Көне Римнің Валерий руы

Кіріспе

Көне римдік әулет

Валерий әулеті – көне Римдегі патриций әулеті, Республиканың бастапқы кезеңдерінен Империяның соңғы мерзіміне дейін танымал болды. Публий Валерий Попликола б.з.д. 509 жылы, Тарквиндердің құлатылуы кезінде консул болған, ал оның әулетінің мүшелері Республиканың басындағы ең белгілі мемлекет қайраткерлері мен генералдарының қатарында болды. Келесі он ғасыр ішінде санаулы әулеттер ғана осыншама көп дара тұлғаларды өндірді, және әр кезеңде Валерий есімі жылдық магистраттар тізімінде тұрақты түрде кездесіп, ең жоғары құрметке ие болды. Бірнеше император өздерінің ресми номенклатурасының бір бөлігі ретінде Валерийлерден тарағанын мәлімдеді. Бұл әулетке қала қабырғалары ішінде жерлеу құқығы және Цирк Максимуста оларға арналған ерекше орын сияқты бірқатар ерекше артықшылықтар берілді, онда оларға бірегей тақ мәртебесі тағайындалды. Попликоланың Велиан төбесінің етегінде салған үйінің есіктері көшеге ашылуға рұқсат етілген жалғыз үй болды. Тарихшы Бартольд Георг Нибур монархиядан Республикаға өту кезеңінде Валерийлердің Рим халқын құраған үш Ромул тайпасының бірі – Титиандардың атынан патшалық билікті жүзеге асыруға құқылы болғанын болжады. Рим аристократиясының ең асыл және әйгілі әулеттерінің бірі болғанымен, Валерийлер бастапқыда плебейлердің мүддесін қорғағанымен көзге түсті, ал плебейлердің құқықтарын қорғайтын көптеген маңызды заңдар Валерийлердің қолдауымен қабылданды. Көптеген басқа көне патриций әулеттері сияқты, бұл әулет те плебей тармақтарын алған, олар Валерийлердің босатылған құлдарынан немесе қандай да бір себептермен плебейлерге өткен әулет мүшелерінен тараған болуы керек. Дегенмен, олардың номені, Валерий, латын тіліндегі Volesus немесе Volusus деген есімнен шыққан, ол өз кезегінде «күшті болу» деген мағына беретін valere сөзінен туындаған. Волесус немесе Волесус Валерий, әулеттің атасы, Сабин патшасының әскеріндегі күшті жауынгер болған делінеді. Бірнеше ұрпақтан кейін тағы бір Волесус Валерий Публий, Марк және Маний деген үш бауырдың әкесі болды, олардан әулеттің ең көне тармақтары тараған деп есептеледі.

The gens Valeria was a patrician family at ancient Rome, prominent from the very beginning of the Republic to the latest period of the Empire. Publius Valerius Poplicola was one of the consuls in 509 BC, the year that saw the overthrow of the Tarquins, and the members of his family were among the most celebrated statesmen and generals at the beginning of the Republic. Over the next ten centuries, few gentes produced as many distinguished men, and at every period the name of Valerius was constantly to be found in the lists of annual magistrates, and held in the highest honour. Several of the emperors claimed descent from the Valerii, whose name they bore as part of their official nomenclature. A number of unusual privileges attached to this family, including the right to burial within the city walls, and a special place for its members in the Circus Maximus, where the unique honour of a throne was granted them. The house built by Poplicola at the foot of the Velian Hill was the only one whose doors were permitted to open into the street. The historian Barthold Georg Niebuhr conjectured that, during the transition from the monarchy to the Republic, the Valerii were entitled to exercise royal power on behalf of the Titienses, one of the three Romulean tribes that made up the Roman people. Although one of the most noble and illustrious families of the Roman aristocracy, from the very beginning the Valerii were notable for their advocacy of plebeian causes, and many important laws protecting the rights of the plebeians were sponsored by the Valerii. As with many other ancient patrician houses, the family also acquired plebeian branches, which must have been descended either from freedmen of the Valerii, or from members of the family who, for one reason or another, had gone over to the plebeians. However, their nomen, Valerius, is a patronymic surname derived from the Latin praenomen Volesus or Volusus, which in turn is derived from valere, to be strong. Volesus, or Volesus Valerius, the eponymous ancestor of the gens, is said to have been a powerful warrior in the retinue of the Sabine king. Several generations later, another Volesus Valerius was the father of Publius, Marcus, and Manius, three brothers from whom the oldest branches of the family claimed descent.

