Кіріспе

Британдық саясаткер, заңгер және адвокат (1951 жылы туған)

Чарльз Лесли Фальконер, Тортон бароны (19 қараша 1951 жылы туған) – британдық лейборист заңгер және адвокат, 2003 жылдан 2007 жылға дейін премьер-министр Тони Блэр кезінде лорд-канцлер және әділет министрі қызметін атқарған. Эдинбургте туған Фальконер Кембридж университетінің Квинс колледжінде заң оқыды, содан кейін Лондонда адвокат болып жұмыс істеді. Адвокаттық тәжірибесі кезінде ол Тони Блэрмен бірге тұрған. Блэр саясатқа қадам басқанмен, Фальконер заңгерлік мансабына назар аударды және Корольдік кеңесіне енді. Блэр премьер-министр болып сайланғаннан кейін Фальконер өмір бойына пэр ретінде тағайындалып, Англия мен Уэльс бас солиситоры болды. Пэр ретінде бас солиситор болып қызмет атқарған жалғыз адам осы Фальконер. Кейін ол Кабинет кеңсесі, Тұрғын үй, қала құрылысы және жаңарту, қылмыстық істер, жазалау және заң реформасы жөніндегі мемлекеттік министр болып қызмет етті. 2003 жылы Фальконер лорд-канцлер және Конституциялық істер жөніндегі алғашқы мемлекеттік хатшы болды, ал 2007 жылы Конституциялық істер департаментінің құзыретін кеңейту және қайта ұйымдастыру барысында әділет министрі болды. Ол бұл лауазымды 2007 жылдың маусым айында Гордон Браун премьер-министр болғанға дейін бір айдан астам уақыт бойы атқарды. 2015 жылы Харриет Харманның жетекшілігімен Фальконер көлеңкелі әділет министрі болып тағайындалды және 2016 жылдың 26 маусымында отставкаға шыққанға дейін Джереми Корбин партия басшысы болып сайланғаннан кейін осы қызметін жалғастырды. 2020 жылдың сәуір айында ол Кир Стармердің көлеңкелі кабинетінде көлеңкелі бас прокурор болып тағайындалды және 2021 жылдың қарашасында осы лауазымнан бас тартты.

Ерте өмір және мансап

Чарльз Лесли Фальконнер 1951 жылдың 19 қарашасында Шотландияның Эдинбург қаласында, заңгер Джон Лесли Фальконнер мен оның әйелі Энн Манселдің ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі Джон Ирландия Фальконнер, Эдинбургтің бұрынғы лорд-провосты болған. Фальконер Эдинбург академиясында және Гленэльмондтағы Троица колледжінде оқыды.

Асылдандыру және төменгі министрлік мансап

1997 жылғы 14 мамырда Блэр премьер-министр болғаннан кейін Фальконер Нотингемшир графтығындағы Тортонның бароны Фальконер ретінде өмірлік теңестірілді. Ол жаңа премьер-министр ұсынған алғашқы тең болды және дереу үкіметке солиситор-генерал ретінде қосылды. 1998 жылы Питер Мандельсон отставкаға кеткеннен кейін Фальконер Миллениум Кубогына жауапкершілікті алып, Министрлер кабинетінің мемлекеттік министрі болды. Кейін ол "Купол хатшысы" (Ішкі істер министрі лауазымын еске түсіретін сөз ойыны) деген лақап атқа ие болды. Купол көрермендерді тартуда сәтсіздікке ұшырағаны үшін оны қатты сынға алды, бірақ отставкаға кететін болды деген шақыруларға қарсы тұрды. Бұл жаңа мыңжылдық кешіндегі сәтсіздіктен бір ай өткен соң Миллениум Кубогының бас директоры Дженни Пейджтің жұмыстан босатылуымен қарама-қайшы болды. 2001 жылғы сайлаудан кейін Фальконер Көлік, жергілікті басқару және аймақтар министрлігіне Тұрғын үй салу, жоспарлау және жаңару министрі болып кірді. 2002 жылы Ішкі істер министрлігіне ауысып, қылмыстық әділет, сот үкімі және заң реформасы мәселелеріне жауапкер болды. Деректерге сәйкес, ол кейбір әріптес заңгерлерін олардың гонорарлары тым жоғары екенін айтқандықтан ренжіткен.

