Бөлінген экран: Фильмдердегі техника және қолданылуы

Кіріспе

Фильм және бейне түсіру техникасы: Фильм және бейне өндірісінде, бөлінген экран – экранның көрінетін бөлінуі, әдетте жартысына, бірақ бірнеше бір уақыттағы суреттерге де бөлінеді. Бұл экран кадрының шындықтың үздіксіз көрінісі деген ойға берілген иллюзияны бұзады, адам көзіне ұқсас. Нақты шекара болуы да, болмауы да мүмкін. Цифрлық технология келгенге дейін, фильмдердегі бөлінген экран оптикалық принтерді пайдаланып, жеке-жеке түсірілген екі немесе одан көп кадрларды бір негативке көшіру арқылы жасалатын. Фильм түсіруде бөлінген экран – бір актердің бір көріністе екі рет пайда болуына мүмкіндік беретін техника. Ең қарапайым техника – камераны бекітіп, көріністі екі рет түсіру, актердің бір «нұсқасы» сол жақта, екіншісі оң жақта болады. Екі бөліктің арасындағы тігіс көрінбейтіндей етіп жасалып, көшірме шынайы көрінеді.

Әсерлер

1960 жылдардағы маңызды бөлінген экранды фильмдердің дамуына ықпал еткен орталықтардың бірі – 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесі болды. Мұнда Рей мен Чарльз Эймс IBM компаниясының «Think» павильоны үшін 17 экранды фильм жасады (оны жарыс машинасымен жүргізу сахналары да қамтыды). Сонымен қатар, Франсис Томпсонның «Жанды болу» атты үш бөлімнен тұратын фильмі сол жылы «Үздік қысқа метражды фильм» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Джон Франкенхаймер 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесіне барғаннан кейін «Гран-при» фильмін түсірді. Бұл павильондардың сәттілігі 1967 жылғы Монреальдегі Универсалды көрмеге, көбінесе Expo 67 деп аталатын көрмеге де әсер етті. Көрмеде көп экранды көрсететін ең басты жұмыстардың бірі – «Лабиринт» болды. Time журналы оны «керемет визуалды көрсетілім» деп атады. Олардың пікірлерінде былай делінген: «Лабиринт сияқты визуалды қуаныштар киноның – 20 ғасыр өнерінің ең типік жанры – әлі де өз шектерін және мүмкіндіктерін зерттей бастағанын көрсетеді». Сондай-ақ, Кристофер Чэпменнің «Ақ тұруға орын» фильмінде бірнеше бейнені ауыстырудың «көп динамикалық бейнелеу техникасы» көрсетілді. Режиссерлер Норман Джуисон мен Ричард Флейшер 1968 жылы Expo '67 көрмесіне барғаннан кейін амбициялық бөлінген экранды фильмдерін жасады. Бұл техниканы телефон арқылы сөйлескен екі адамды бір уақытта көрсету үшін де жиі қолданады. Бұл дәстүр ертедегі нұсқаусыз фильмдерге дейін жетеді, мысалы, Лоис Вебердің 1913 жылғы «Күдік» фильміндегі үшбұрышты кадрлары және Дорис Дей мен Рок Хадсонның бірге пайдаланған телефон желісі бар «Жақсылап әңгімелесейік» фильмі. Дорис Дей/Рок Хадсон фильмдері осы конвенциямен тығыз байланысты болғандықтан, «Сүйіспеншілікке қарсы» фильмінде де бірнеше телефон қоңырауларында бөлінген экран қолданылды, бұл осы тәсілді әжуалай пародиялады. 1971 жылы «Эмми» сыйлығын жеңіп алған «Брайанның әні» телефильмінде бұрынғы Чикаго Беарс командасының ойыншылары Брайан Пикколо мен құрметті зал мүшесі Гейл Сайерстің тағдыры суреттеледі. Фильмде Пикколоның екінші операциясынан кейінгі түні көрсетіледі, онда Пикколо (Джеймс Каан) Сайерспен (Билли Ди Уильямс) телефон арқылы сөйлеседі. Экран жоғарғы сол жақ бұрышынан төменгі оң жақ бұрышына дейін диагональды түрде екіге бөлінген (Пикколо оң жақта, ал Сайерс сол жақта). BBC телесериалы «Жұптасу» телесериалдар үшін ерекше жаңашылық саналатын бірнеше техниканың бірі ретінде бөлінген экранды кеңінен пайдаланды, көбінесе оны күлкілі эффект алу үшін қолданды. Тіпті бір эпизодтың аты «Бөлу» деп аталды, өйткені осы эффекттің пайдаланылуына байланысты. Fox телеарнасының «24» сериалы көптеген бір уақытта болатын оқиғаларды көрсету үшін бөлінген экранды кеңінен қолданды, бұл шоудың уақыт режимін күшейтіп, оның көптеген сюжеттік желілерін байланыстырды. Кино тілінің кеңейтілуі ретінде бөлінген экранның ерекше және революциялық қолданылуын кинорежиссер Роджер Авари «Тәртіп ережелері» (2002) фильмінде ойлап тапты. Фильмде бөлінген экранның екі жартысы қозғалыс бақылау технологиясын пайдаланып біріктіріліп, біртұтас кадрға айналды. Бұл керемет кадр Bravo Television телеарнасының «Көріністің анатомиясы» бағдарламасында жан-жақты талданды. 1975 жылы темір перде артында режиссер Збигнев Рыбчинский өзінің эксперименталды фильмін жасады – «Жаңа кітап» (ағылш. New Book). Ол экранын 9 кішкентай экранға бөліп, 35 мм-лік пленкаға түсірді. Бұл инновациялық тәсіл оған қызыл шляпа және қызыл пальто киген адамның қызықты, үздірілмейтін оқиғасын жасауға мүмкіндік берді. Бұл фильм Майк Фиггистің «Timecode» фильміне шабыт берді.