Преномина

Тарихқа белгілі ең ертедегі Валерилер Volesus атымен танылды, ол ерте Республиканың Валерилері арасында кейде қолданылып келді. Дегенмен, Валерилердің көптеген тармақтары Публий, Марк, Маний және Луций аттарын артық көрді. Отбасының бірнеше бөлімдері Гайды да пайдаланды, ал Валери Фальтон Квинтті, ал империялық дәуірдегі Валери Азиатици Децимді қолданды. Басқа есімдер Валерилер арасында сирек кездеседі, бірақ бір рет Потитус, генстің ежелгі тегі, бірінші ғасырда Валери Мессаллаилардың арасында преномен ретінде қайта қолданылды. Аул, Нумерий, Секст, Тиберий және Тит аттары жазбаларда кездеседі.

Салалар мен конгомина

Валерийлердің ең көне тармақтары Попликола, Потитус және Максимус тегін алып жүрді, ал Волус Потити мен Максимидің алғашқы ұрпақтары қолданды. Кейінгі отбасылар түрлі когноминаларды, соның ішінде Корвус немесе Корвин, Фальто, Флакк, Лаэвин, Мессалла, Таппо және Триарийді алды. Республика дәуірінде табылған басқа да тегіс есімдердің көпшілігі бостандыққа шыққандарға немесе Валерийлердің клиенттеріне тиесілі. Ацискул, Катулл, Флакк және Барбатус деген атаулар монеталарда кездеседі. Бірнеше Валерийлер белгілі, бірақ олардың маңызы аз. Тарихта алғаш рет бұл когномен 509 ж. Люций Юний Брутпен бірге қызмет етуге таңдалған консулдардың бірі Публий Валерийге берілген тегі ретінде пайда болады. Патриций тегіне қарамастан, ол плебейлердің қолдауын жеңіп алуға күш салды, бұл Республиканың басталуында екі орденнің арасындағы қақтығысты болдырмады. Попликола бастапқы форма болған сияқты, ал жазуларда Публикола жиі кездеседі, ал Попликула кейде кездеседі. Публикола Республиканың соңындағы әдеби дереккөздерде, соның ішінде Ливий мен Цицероннан кездеседі. Максимус, *magnus* сөзінің суперлятиві, «үлкен», Маниустың ағаларының ішіндегі «үлкені» екенін білдіруі мүмкін, физикалық немесе оның беделіне байланысты, немесе ол үлкен інісі екенін білдіруі мүмкін; дәстүрге сәйкес ол б.з.д. 494 ж. диктатурасы кезінде қарт болған. Валерий Максими тарихта Бірінші Пуникалық соғысқа дейін кездеседі, содан кейін тегін Мессалла немесе Мессаламен ауыстырды, бұл Сицилиядағы Мессана қаласынан алынған когномен. Бұл атауды алғаш рет б.з.д. 264 ж. Мессананы Карфаген блокадасынан босатып алғаннан кейін алды. Валерий Мессаллалары Рим мемлекетінде көптеген консулдықтар мен басқа да жоғары лауазымдарды атқарды, императорлық дәуірге дейін беделді болды. Олардың кейбіреулерінің қосымша тегі бар еді, мысалы, «қасқар» дегенді білдіретін Барбатус, сондай-ақ бастапқыда қара немесе қызыл шашы бар адамды білдіретін Нигер мен Руф. Валериус Максимус және Валериус Мессалла есімдері үшінші ғасырда кездеседі, бірақ сол дәуірдегі консулдық отбасы әйелдер желісі арқылы Валерийден тараған болуы мүмкін және Випстандарға тиесілі. Мессаллалардың пайда болуына себепші болған Валерий Максимидің тармағы, сондай-ақ Корвин, Корвус, қарғаның кішіретілген атауы. Бұл отбасының тұңғышы Маркус Валерий Корвус болды, ол жастайынан б.