2003-2007 жылдардағы министрлер кабинеті

2003 жылы Фальконер Конституциялық істер жөніндегі мемлекеттік хатшы ретінде Кабинетке қосылды, сонымен қатар ол «уақытша мерзімге» лорд-канцлер болды, бұл лауазым жойылғанша сақталды. Үкімет министрдің судья және сот жүйесінің басшысы қызметін атқаруы енді орынды емес екенін, және Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенция бұл лауазымды қолдамайтынын мәлімдеді. Бұл жариялау көбінесе асығыс жасалған, «қағаз бетіне сызылған» жоспар ретінде қабылдады. Жасыл кітаптар бойынша талқылаулар өткізілмеді, ақ кітаптар ұсынылмады, және Лорд-канцлер лауазымын жою үшін негізгі заң қабылдау қажет екенін түсіну көпке ой келтірді. Бұрынғы Лорд-канцлер Лэргтің Лорд Ирвині лорд-канцлердің сот функцияларын алып тастау саясатына қарсы болды. Конституциялық істер жөніндегі мемлекеттік хатшы лауазымы лорд-канцлердің қалған міндеттерін өз мойнына алды, сондай-ақ Уэльс және Шотландия мемлекеттік хатшыларына қолдау көрсетуші мекемеге айналды. Фальконер лорд-канцлердің судья ретіндегі өкілеттіктерін пайдаланбау ниетін білдірді және дәстүрлі шапан мен парик киюді тоқтатты. Ол осы атақтың соңғы иесі болуға үміттеніп, 1400 жылдық дәстүрді аяқтауды көздеді. Алайда, 2006 жылы Фальконер Лордтар палатасының Конституциялық комитетіне лорд-канцлер лауазымын жою науқанына қатысқанына өкінетінін және атақтың сақталғанына қуанғанын айтты. Оның пікірінше, бұл лауазым «соттардың тәуелсіздігін қорғауда әлі де маңызды рөл атқарады».

Ақпараттық еркіндік туралы заң

Конституциялық істер жөніндегі мемлекеттік хатшы ретінде Фальконер ақпарат алу құқығы туралы заңға (2000) сәйкес, мемлекеттік органдарға құжаттарды жариялаудан бас тартуды жеңілдетуге тырысты, себебі оларды іздеу мемлекеттік қызметшілерге тым қымбатқа түсіп, көп уақыт алады. Заңнама бойынша, егер ақпаратты іздеуге кеткен шығын Уайтхолл үшін 600 фунт стерлингтен, ал басқа мемлекеттік органдар үшін 450 фунт стерлингтен асып кетсе, сұраныстан бас тартуға рұқсат етілген. Фальконер бұл шекті өзгертуді ұсынбады, бірақ жалпы шығынға есептелетін іс-шаралардың тізімін кеңейту арқылы үкіметтік органдарға ақпарат беруден бас тартуды жеңілдетпек болды. 2007 жылдың наурыз айының соңында Фальконердің ведомствосы бұл ұсыныстарды парламентке ұсынбайтынын, оның орнына халықпен тағы үш айлық кеңесу өткізетінін хабарлады (алдыңғы үш айлық кеңесу осыған үш апта бұрын аяқталған еді). Бұл өзгеріс БАҚ-та «артқа шегініс» деп сипатталды, ал «Ақпарат алу құқығы үшін» науқанының директоры Морис Франкель: «Бұл үкіметтің қазіргі тәртіпті өзгертуден бас тарту ықтималдығын арттырады» деді.

