Кіріспе

Ауыл шаруашылығымен байланысты туризм

Агротуризм – фермаға немесе шаруашылыққа саяхатшыларды тартатын, ауыл шаруашылығы негізіндегі кез келген қызмет немесе іс-әрекет.

Түрлері

2018 жылы "Егіншілік, азық-түлік жүйелері және қоғамдастық дамуы" журналында жарияланған мақалада агротуризм қызметтері бір немесе бірнеше санатқа жіктеледі: тікелей тұтынушыға сату (мысалы, фермалық дүкендер, өздігінен жинау), ауыл шаруашылығы білімі беру (мысалы, мектептердің фермаға сапары), қонақжайлық (фермада түнгі тұру), демалыс (мысалы, аң аулау, атпен серуендеу) және ойын-сауық (мысалы, шөп шанасы, егін жинау кештері). Көптеген агротуристер фермалық дүкендерге баруға, жеміс-жидек жинауға немесе жануарларды қоректендіруге уақыт жұмсайды, ал басқалары жүгері егістігіндегі лабиринтті табуға немесе фермада тұрып, шаруашылық жұмыстарына көмектесуге немесе ауыл шаруашылығы жұмыстарында қатысуға мүмкіндік алады.

Экономикалық пайда

Ауыл шаруашылығы туризмі көптеген шағын шаруашылықтардың сақталуы үшін қажетті құралға айналды. Шаруашылық иелері қызметін әртараптандыру арқылы тұрақты кіріс қамтамасыз ете алады. Бұл агротуризм шаралары егін жинау маусымында болмаған кезде де, және толығымен бөлек кіріс көзін ұсынатындықтан мүмкін болады. Кейбір зерттеулер агротуризмнің айналасындағы елді мекендерге туристерді тарту арқылы пайда әкелетінін көрсеткен. Көлік ағынының артуы нәтижесінде туындайтын экономикалық серпіліс, әртүрлі кіріс көздеріне мұқтаж ауылдық аймақтар үшін пайдалы болуы мүмкін.

Италия

1985 жылдан бері Италияда агротуризм мемлекеттік заңмен реттеледі, ол 2006 жылы өзгертілген. 2013 жылдан бастап Италия "Agriturismo Italia" салалық тауар белгісін пайдаланады, бұл қонақ үйі бар шаруашылықтарды жіктеудің жаңа жүйесімен бірге жүреді. Аталған тауар белгісі, қолданыстағы заңдар мен ережелерге сәйкес тұрақты түрде жұмыс істейтін шаруашылықтарды бөліп көрсетеді және оның логотипінде шаруашылықты қоршап тұрған күнбағыс суреті бейнеленген. Жіктеу (1-ден 5-ке дейін) әр шаруашылық ұсына алатын жайлылық деңгейін, қызметтердің әртүрлілігін және табиғи ортаның сапасын көрсетеді. Бұл жүйе Ауыл шаруашылығы министрлігі барлық өңірлік және ұлттық агротуризм қауымдастықтарымен бірлесіп енгізілді. Осылайша, ұлттық жүйе жалпы кепілдік береді, сонымен қатар әр өңірдің ерекшеліктерін ескереді.

Америка Құрама Штаттары

Калифорния университетінің Шағын шаруашылық орталығы арқылы "Ауыл шаруашылығы туризмі немесе агротуризм – шағын шаруашылықтар мен ауылдық қауымдастықтардың табысын және экономикалық тұрақтылығын арттырудың бір жолы. Калифорнияда жәрмеңкелер мен фестивальдер сияқты агротуризмнің кейбір түрлері жақсы дамыған. Ал қалған мүмкіндіктер әлі де дамуға кең мүмкіндіктер береді". UC Small Farm Center Калифорния агротуризмінің деректер базасын жасады, ол "штат бойынша бар агротуризмдік нысандар туралы ақпаратты келушілерге және кәсіпкерлікпен айналысуға ниеттенгендерге ұсынады". АҚШ-тағы агротуризмнің мысалы – Танака фермалары.

Ұлыбритания

2011 жылы "Туризмді жоспарлау және дамыту" журналында жарияланған мақалада, агротуризм Солтүстік-Батыс Англиядағы ауыл шаруашылығы саласы үшін экономикалық тұрғыдан маңыздыға айналған, себебі фермерлер табыс көздерін кеңейтуге ұмтылады.

Армения

Аграрлық туризмнің дамуы Армениядағы ауылдық өмірді қайта жандандыру процесінде маңызды рөл атқарды. Егіншілік және шаруашылық қызметтерінен бөлек, Арменияға тән ерекше қызметтердің ішінде шарап жасау және кілем тоқу айрықша көзге түседі. Сонымен қатар, жыл сайын "Долма" фестивалі, "Шашлык (Хоровац)" фестивалі, "Гата" фестивалі сияқты ауыл шаруашылығы фестивальдері мен фермерлер жәрмеңкелері ұйымдастырылады. Үндістанның жалпы ішкі өнімінің 26% ауыл шаруашылығына тиесілі. Куттанада, Вайанад, Палаккад және Идукки – Керала штатындағы маңызды ауыл шаруашылығы аймақтары. Керала үкіметі бастаған "Жасыл ферма" жобасы агротуризмді дамытуға бағытталған. Керала мен Махараштрадан басқа, Нагаланд пен Сикким де агротуризм саласында сәтті жетістіктерге қол жеткізген штаттар.

Пәкістан

Пәкістан – ауыл шаруашылығымен айналысатын ел, ал ауыл шаруашылығы – Пәкістан экономикасының өте маңызды секторы. Халықтың шамамен 65%-ы ауылдық жерлерде тұрады және тікелей немесе жанама түрде ауыл шаруашылығы саласымен байланысты. Пәкістанның ауыл шаруашылығы экономиканың жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) 21%-ын құрайды. Пәкістан ауыл шаруашылығы үшін қажетті табиғи ресурстарға ие: құнарлы жер, төрт маусым және солтүстіктен оңтүстікке дейін су каналдарының табиғи ағыны, оның ішінде бөгеттер, тоғандар, бастаулар, каналдар және су таратқыштар бар.

Біріккен Араб Әмірліктері

БАӘ 2023 жылы ауыл шаруашылығы саласын жаңғыртуға бағытталған жаңа жоспарды ұсынды, фермерлерге агротуризм арқылы табыс көздерін кеңейтуге мүмкіндік беруді мақсат етеді. "БАӘ агротуризм бағдарламасы" адамдарға мал және егіс шаруашылығындағы дәстүрлі және заманауи тәжірибелермен танысуға, сондай-ақ жергілікті өнімге деген сұранысты арттыруға мүмкіндік береді. Жаңа агротуризм орталығы мыңдаған жаңа жұмыс орнын құруға да көмектеседі деп күтілуде.