з.д. 349 ж. ғаламат галға қарсы шайқаста мәңгілік атақ алды. Корвус жауды бірнеше рет варвардың бетінен ұшып өткен қарғаның көмегімен жеңді. Ол алты рет консулдық, екі рет диктаторлық қызмет атқарды және жүз жасқа толды. Бұл тегінің екі түрі бір-бірімен алмастырылуы мүмкін, бірақ батыр әдетте Корвус деп аталады, ал Корвин әдетте оның ұрпақтарына қатысты. Валерий Максимидің тағы бір тармағы Лактуцин тегін білдірді, бұл Лактука, салат, отбасының ертедегі мүшесінің атымен алынған. Мұндай атаулар Римде жиі кездесетін. Бұл отбасының тұңғышы бірінші Валериус Максимустың ұлы болды, бірақ тегі қысқа уақытқа созылды; Valerii Lactucinae туралы соңғы сөз б.з.д. IV ғасырдың басында айтылды. Валерий Фалтон б.з.д. III ғасырдың соңында гүлденді, Бірінші Пуникалық соғыстың соңында алғаш рет пайда болды. Олардың басқа Валерийлермен қарым-қатынасы бірден анық емес, өйткені генстің ескі ұрпақтары Квинтус деген атауды қолданбаған, бірақ олар Валерий Максимидің кадет тармағы болуы мүмкін, оның тегі осы уақытта жоғалып кетеді. Фальто тегі - бұл Фальконың басқа түрі, ол соколды білдіреді және әдетте тырнақтарға ұқсайтын, ішкі жағына қарай қарайтын аяқ бармақтары бар адамға беріледі. Қазіргі заманғы сөз «көгілдір табан» деп аталады. Плебейлік Валерий Триарий Цицеронның тұсында, б.з.д. I ғасырда болды. Олардың ешқайсысы претор дәрежесінен жоғары шықпады, ал отбасы қысқа болды. Олардың тегі Триарий олардың әскери қызметіне сілтеме жасады деп есептеледі; осы кезеңдегі Рим армиясында триарий үшінші қатардағы сарбаз, ауыр қаруланған резервтік жаяу әскер, көбінесе жасы үлкен, бай адамдардан тұрады және шайқаста қорғаныс жолының соңғы желісі болды. Катулл - бұл Катулус, Лутатия тегінің тегі, оны көкшұбар, жас немесе шұбар деп атауға болады. Валерий Катулли б.з.д. I ғасырда пайда болады, атақты ақыннан бастап, олардың тегі империяның бірінші ғасырына дейін жалғасты. Катуллилердің бірі бұрын Валерий Мессалламен байланысты Мессалиннің қосымша тегін алып жүрді, бірақ Катуллилер Мессалладан тараған ба, жоқ па, немесе бұл тегін отбасыға кейінірек енген бе, белгісіз. Катулл Мессалин тегін Валерий Азиатиктің бірі де алып жүрді, бірақ осы отбасылардың арасындағы қарым-қатынастың мәні әлі де белгісіз. Азиатикус, императорлық дәуірде Валерий тегінен пайда болған жалғыз маңызды отбасының тегі, әдетте әскери ерліктерінің орнынан алынған когноминалар класына жатады. Осы жағдайда атаудың көзі белгісіз, бірақ ол Корнелий Сципионмен байланысты болуы мүмкін; Луций Корнелий Сципион Азиатикус Сципион Африканның кіші інісі болды, және оның тегі оның отбасында бірнеше буын бойы сақталды. Валерий Азиатикус Калигуладан Адрианға дейінгі кезеңде императорлық отбасымен тығыз байланыста болды және көптеген консулдықтарды қамтыды.

