Кіріспе
Өзін-өзі қамтамасыз етудің өмір салты
Шаруашылық – өзін-өзі қамтамасыз етудің өмір салты. Ол көбінесе өнімді өндіруге бағытталған шаруашылық, азық-түлікті үйде сақтау және тұрмыстық қажеттерге немесе сатуға арналған тоқыма, киім-кешек және қолөнер бұйымдарын шағын көлемде өндірумен сипатталады. Әлемнің әртүрлі аймақтарында және тарихи кезеңдерде әртүрлі жолдармен жүзеге асырылатын шаруашылық, әдетте ауылдық жерлердегі немесе коммунадағы өмірден оқшауланғандығымен (әлеуметтік немесе физикалық) ерекшеленеді. АҚШ-та осы терминнің қолданылуы 1862 жылғы «Жер тегін беру туралы заңға» (Homestead Act) дейін жетеді. Сахара аймағынан оңтүстік Африка елдерінде, әсіресе бұрын Ұлыбритания империясының басқаруында болған мемлекеттерде, шаруашылық – бірнеше ұрпақты қамтитын отбасының тұрақты мекені. Ұлыбританияда «шағын фермер» және «крофт» терминдері шаруашылықпен айналысатын адамды білдіреді. Көбінесе қазіргі заманғы шаруашылықпен айналысатындар күн және жел энергиясын сияқты жаңартылатын энергия көздерін пайдаланады. Сонымен қатар, көптеген адамдар ескі сортты көкөністерді өсіруді және мұралық мал шаруалығымен айналысуды жөн көреді. Шаруашылық – адамның қалалық немесе ауылдық жерде тұруына емес, оның өмір салтын қалай құруына байланысты.
Тарихи мемлекеттік саясат ретінде
Тарихи тұрғыдан алғанда, мемлекеттік органдар (ұлттық кеңеюмен айналысқан) «қоныстандырылмаған» деп аталатын аймақтарды, әсіресе АҚШ, Канада және Австралияда қоныстандыруға көмектесу үшін шаруашылық құруды пайдаланды. Бұл көптеген жергілікті халықтардың күштеп көшірілуіне әкелді. Шаруашылық құрудың заңдық принциптеріне сүйене отырып, осы «шаруашылық актілерінің» көпшілігі 19-шы және 20-шы ғасырларда белгілі бір аймақтарға бағытталды және белгілі бір мерзім өткен соң немесе мақсатына жеткеннен кейін тоқтатылды. 1930 және 1940 жылдары АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельттің өзін-өзі қамтамасыз етуге бағытталған шаруашылық бағдарламасы шаруашылық құруға деген қызығушылықты қайта жандандырды.
Әлеуметтік қозғалыс ретінде
Жерге қайта оралу қозғалысының тартымдылығы Рим дәуірінен басталады, және Азия поэзиясы мен философиялық трактаттарында да (Аграризм) айтылған. 1700 жылдары Францияда физиократия философиясы дамыды, ал 1800 және 1900 жылдардың басында Аграризм философиясы әлемнің көптеген елдерінде қалыптасты. Ральф Борсоди сияқты заманауи шаруашылықты жақтаушылардың идеялары 1960 жылдары АҚШ-та кеңінен танымал болды. 1990 және 2000 жылдардағы өзін-өзі қамтамасыз ету қозғалыстары бұл тұжырымды қалалық және қала маңындағы жағдайларға, яғни қалалық шаруашылық деп аталатын ортаға қолдана бастады. Автор Джон Сеймурдың сөзіне сәйкес, "қалалық шаруашылық" кішкентай масштабтағы тұрақты егіншілік пен үй шаруашылығын қамтиды.
Экономикалық таңдау ретінде
Үй шаруашылығында әлеуметтік және мемлекеттік қолдау жүйелері жиі өздігінен шешім қабылдау мен өзін-өзі анықтауды барынша арттыру үшін қабылдамайды, оның орнына өзін-өзі сенуге және салыстырмалы кемшілікке баса назар аударады. Өздігінен шешім қабылдау дәрежесі әртүрлі болуы мүмкін, көптеген үй шаруашылықтары қаржылық қажеттіліктерін өтеу үшін жоғары сапалы тауарларға сұраныс тудыратын азық-түлік немесе қолөнер бұйымдарын жасайды. Ал кейбір үй шаруашылықтары жер, тұрғын үй, салықтар, күн панельдері, шаруашылық жабдықтары және электр генераторлары сияқты арнайы жабдықтарды алуға мүмкіндік беретін табысты мансаптан кейін осы өмір салтына келеді. Қазіргі заманғы мемлекеттік реттеулер – мүлік салығы, құрылыс нормалары, азық-түлік қауіпсіздігі талаптары, жерді пайдалану ережелері, маусымдық жұмыс үшін ең төменгі жалақы және әлеуметтік төлемдер, сондай-ақ қалалық кеңестің ландшафтты жоспарлау және мал өсіруге қоятын шектеулері – осы шектеулерге тап болған аймақтарда азық-түліктің үй шаруашылығында өндірілуінің құнын арттыруы мүмкін. Экономикалық сәттілікке жету үшін үй шаруашылығы орналасқан жерді мұқият таңдау өте маңызды. Үй шаруашылығының ықтимал артықшылықтарына қанағаттанарлық тұрмыс деңгейі және дәстүрлі өмір салтымен салыстырғанда дені сау, мағыналы өмір салты жатады.