарастырды. Сондықтан ол команда алдына екі талап қойды. Біріншісі – Торптың құрамына тек индейлерден тұратын команданы жинауы. Екіншіден, Линго команданың футбол ойнаумен қатар, оның кеннелдерін басқаруға көмектесуін қалады. Торп пен Калак екі талапқа да келісті.

1922 жылғы маусым

"Индиан" командасының құрамында Торп пен Джо Гюйон сияқты болашақ даңқты ойыншылар болды. Дегенмен, олар көп ойнаған жоқ. Торп 1922 жылғы маусымның бірінші жартысының басым бөлігінде жаттықтырушылықпен ғана айналысты, ал соңында бір жарты ойыннан астам ойнаған жоқ. Гюйон 1922 жылғы маусымның ортасында ғана командаға қосылды. Торп пен "Кантон Булдогс" командасымен бірнеше "Огайо лигасының" чемпионатында жеңіс однып алған Пит Калак, Бірінші дүниежүзілік соғыста Франциядағы шайқастарда алған жарақаттарынан әлі де зардап шегіп, мансабына қауіп тудырып отырды.

Алғашқы жартылай ойын

Орангтар жартылай ойыннан кейін киім ауыстыратын бөлмеге кетпей, көпшілікке Лингоның "Эйредел" тұқымдас итттерін көрсетті. Бірақ, үндістер футбол ойнау үшін келгені ме, әлде жартылай ойын кезінде "Эйредел" көрмесін ұйымдастыру үшін келгені ме, бұл сұрақ туды. Иттермен көрсетілімдерге қоса, Торпты қоса алған үндістер, көпшілікке "Оранг Эйредел" итттерінің трюктар жасауына көмектесті. Дегенмен, олардың осы жартылай ойын кезіндегі әрекеттері 1920 жылдардың басында оларды өте танымал ететін себеп болды. Иттердің нысананы әкеліп беруімен ату көрсетілімдері болды. Сондай-ақ, үнді билері, томахок және пышақ лақтыру демонстрациялары ұйымдастырылды. Торптың орта алаңнан футбол добын тік бағаналардың арасынан бірнеше рет соққымен өткізу тарихы бар. Үнділер командасының ойыншысы Ник Ласса ("Ұзақ Ұйқы" деп те атайды) кейде аюмен күрескен.

Дала сыртындағы мінез-құлық

"Индианс" командасының ойыншылары Лингоның жалғыз мақсаты – "Эйрдейл" тұқымын жарнамалау екенін және футбол ойындарында жеңіске жету оған маңызды емес екенін білді. Сондықтан ойыншылар бос уақыттарының көп бөлігін той-думан мен ішімдікке арнады. 1922 жылы "Чикаго Бэрз" командасымен ойынға бір күн бұрын "Индианс" командасы "Everyman's Saloon" деп аталатын Чикагодағы барға барды. Сағат 2-де бармен ішімдік құюды тоқтатты, себебі Иллинойс штатының заңы бойынша таңғы 2-ден кейін алкоголь сатуға тыйым салынған. Бұл "Индианс" командасының ойыншыларын ашуландырды, олар барменді телефон будкасына тығып, оны аударып тастады. Бірнеше сағаттан кейін "Индианс" командасы "Бэрз" командасына 33:6 есебімен жеңіліп қалды. Тағы бір оқиға 1923 жылдың қараша айында Сент-Луис қаласында болды ("Индианс" командасы All Stars командасына қарсы ойынға келген кезде), онда бірнеше ойыншы түн бойы ішімдік ішуге шықты. Түннің соңында ойыншылар қонақ үйлеріне қайтуға бел буды. Олар бөлмелеріне баратын трамвайды тапты, бірақ ол кері бағытта келе жатқан еді. Осы мәселені шешу үшін "Индианс" командасының ойыншылары трамвайды көтеріп, рельстерде 180 градусқа бұрып жіберді. Содан кейін олар кондукторға қонақ үйдің мекенжайын айтты.

Мұра

1997 жылы команданың құрылғанына 75 жыл толуымен, Марион округі тарихи қоғамы Ла-Рю, Огайо қаласындағы Оранг үндістерінің жаттығу алаңы орнында Огайо тарихи белгісін орнатты. Бүгінде Ла-Рю Ұлттық футбол лигасының франшизасына ие ең кішкентай қала ретінде танылады. Оранг үндістерінің екі ойыншысы – Джим Торп және Джо Гюйон Ұлттық футбол лигасының Даңқ залының алғашқы мүшелері болып тіркелді. Ал команданың құрылуына себеп болған Лингоның иттер шаруашылығы 1929 жылға дейін гүлдеп өсті, бірақ Ұлы депрессия индустрияға әсер еткенімен, Оранг Кеннел компаниясы 1969 жылы Уолтер Лингоның қайтысына дейін жұмысын жалғастырды. Сондай-ақ, Индиандар құрамындағы оклахомалықтардың үлесі бұрынғы және кейінгі кездердегі кез келген басқа NFL командасынан жоғары болды деп саналады.

Профутбол даңқының залға кірушілер

Оранг үндістерінің Даңқ залы ойыншылары № Аты Лауазымы Қызмет мерзімі Кірген жылы — Джо Гьюон Т/ЖС 1922–1923 1966 — Джим Торп Шабуылшы/Жаттықтырушы 1922–1923 1963