The oldest branches of the Valerii bore the surnames Poplicola, Potitus, and Maximus, with Volusus being used by the first generations of the Potiti and Maximi. Later families bore various cognomina, including Corvus or Corvinus, Falto, Flaccus, Laevinus, Messalla, Tappo, and Triarius. Most other surnames found in Republican times belonged to freedmen or clientes of the Valerii. The surnames Acisculus, Catullus, Flaccus, and Barbatus appear on coins. A few Valerii are known without any cognomina, but they achieved little of significance. The cognomen first appears in history as the surname given to Publius Valerius, one of the consuls chosen in 509 BC to serve alongside Lucius Junius Brutus. Despite his patrician background, he made a considerable effort to win the support of the plebeians, averting a breach between the two orders at the inception of the Republic. Poplicola seems to have been the original form, while in inscriptions Publicola is more common, and Poplicula is occasionally found. Publicola is found in literary sources from the end of the Republic, including Livy and Cicero. Maximus, the superlative of magnus, "great",While Maximus might be taken to mean that Manius was the "greatest" of the brothers, either physically or because of his reputation, it could also mean that he was the eldest brother; according to tradition he was already elderly at the time of his dictatorship in 494 BC. was the cognomen of the Valerii descended from the third brother, Manius Valerius Volusus, who first bore the surname. The Valerii Maximi appear in history down to the First Punic War, after which time the surname was replaced by Messalla or Messala, a cognomen derived from the city of Messana in Sicilia. The first to bear this name received it after relieving Messana from a Carthaginian blockade in 264 BC. The Valerii Messallae held numerous consulships and other high offices in the Roman state, remaining prominent well into imperial times. Some of them had additional surnames, including Barbatus, "bearded", as well as Niger and Rufus, originally referring to someone with black or red hair. The names Valerius Maximus and Valerius Messalla occur as late as the third century, but the consular family of that age may have been descended from the Valerii through the female line, and more properly belonged to the Vipstani. The branch of the Valerii Maximi that gave rise to the Messallae also bore the surname Corvinus, a diminutive of Corvus, a raven. The first of this family was Marcus Valerius Corvus, who in his youth earned everlasting renown for his combat against a giant Gaul in 349 BC. Corvus defeated his adversary with the help of a raven that repeatedly flew in the barbarian's face. He held the consulship six times, was dictator twice, and reached the age of one hundred. The two forms of this surname are interchangeable, but the hero is usually referred to as Corvus, while Corvinus generally refers to his descendants. Another branch of the Valerii Maximi bore the surname Lactucinus, derived from Lactuca, lettuce, the cognomen of an early member of the family. Such names, referring to objects, were quite common at Rome. The first of this family was a son of the first Valerius Maximus, but the surname was of brief duration; the last mention of the Valerii Lactucinae is early in the fourth century BC. The Valerii Faltones flourished at the end of the third century BC, first appearing at the end of the First Punic War. Their relationship to the other Valerii is not immediately apparent, as none of the older stirpes of the gens used the praenomen Quintus, but they may have been a cadet branch of the Valerii Maximi, whose surname disappears around this time. The surname Falto is another form of Falco, referring to a falcon, and was commonly given to someone with inward pointing toes, resembling talons. The modern expression is "pigeon toed". The plebeian Valerii Triarii belong to the time of Cicero, in the first century BC. None of them rose higher than the rank of praetor, and the family was of brief duration. Their surname, Triarius, seems to allude to their military service; in the Roman army of this period, a [[triarii was a soldier of the third rank, the heavily armed reserve infantry, often consisting of older, wealthier men, and the last line of defense in battle. Catullus seems to be another orthography of Catulus, a surname of the Lutatia gens, referring to a whelp, cub, or puppy. The Valerii Catulli appear in the first century BC, beginning with the renowned poet, and their surname continued through the first century of the Empire. One of the Catulli bore the additional surname of Messalinus, previously associated with the Valerii Messallae, but it is unclear whether the Catulli were descended from the Messallae, or whether the surname entered the family at a later time. The pairing of Catullus Messalinus was also borne by one of the Valerii Asiatici, but again the nature of the relationship between these families is unknown. Asiaticus, the surname of the only major family of the Valerian gens to emerge in imperial times, belongs to a class of cognomina typically derived from the locations of military exploits. In this instance the source of the name is not apparent, although it might allude to some connection with the Cornelii Scipiones; Lucius Cornelius Scipio Asiaticus was the younger brother of Scipio Africanus, and his surname was passed down in his family for several generations. The Valerii Asiatici were closely connected with the imperial family from the time of Caligula to that of Hadrian, and accounted for several consulships.

Бастапқы Валери

Романияның атақты ата-бабасы Волесус немесе Волусус, Римнің алғашқы патшасы Ромулдың тұсында Тит Татиуспен бірге Римге келгені айтылады. Бірінші Волесустың ұрпағы Воле́сус Ва́лериус, Публий Ва́лериус Попликоланың, Маркус Ва́лериус Волюс және Маниус Ва́лериус Волюс Максимустың әкесі болды. Валериа б.з.д. 488 жылы Фортуна Мулиебристің алғашқы жындысы (қызметкері) болып тағайындалды.

