Кіріспе

Математикалық заң, квадраттық өзара байланыстың жалпылануы, өзара байланыстың әр түрлі басқа да түсініктері және өзара байланыстың заңдары. Математикада, өзара байланыстың заңы – бұл бүтін коэффициенттері бар кездейсоқ монологиялық азайтылмайтын көпмүшеліктерге квадраттық өзара байланыстың заңдылығын жалпылау. Бірінші өзара байланыс заңы, квадраттық өзара байланыс, азайтылғанда азайтылмас көпмүшелік сызықтық мүшелерге бөлінетін жағдайды анықтайды. Яғни, ол қандай жай сандарға қатысты екенін анықтайды. Жалпы өзара байланыс заңы үшін, ол көпмүшелікті сызықтық факторларға бөлетін жай сандарды анықтайтын ереже ретінде анықталады. 19 ғасырда табылған ертедегі өзара байланыс заңдары, әдетте, квадраттық өзара байланыс символын жалпылайтын қуат қалдық символы (p/q) түрінде берілді, ол жай санның басқа жай санға қатысты n-ші дәрежелі қалдық болатын жағдайды сипаттайды және (p/q) мен (q/p) арасындағы байланысты көрсетеді. Гилберт өзара байланыс заңдарын қайта тұжырымдап, Гилберт нормасының қалдық белгілерінің (a,b/p) p-ге қатысты көбейтіндісі, бірліктің түбіріндегі мәндерді алып, 1-ге тең дейді. Артин өзара байланыс заңдарын идеалдардан (немесе идеалдардан) Галуа тобының элементтеріне Артин символы белгілі бір кіші топта тривиальды болатыны ретінде қайта қарастырды. Кейбір жақындағы жалпылаулар топтардың когомологиясын немесе аделикалық топтардың немесе алгебралық K-топтарының бейнелерін пайдаланып өзара байланыс заңдарын білдіреді, ал олардың бастапқы квадраттық өзара байланыс заңымен байланысын анықтау қиын болуы мүмкін. Өзара байланыс заңы деген атау Лежандр өзінің 1785 жылғы «Recherches d'analyse indéterminée» басылымында енгізді, себебі тақ жай сандар төмендегідей квадраттық өзара байланыс мағынасында олардың қалдық кластарына сәйкес өзара байланыс жасайды немесе жасамайды. Бұл өзара байланыс жақсы жалпыланбайды, бірақ эквивалентті бөліну әрекеті жалпыланады. Өзара байланыс заңы деген атау әлі де бөлінудің жалпы контекстінде қолданылады.

Жергілікті өзара іс-қимыл

Хассе Артиннің өзара байланыс заңының жергілікті аналогын енгізді, оны жергілікті өзара байланыс заңы деп атады. Оның бір түрі, жергілікті өрістердің L/K шекті абельдік кеңейтуі үшін, Артин бейнелеуі Галуа тобынан изоморфизм болып табылады.

Жауапкершіліктің нақты заңдары

Гилберттің өзара байланыс заңынан классикалық стильдегі өзара байланыс заңын алу үшін Π(a,b)p=1 шартын қолдану керек, және p, n-ді бөлетін жағдайда (a,b)p-нің мәндерін білу қажет. Мұндай мәндерді есептеуге арналған нақты формулалар кейде нақты өзара байланыс заңдары деп аталады.

Рационалды өзара қарым-қатынас заңдары

Рационалдық өзара байланыс заңы – бірлік түбірлерін қолданбай, рационалдық бүтін сандармен тұжырымдалған заң.

Langlands өзаралығы

Лэнгленд бағдарламасы жалпы редуктивті алгебралық топтар үшін бірнеше болжамдарды қамтиды, және бұл болжамдар GL1 тобының жағдайында Артиннің өзара байланыс заңына әкеледі.

Ямамотоның өзара қарым-қатынас заңы

Ямамотоның өзара байланыс заңы – квадраттық сандар денелерінің сынып сандарымен байланысты өзара байланыс заңы.