Парламентке кіру жолы, 2007 жыл

Фальконер Гордон Браунның кабинетінің алғашқы қайта құрылуында Джек Стромен ауыстырылды. Стро Лордтар палатасының мүшесі емес, лорд-канцлер лауазымын тарихында алғаш рет иеленді. 2008 жылдың ақпан айында Фальконер BBC радио бағдарламасында үкіметтің сезімтал сот процестері кезінде кейбір жаңалықтарды онлайн архивтерден алып тастауды талап етуі керек екенін айтты. Бұл қадам күмәндандырды, себебі мақалалар баспа газеттерінде және басқа физикалық медиада қолжетімді болды, бұл интернетті медиа ретінде түсінудегі қателіктерге әкелуі мүмкін. 2014 жылы Фальконер Лордтар палатасына көмекпен өлу туралы заң жобасын ұсынды, ол Орегон штатының «Ар-намыспен өлім» заңының тәжірибесіне сүйене отырып, Ұлыбританияда алты айдан кем уақыт қалған адамдарға эвтаназияны заңдастыруды көздеді. 2015 жылы Фальконер Харриет Харманның уақытша басшылығымен Әділет жөніндегі көлеңкелік хатшы болып тағайындалды және Джереми Корбин партия басшысы болып сайланғаннан кейін де осы лауазымда қалды, бірақ 2016 жылдың 26 маусымында ондаған әріптестерімен бірге отставкаға кетті. 2020 жылдың 6 сәуірінде ол Стармердің көлеңкелі кабинетінде көлеңкелік бас прокурор болып тағайындалды, бірақ 2021 жылдың қарашасында көлеңкелі кабинет қайта құрылғаннан кейін қызметтен шеттеді. 2018 жылы ол есірткіге қарсы күресте лорд-канцлер ретіндегі рөлі үшін өкініш білдірді және қазір есірткіге тыйым салу әлемдегі кедейлер үшін «трагикалық апат» болды деп есептейді. Ол үкіметтердің есірткі таратқысын бақылауға алуы керек екенін, осылайша зорлық-зомбылыққа ұмтылатын топтардың қатысуын азайтуға болатынын айтты және есірткі өндіру мен таратқысын заңмен реттеуді келесі Лейборист партиясының манифестіне енгізуді ұсынды.

Парламенттен тыс іс-шаралар

Ол қызметтен кеткеннен кейін Парламенттен тыс түрлі лауазымдарды атқарды. 2008 жылдың 22 мамырында ол AmicusHorizon Group Limited компаниясының төрағасы болып тағайындалғаны жарияланды. 2008 жылдың 8 шілдесінде Фальконер АҚШ-тың Gibson, Dunn & Crutcher заң фирмасына аға кеңесші ретінде жұмысқа орналасты, және ол 2021 жылдың сәуіріне дейін онда жұмыс істеді.

Жеке өмір

1985 жылы ол адвокат Марианна Хилдиардқа үйленді. Ол 2002 жылы патшалық кеңесінің адвокаты (QC) атанды. Хилдиард округ судьясы, оны Құрметті судья Хилдиард KC деп атайды, және Лутон қаласының отбасылық істер жөніндегі тағайындалған судьясы. Оның әкесі, сэр Дэвид Генри Тортон Хилдиард, Чилидегі Ұлыбритания елшісі болған. Олардың төрт баласы бар: Хамиш, Уильям "Рокко", Рози және Джонни. Фальконер үш ұлын Вестминстер мектебі мен Сент-Пол мектебінде, ал қызын Оңтүстік Хэмпстед орта мектебінде оқытты. 1997 жылғы сайлауға дейін, Дадли Ист окрусінен депутаттыққа үміткер болған кезде, бұл Фальконер үшін сайлауда қиындық тудырды. Ол сайланса, балаларын Вестминстерде қалдыруды жоспарлаған, бұл жергілікті іріктеу комиссиясы оны іріктеу процесінен шығаруына себеп болды. Ол отбасымен бірге Ислингтонда үй және жертөледегі пәтерге ие. Сондай-ақ, олар Нотингемширдегі Торотон ауылында шалғайдағы үйге ие. Фальконердің әкесі бұл ауылда тұрған, олар оның ескі үйін жалға береді. Фальконер 2006-2007 жылдары Кембридж университетінің Халықаралық Амнистия ұйымының төрағасы болды және Судан активтерін сату жөніндегі директор. Ол Пентонвилл түрмесінде құрылған "Liberty Kitchen" әлеуметтік кәсіпорнының директорлар кеңесінің төрағасы. Фальконер 2012-2014 жылдары бес килограмнан астам салмақ жоғалтты, ол кешкі астан басқа уақытта тек диеталық кола мен алма жеді, шай, кофе және алкогольден бас тартты және күніне 45 минут жүгірді. 2022 жылдың желтоқсанында оның ұлы Хамиш келесі жалпы сайлауда Линкольн окрусінен Лейбористік партияның үміткері болып таңдалды.