Valerii Poplicolae (қалың тұқым)

Публий Валериус том. f. Попликола немесе Публикола, б.з.д. 509 жылы, Республиканың бірінші жылы консулы; ол патша әскерін жеңді. 508, 507 және 504 жылдары қайтадан консул болды, ол сабиндерді жеңді. Маркус Валериус П. f. Vol. n. Попликола, өзінің ағасы Маркус Валериус Волустың денесін тауып алғаннан кейін Регил көлінің шайқасында қаза тапты. Дионисийдің айтуынша, оның інісі Публий де өлтірілді, бірақ бұл қателік болып көрінеді, өйткені Публий бұдан кейін екі рет консул болған, бірақ екінші консулдық кезінде шайқаста қаза тапты. Публий Валериус П. f. Vol. n. Попликола, б.з.д. 475 және 460 жылдары консул болған, ал 462 жылы интеррекс болды; ол бірінші консулдық кезінде вейентин мен сабиндерді жеңіп шықты, бірақ екіншісінде Апий Гердонийден капитолийді қайтарып алу кезінде қаза тапты. Луций Валериус П. f. P. n. Попликола Потитус, децемвирлерге қарсы шығып, б.з.д. 449 жылы консул болып сайланды. Ол экилер мен вольскилерді жеңді, ал сенат оған жеңіс тойын рұхсат етпегенде, сарбаздар оған осы құрметті көрсетті. Луций Валериус L. f. (P. n.) Попликола, консулдық трибун Луций Валериус Попликоланың әкесі. Публий Валерий L. f. L. n. Попликола, б.з.д. 352 жылы консул болғанның әкесі. Публий Валерий П. f. L. n. Попликола, б.з.д. 352 жылы консул; 350 жылы претор ретінде ол галдарға қарсы соғыс кезінде резервке қолбасшылық етті. 344 жылы диктатор болып тағайындалды, жағымсыз белгілерге жауап ретінде діни мереке өткізу үшін. Ол 332 жылы диктатор Маркус Папирий Красспен magister equitum болып тағайындалған адам болуы мүмкін.

Валери Потити

Маркус Валериус f. Волусс, Попликоланың бауыры, б.з.б. 508 жылы Ларс Порсеннаға қарсы римдік қолбасшылардың бірі болды. 505 жылы консулдығы кезінде ол әріптесімен бірге сабин тайпасынан жеңіске жетті. 501 жылы Латын лигасының елшілерінің бірі болды, 499 жылы Регил көлінің шайқасында қаза тапты. Люциус Валериус M. f. Vol. n. Потитус, б.з.б. 485 жылы Спурий Кассий Вецеллинустың ісін қараған квесторлардың бірі. Ол б.з.б. 483 және 470 жылдары консул болды, екінші консулдық мерзімінде экилерге қарсы күресті. 464 жылы префектус урби қызметін атқарды. Воле́сус Ва́лериус По́ти́т, Гай Ва́лериус По́ти́т Волу́стың атасы, б.з.б. 415 жылдан 404 жылға дейін үш рет консулдық трибун болды. Мюнцер оның есімі Публий болуы мүмкін деп санайды. Публий Валериус Потитус, Люций Валериус Потитустың атасы, б.з.б. 414 жылдан 398 жылға дейін бес рет консулдық трибун болған, Волесус Валериус Потитуспен бір адам болуы мүмкін. Люций Валериус L. f. P. n. Потитус, б.з.б. 414, 406, 403, 401 және 398 жылдары консулдық трибун, 393 және 392 жылдары консул; экилерге қарсы жеңіске жетті. 392 жылы комицияларды өткізу үшін интеррекс, ал 390 жылы, Римді галлдар басып алған жылы, диктатор Маркус Фурий Камиллдың жанында магистер эквитум болды. Публий Валерий L. f. L. n. Потитус Попликола, б.з.б. 386, 384, 380, 377, 370 және 367 жылдары консулдық трибун. Гай Валериус (C. f. L. n.) Потитус, б.з.б. 370 жылы консулдық трибун. Гай Валериус L. f. L. n. Потитус Флакк, б.з.б. 331 жылы консул. Ол Valerii Flacci әулетінің бабасы болуы мүмкін. Люций Валериус (L. f. L. n.) Потитус, б.з.б. 331 жылы магистер эквитум. Маркус Валериус M. f. Vol. n. Максимус Лактука, б.з.б. 458 жылы квестор, Цезон Квинкцийдің айыптаушыларын қудалады. 456 жылы консул ретінде ол Люций Ицилийдің, плебб трибундарының бірі, Авентин төбесін халыққа беру жоспарына қарсы шықты. Маркус Валериус M. f. M. n. Лактуцин Максимус, б.з.б. 437 жылы суффектус консулы. Марк Валериус M. f. M. n. Лактуцин Максимус, б.з.б. 398 және 395 жылдары консулдық трибун. Марк Валериус M. f. M. n. Максимус Корвус, кейін Каленус атанды, 348, 346, 343, 335, 300 және 299 жылдары консул, 342 және 301 жылдары диктатор, 332 және 320 жылдары интеррекс болды; 346 жылы вольскилерді, 343 жылы самниттерді, 335 жылы калесті, 301 жылы этрусктерді жеңді. Ол жиырма үш жасында консул болып сайланды, жүз жасқа дейін өмір сүрді және жиырма бір рет курулдық креслода отырды. Марк Валериус M. f. Максимус, б.з.б. 312 жылы консулдың әкесі. Марк Валериус Максимус Потитус, б.з.б. 286 жылы консул. Ол Хортенс заңдарына байланысты туындаған аласқұтылулармен айналысты. Маркус (немесе Публий?) Валериус Максим, бірінші ғасырдың басында Римнің ең маңызды ғалымдарының және антикварларының бірі, тарихи анекдоттарды жинақтаған. Джон Бриско "Валериус Максимустың патриций Валериулерге жататындығы екі күмәнді" дейді және ол плебей Валериу Тапонес немесе Триарийден шыққан болуы мүмкін деп санайды.

