Кіріспе

Су бетінен төмен жатқан тас, коралл немесе басқа да жеткілікті түрде біріктірілген материалдан тұратын жартастар. Риф – табиғи су қоймасының бетінен төмен жатқан тау жотасы немесе тас, коралл немесе ұқсас салыстырмалы түрде тұрақты материалдан жасалған жартастар. Керісінше, үйінділерде макроскопиялық қаңқалық құрылым болмайды. Олардың орнына, оларды микроорганизмдер немесе қаңқалық құрылымы жоқ организмдер жасайды. Микробтық үйінділерді цианобактериялар толығымен немесе басым бөлігімен құруы мүмкін. Цианобактериялар құрамындағы биостромдардың мысалдары АҚШ-тың Юта штатындағы Ұлы тұзды көлде және Батыс Австралия жағалауындағы Акулалар шығанағында кездеседі. Цианобактериялардың қаңқасы жоқ, ал жеке организмдер микроскопиялық болып келеді. Дегенмен, олар кальций карбонатының шөгінуіне немесе жиналуына ықпал ете алады, нәтижесінде теңіз түбінде рельефке ие болатын ерекше шөгінді денелер пайда болады. Цианобактериялық үйінділер қабыршақты макроскопиялық организмдердің эволюциясына дейін кең таралған, бірақ олар бүгінгі күнге дейін сақталған. Мысалы, строматолиттер – қабатты ішкі құрылымы бар микробтық үйінділер. Ал, Миссисип кезеңінде теңіз шөгінділеріне үлес қосатын бриозоандар мен криноидтар басқаша үйінділер жасайды. Бриозоандар кішкентай болғанымен және криноид қаңқалары ыдырайтын болса да, бриозоан және криноид шалғындары уақыт өте келе сақталып, жинақталу рельефі бар ерекше шөгінді денелерін құрайды. Протерозой белдеуінің супертоптарында строматолиттер мен "тауық рифтері" кешендеріне ұқсас ықтимал микробтық төсектемелер мен күмбездердің құрылымдық дәлелдері бар.

Геологиялық

Тасты рифтер – су астындағы таулы массивтердің әр түрлі бедермен жапсарлас біртұтас емес беттен жоғары көтеріңкі жерлері. Олар таяз судан бастап терең суға дейін кездеседі және көптеген тұрақтанған бентостық организмдер үшін негіз, ал жылжымалы организмдер үшін пана болып табылады. Кораллдар, оның ішінде жойылған ірі топтар Rugosa және Tabulata, ордовик кезеңінен бері фанерозойдың көп бөлігінде маңызды рифтер құраушылар болды. Дегенмен, кальцификациялық балдырлар, әсіресе қызыл балдырлар (Rhodophyta), және моллюскалар (әсіресе, креда кезеңіндегі рудист екі қабаттылары) әр түрлі уақытта алып құрылымдар жасады. Кембрий кезеңінде конустық немесе түтік тәрізді қаңқалары бар Археоциаттар, туыстығы нақты белгісіз (мүмкін губкалар) жойылған топ, рифтер салды. Бриозоалар сияқты басқа топтар, риф құрылысын қалыптастырушылардың арасында тіршілік ететін маңызды интерстициалды организмдер болды. Бүгінде рифтер құрайтын кораллдар – Склерактиния, перм-триас жойылу оқиғасынан кейін пайда болды, бұл оқиға бұрынғы шұңқырлы кораллдарды (сондай-ақ көптеген басқа топтарды) жойды. Олар мезозой дәуірінде рифтер салудың маңызды түріне айналды. Олар шұңқырлы кораллдардан тараған болуы мүмкін. Шұңқырлы кораллдар кальциттен қаңқаларын жасады және склерактиния кораллдарынан өзгеше симметрияға ие, олардың қаңқалары арагониттен тұрады. Алайда, соңғы перм кезеңінде жақсы сақталған арагониттік шұңқырлы кораллдардың сирек мысалдары кездеседі. Сонымен қатар, склерактиния кораллдарының алғашқы личинкадан кейінгі кальцификациясында кальцит табылды. Дегенмен, склерактиния кораллдары (ортаңғы триас кезеңінде пайда болған) кальцификацияланбаған ата-тектен, шұңқырлы кораллдардан тәуелсіз пайда болған болуы мүмкін (шұңқырлы кораллдар соңғы пермде жойылды).