Кіріспе

Әлемдегі бүгінгі күнге дейін белгілі жалғыз альбинизмді горилла (1964–2003)

Snowflake (, lang es, ; шамамен 1964 – 24 қараша 2003) – батыс жазық далалық горилласы, әлемдегі бүгінгі күнге дейін белгілі жалғыз альбиноз горилла. Ол 1966 жылдан бастап өліміне дейін, 2003 жылға дейін Испанияның Каталония аймағындағы Барселона зообағында ұсталды.

Тарих

Snowflake 1966 жылы 1 қазанда Испан Гвинеясының Рио-Муни аймағында фанг тайпасының фермері Бенито Мане ұстады. Мане Snowflake-тің қалған горилла тобын (қалыпты түсті) өлтірді. Содан кейін Мане оны төрт күн бойы үйде ұстап, Бата қаласына жеткізді, онда оны приматолог Жорди Сабатер Пи сатып алды. Оны тұтқынға алған адам Фанг тілінде Нфуму Нгуи ("ақ горилла") деп атаған, ал кейін оны күткен Жорди Сабатер Пи Флоке де Ной ("кішкентай қар ұсатығы" деген мағынадағы каталан тіліндегі атау) деп атады.

Сипаттамалары

Snowflake - батыс жазық жер горилласы, синдромдық емес окулокутанды альбинизммен туған. Оның көру қабілеті нашар болған, бірақ орталық соқырлық бар-жоғын анықтауға жасалған тексерулерде ешқандай белгі табылмады. Барселона зообағының директоры Антонио Джонч былай деп жазды: "Көзі көкшіл склера, қалыпты мүйіз қабығы және жарық өткізгіштігі жоғары, ашық көк ирис болды. Аккомодация және рефракция қалыпты. Көздің ішкі құрылымы мөлдір, ал көздің түбі қалыпты және толығымен пигменттен мұра болған. Қантамырлар ашық көрінеді, сондай-ақ көздің қарашығы да қалыпты еді. Жануарда айқын жарық сезімталдығы байқалды, ол жарыққа ұшырағанда көзін жиі жұмып, қорғанатын. Оның табиғи ортасындағы сияқты, тараңқы жарықта ол минутына шамамен 20 рет қабақты жыпылықтататынын есептедік". Дегенмен, ол 1967 жылғы наурыз айында National Geographic журналының мұқабасында ағылшын тілінде Snowflake деп аталғанда, Сабатер берген есімімен әйгілі болды. Бұл есім баспасөзде кеңінен таралды (Stern, Life, Paris Match). Сабатер өзі горилланы Копи немесе Флокет деп атаса, кейінірек Нфуму деп атады.

Ұрпағы

Снежинка үш түрлі анадан немесе "аналық гориллалардан" 22 бала туды. Оның алты баласы ересекке жетті. Снежинканың балаларының ешқайсысы альбинос болған жоқ, бірақ барлығы альбинос генін гетерозиготалы, рецессивті тасымалдаушы болып табылуы керек. Оның немерелерінің жартысы шамамен альбинос генін тасымалдауы мүмкін. Егер екі ата-ана да альбинос генін тасымалдаса, олардың 25% ықтималдығымен альбинос бала тууы мүмкін, ал 50% ықтималдығымен бала генді тасымалдаушы болады. 2021 жылдың қыркүйек айына қарай, Снежинканың барлығы 21 немересі (11-і тірі қалды) және сегіз шөбересі (барлығы тірі) болды. 2003 жылға қарай Снежинканың денсаулығы нашарлай бастады. Ол әдеттегі қызметтеріне қызығушылық танытпай, басқа гориллалардан оқшауланып, ауырсыну белгілерін көрсеткеннен кейін, Снежинканы күтушілер эвтаназия жасауға шешім қабылдады. Бұл шешім 2003 жылдың қыркүйек айында жарияланды.