Marcus Valerius Vol. f. Volusus, the brother of Poplicola, was one of the Roman commanders against Lars Porsenna in 508 BC. As consul in 505 BC, he and his colleague triumphed over the Sabines. He was one of the ambassadors to the Latin League in 501, and fell at the Battle of Lake Regillus, in 499. Lucius Valerius M. f. Vol. n. Potitus, one of the quaestors who prosecuted Spurius Cassius Vecellinus in 485 BC. He was consul in 483 and 470 BC, and fought against the Aequi during his second consulship. He was praefectus urbi in 464. Volesus Valerius Potitus, the grandfather of Gaius Valerius Potitus Volusus, consular tribune three times from 415 to 404 BC, according to the Fasti Capitolini. Münzer suggests that his praenomen should be Publius. Publius Valerius Potitus, the grandfather of Lucius Valerius Potitus, consular tribune five times from 414 to 398 BC, may be the same person as Volesus Valerius Potitus. Lucius Valerius L. f. P. n. Potitus, consular tribune in 414, 406, 403, 401, and 398 BC, and consul in 393 and 392; triumphed over the Aequi. Interrex for the purpose of holding the comitia in 392, and magister equitum under the dictator Marcus Furius Camillus in 390, the year in which Rome was taken by the Gauls. Publius Valerius L. f. L. n. Potitus Poplicola, consular tribune in 386, 384, 380, 377, 370, and 367 BC. Gaius Valerius (C. f. L. n.) Potitus, consular tribune in 370 BC. Gaius Valerius L. f. L. n. Potitus Flaccus, consul in 331 BC. He is probably the progenitor of the Valerii Flacci. Lucius Valerius (L. f. L. n.) Potitus, magister equitum in 331 BC. Marcus Valerius M'. f. Vol. n. Maximus Lactuca, quaestor in 458 BC, prosecuted the accusers of Caeso Quinctius. As consul in 456 BC, he opposed the plan of Lucius Icilius, one of the tribunes of the plebs, to assign the Aventine Hill to the commons. Marcus Valerius M. f. M'. n. Lactucinus Maximus, consul suffectus in 437 BC. Marcus Valerius M. f. M. n. Lactucinus Maximus, consular tribune in 398 and 395 BC. Marcus Valerius M. f. M. n. Maximus Corvus, afterward surnamed Calenus, was consul in 348, 346, 343, 335, 300, and 299, dictator in 342 and 301, and interrex in 332 and 320 BC; triumphed over the Volsci in 346, the Samnites in 343, Cales in 335, and the Etruscans in 301. He was elected consul at twenty three, and lived to the age of one hundred, filling the curule chair twenty one times. Marcus Valerius M. f. Maximus, father of the consul of 312 BC. Marcus Valerius Maximus Potitus, consul in 286 BC. He was occupied by the agitation attending the Hortensian laws. Marcus (or Publius?) Valerius Maximus, one of the most important Roman scholars and antiquarians, and compiler of historical anecdotes, flourished during the early part of the first century. John Briscoe says "it is unlikely in the extreme" that Valerius Maximus belonged to the patrician Valerii, and suggests he descended from the plebeian Valerii Tapones or Triarii.

Валери Лаевини

Маний Валериус Лавинус, б.з.б. 485 жылы Цирк Максимус маңында Публий Муций Скеволаның трибуны, Спурий Кассий Вецеллинмен сөз байласып әрекет еткені үшін тірідей өртеп жіберген бұрынғы әскери трибуналар тобының бірі. Публий Валерий Лавин, б.з.б. 280 жылы Пиррмен соғыс кезінде консул. Пиррден жеңілгеніне қарамастан, ол әскерінің көп бөлігін аман алып қашып, Капуяны қорғады және Эпирот әскерін қиындыққа салды. Публий Валерий П. ф. Лавин, б.з.б. 220 және 210 жылдары консул болған Маркус Валерий Лавинус әкесі. Маркус Валерий П. ф. П. н. Лаевин, б.з.б. 220 жылы консул болып сайланды, бірақ сайлаудағы кемшіліктерге байланысты әріптесімен бірге отставкаға кеткен болуы мүмкін. Ол б.з.б. 215 жылы претор-перегрин, содан кейін бірнеше жыл пропратор, ал б.з.б. 210 жылы екінші рет консул болды. Екінші Пуникалық соғыс кезінде Ханнибалдың одақтастарына қарсы бірқатар сәтті науқандар жүргізіп, көптеген аумақтарды қайтарып алды. Маркус Валерий М. ф. П. н. Лавин, б.з.б. 220 және 210 жылдары консул болған Маркус Валерий Лавинус ұлы. Ағасы Публиймен бірге б.з.б. 200 жылы әкесінің қайтысының құрметіне жерлеу ойындарын ұйымдастырды. Бәлкім, ол б.з.б. 182 жылы претор болған Маркус Валерий Лавинмен бір адам болуы мүмкін. Публий Валерий М. ф. П. н. Лавин, ағасы Маркуспен бірге б.з.б. 220 және 210 жылдары консул болған әкесі Маркус Валерий Лавинус қазасын еске алу үшін б.з.б. 200 жылы жерлеу ойындарын өткізді. Маркус Валерий Лавин, б.з.б. 182 жылы претор-перегрин. Гай Валерий М. ф. П. н. Лавин, б.з.б. 189 жылы консул болған Маркус Фулвий Нобилиордың жартылай ағасы, оны Грекияға ертіп келді. Б.з.б. 179 жылы претор болды, Сардиния оның провинциясы болды. Б.з.б. 176 жылы консул болып, Лигурлерге қарсы соғысып, келесі жылы жеңіске жетті. Кейіннен Грекия мен Египетке елшілік миссиялармен жіберілді. Публий Валерий К. ф. М. н. Лаевин, б.з.б. 177 жылы претор, оған Цизальпін Галияның бір бөлігі берілді.

Валери Фальтонес

Публий Валерий, Квинт пен Публий Валерий Фальтоның атасы, б.з.д. 239 және 238 жылдардағы консулдар. Публий Валерий Қ.ұ. П.а. Фальто, б.з.д. 238 жылы консул болды, ол Бойлер мен Лигурлерден жеңіліске ұшырады, бірақ қарсы шабуыл жасап, оларды жеңді. Оған бұрынғы жеңілісі мен күш күшейгенге дейін жасаған қарсы шабуылы асығыс деп есептелгендіктен, жеңіс тойы рұхсат етілмеді. Марк Валерий Фальто, б.з.д. 205 жылы Пергамонның Аттал I-іне жіберілген сенаторлық елшілердің бірі. 203 жылы курул эдиль ретінде ол және оның әріптесі испан астығының көп көлемін қамтамасыз етті, оны кедейлерге бір бушельін бір сестерцийге сата алды. 201 жылы ол Бруттий провинциясы бойынша претор болды.