Мұра

Испан астрономы Ж. Мантека ашқан 95962 Копито астероиды оның құрметіне аталған. Приматологияны зерттеуге арналған стипендия Сноуфлэктің есіне және құрмет көрсету үшін құрылды. Сондай-ақ, Сноуфлэктің даңқы жойылып бара жатқан гориллалар туралы хабардар болуды арттырды. Горилла каталон жазушысы Тони Саланың "Мемòries d'en Floquet de Neu" ("Кар ұясының естеліктері") романындағы басты кейіпкерге айналды. Сабатер Пи де гориллаға "Copito para Siempre" ("Мәңгілік қар жапырағы") деген атпен кітап жазды. Ол сонымен қатар Итало Кальвиноның "Мистер Паломар" романында қысқаша көрінеді – бұл үзінді жалғыздық, тұтқындық, әлемде бірегей болудың ауыртпалығы және өлім туралы ой-толғаныс. PBS телеарнасының "Nature" бағдарламасы оған арнап бір бөлім шығарды. Бұрынғы АҚШ ақыны Билли Коллинз өзінің 2008 жылғы "Ballistics" жинағында жарияланған "Searching" ("Іздеу") атты өлеңінде Сноуфлэк туралы жазды. Сноуфлэк би музыкасы Basement Jaxx-тің "Rooty" альбомының мұқабасында пайда болды. Барселона клубында ойнаған голландиялық футболшы Рональд Куманды сары шашы үшін "Copito de Nieve" деп атайтын. Сноуфлэк "Триплеттер" (Les Tres Bessones) эпизодындағы "Триплеттер Кинг Конгпен кездеседі" атты сериясында Барселонаның Олимпиадалық стадионында Кинг Конгтың пайда болуына арналған құрметті қонақ ретінде пайда болды. 2009 жылы француз музыканты fr "Toutim" альбомын шығарды, онда "Copito De Nieve De Barcelone" әні Сноуфлэкке арналған. 2011 жылы "Snowflake, the White Gorilla" ("Сноуфлэк, ақ горилла") атты фильм түсірілді, онда Сноуфлэктің балалық шағы бейнеленген (испан тіліндегі түпнұсқада Каи Строинк, ал ағылшын тілінде Ариана Гранде дауыстаған).

Альбинолық гориллалар басқа да түрлерде

Басқа альбино (немесе ақ түкті) гориллалар Сноуфлейкке ұқсас көріністе әртүрлі медиада пайда болды. Сноуфлейк туылмас бұрын, "Конгтың ұлы" фильмінде Кинг Конгтың ұлы, адамнан екі есе биік альбиностық горилла бейнеленген және ол "Кішкентай Конг" деп аталды. "Хима аңыздарында" Горилла тайпасының мүшесі Гриззамның түктері Сноуфлейк сияқты ақ. Француздық супергерой комикстер сериясы "Фотоник" ("Африкалық шайтан"; 1-том, Мустанг #66, 1981) ақ түкті горилланы көрсетеді, ол бүкіл Африканы билеуді қалайтын зұлым шаманның тотемі ретінде танылады. Сноуфлейк сияқты, оның бүкіл тобы ашкөз браконьерлердің қолынан қаза тапты, ал ақ горилла тұтқындыққа сатылды. "Флэш" сериалында Соловар альбиностық горилла ретінде көрсетілген. "Маймылдар планетасы" франшизасында Зима (дауысы мен қозғалысы Алекс Пауновичпен жазылған) атты альбиностық батыс жазық горилласы Цезарь тайпасында пайда болады және қорқыныштан полковник жағына өтеді. 2018 жылғы "Rampage" фильмінде (осы аттас видео ойын сериясына негізделген), Джордж (қозғалысы Джейсон Лайлспен жазылған) оны Кинг Конгтан ажырату үшін фильмде альбино ретінде бейнеленген. Дуэйн Джонсон Джорджтың Сноуфлейкке негізделгенін мәлімдеді. "Zoo Empire" ойынында альбиностық горилланы түр ретінде ашуға болады. Білім беру орталығында да "Сноуфлейк" атты бағдарлама бар.