Валери Таппонес

Л.В. Таппо, б.з.д. 195 жылы плеб трибуны болып, Катон Цензормен бірге Lex Oppia заңының күшін жоюға қарсылық көрсетті. Б.з.д. 192 жылы ол претор болды және Сицилияны өз провинциясы ретінде алды. Б.з.д. 190 жылы Плаценция және Кремона қалаларына жаңа отарлаушыларды орналастыру үшін үштік комиссияның бірі болды. Гай Валериус Таппо, б.з.д. 188 жылы плеб трибуны болып, Формиандықтар, Фундандар және Арпинаттарға сайлау құқығын кеңейтуді ұсынды.

Валери Триар

Люций Валериус Триарий, бәлкім, Лукуллдың легаты Гай Валериус Триариймен бір адам болуы мүмкін. Гай Валериус Триарий, шамамен б.з.д. 78 жылы претор, ал 77 жылы Сардинияда пропратор болды, кейін Митридатқа қарсы соғыста Лукуллдың легаты қызметін атқарды. 68 және 67 жылдары ол Митридатты қорғануға мәжбүр етті, бірақ тым батыл әрекет етіп, қолайсыз жағдайда шабуылға ұшырады. Оның әскері көптеген адам шығынымен толық жеңіліске ұшырады, ал Триарий Лукуллдың келгеніне дейін ғана құтқарылды. Публий Валерий К. ф. Триарий б.з.д. 54 жылы Марк Эмилий Скаврды алдымен репетунда (қызметтен тыс сатып алу), ал кейін амбитус (пара алу) деп айыптады. Цицерон екі жағдайда да Скаврды қорғады. Гай Валериус (C. f.) Триарий, Цицеронның досы және Азамат соғысы кезінде Помпейдің қолдаушысы. 48 жылы Фарсалус шайқасында Помпей, Триарийдің кеңесімен, әскерлеріне Цезардың шабуылына қарсы тұруға бұйрық берді. Триарий соғыс кезінде қайтыс болды, сондықтан Цицерон оның балаларының қамқоршысы болды. Валерия (К. ф.) Паула, Цицеронның досы Гай Валериус Триарийдің қарындасы, б.з.д. 50 жылы ажырасып, кейін Децим Юний Брут Альбинге үйленді.

Валери Катулли

Гай Валериус Катулл, ақын, б.з.б. бірінші ғасырдың ортасында өркендеді. Луций Валериус Катулл, Август тұсындағы триумвир монеталис. Луций Валериус Катулл Мессалин, б.з. 73 жылы болашақ император Домицианмен бірге консул болды. Ол Крит және Киринея провинцияларының әкімі болды, бірақ Ливиялық яһудилерге қатысты жасаған қиянаты үшін қайтарылып алынды. Ол Домицианның билігі кезінде белгілі айдаушы болды және 85 жылы наурыздың календасынан мамырдың календасына дейін консул қызметін атқарды.

Императорлық Валери

Гай Аврелий Валериус Диоклетиан, біздің заманымыздың 284-305 жылдары император болған. Маркус Аврелий Валериус Максимиан "Геркулий", біздің заманымыздың 286-305, 306-308 және 310 жылдары император болған. Галлерий Валерий Максимиан, Галлерий деп кеңінен танылған, біздің заманымыздың 305-311 жылдары император болған. Галерия Валерия, Диоклетианның қызы және Галерийдің екінші әйелі. Галлерий Валерий Максиминус Даза, біздің заманымыздың 305-313 жылдары император болған. Флавий Валериус Констанций Хлор, біздің заманымыздың 305-306 жылдары император болған. Флавий Валериус Север, біздің заманымыздың 306-307 жылдары император болған. Маркус Аврелий Валериус Максенций, біздің заманымыздың 306-312 жылдары император болған. Валериа Максимилла, Галлерийдің қызы және Максенцийдің әйелі. Флавий Валериус Константин, Константин Ұлы деп кеңінен танылған, біздің заманымыздың 306-337 жылдары император болған. Валериус Лициниан Лициний, біздің заманымыздың 308-324 жылдары император болған. Валериус Ромул, Максенций мен Валериа Максимилланың ұлы, 308 және 309 жылдары консул болған. Юлий Валериус Мажориан, біздің заманымыздың 457-461 жылдары император болған.