An influential arena for the great split screen movies of the 1960s were two world's fairs the 1964 New York World's Fair, where Ray and Charles Eames had a 17 screen film they created for IBM's "Think" Pavilion (it included sections with race car driving) and the 3 division film To Be Alive, by Francis Thompson, which won the Academy Award that year for Best Short. John Frankenheimer made Grand Prix after his visit to the 1964 New York World's Fair. The success of these pavilions further influenced the 1967 Universal exhibition in Montreal, commonly referred to as Expo 67, where multi screen highlights included In the Labyrinth, hailed by Time magazine as a "stunning visual display," their review concluding: "such visual delights as Labyrinth suggest that cinema—the most typical of 20th century arts—has just begun to explore its boundaries and possibilities," as well as A Place to Stand, which displayed Christopher Chapman's pioneering "multi dynamic image technique" of shifting multiple images. Directors Norman Jewison and Richard Fleischer conceived their ambitious split screen films of 1968 after visiting Expo '67. It's also common to use this technique to simultaneously portray both participants in a telephone conversation, a long standing convention which dates back to early silents, as in Lois Weber's triangular frames in her 1913 Suspense, and culminating in Pillow Talk, where Doris Day and Rock Hudson share a party line. So linked to this convention are the Doris Day/Rock Hudson movies that Down With Love, the only slightly tongue in cheek homage, used split screen in several phone calls, explicitly parodying this use. In the 1971 Emmy Award winning TV movie "Brian's Song" which portrays the story of former Chicago Bears running backs Brian Piccolo and Hall of Famer Gale Sayers, it's the night after Piccolo's second surgery and Piccolo (James Caan) is talking to Sayers (Billy Dee Williams) on the phone. There is a diagonal split screen from upper left corner to lower right corner (Piccolo on the right side and Sayers on the left). The BBC series Coupling made extensive use of split screen as one of several techniques that are unconventional for TV series, often to a humorous effect. One episode, 'Split', was even named after the use of the effect. The acclaimed Fox TV series 24 used split screen extensively to depict the many simultaneous events, enhancing the show's real time element as well as connecting its multiple storylines. An unusual and revolutionary use of split screen as an extension to the cinematic vocabulary was invented by film director Roger Avary in The Rules of Attraction (2002) where two separate halves of a split screen are folded together into one seamless shot through the use of motion control photography. The much acclaimed shot was examined and detailed in Bravo Television's Anatomy of a Scene. In 1975, behind the Iron Curtain, filmmaker Zbigniew Rybczynski created his experimental film Nowa Książka (Eng. New Book), where he split his screen into 9 small screens, shot on 35mm film. This innovative approach allowed him to create a fascinating continuous story of a man in a red hat and red coat. This film served as an inspiration for Timecode by Mike Figgis.

Цифрлық технология

Цифрлық видео технологиясының пайда болуы экранды бөлуді іске асыруды әлдеқайда жеңілдетті, ал соңғы цифрлық фильмдер мен музыкалық бейнеклиптер осы мүмкіндікті жан-жақты зерттеді. Кейде бұл тәсіл бір мезгілде жүріп жатқан оқиғаларды көрсету үшін қолданылады; Майк Фиггистің "Timecode" (2000) фильмі – осы фильмнің барлық уақыты бойы үздіксіз көрсетілетін төрт нақты уақыттық цифрлық бейнекамераның үйлесіміне жарқын мысал. "Сплит-экранды" фильмнің повестволық құрылымының бір бөлігіне айналатындай дәрежеде де қолдануға болады, мысалы, "Бостондық құпия қатқасы" фильмінде.

Бөлінетін экранның маңызды қолданылулары

Атауы Жыл Режиссері Ескертпелер Санта-Клаус 1898 Джордж Альберт Смит Америкалық өрт сөндірушінің өмірі 1903 Эдвин С. Портер Үрей 1913 Лоис Вебер Пик патшайымы 1916 Яков Протазанов Наполеон 1927 Абель Ганс Polyvision жүйесімен үш проекторда көрсетілді. 1959 Майкл Гордон Патти Дьюк шоуы 1963–1966 Әнші Патти Дьюк 105 бөлімдік бағдарламада екі туыс, Патти мен Кэти рөлін ойнаған түрлі телесериалдар. Тірі болу үшін! 1964 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесі үшін түсірілген қысқа фильм, бірнеше экранда көрсетілді. Челси қыздары 1966 Фильмнің барлық уақытында екі проектормен қатар көрсетілді. Гран-при 1966 Джон Франкенхаймер Тұрақтағы орын 1967 Кристофер Чапман Бастапқыда Expo 67 көрмесінде көрсетілді. Лабиринтте 1967 Бастапқыда Expo 67 көрмесінде бірнеше экранда көрсетілді; кейін бір экранда қайта шығарылды. Col cuore in gola 1967 Tinto Brass Чарли 1968 Ральф Нельсон Томас Крон ісі 1968 Норман Джуисон Бостондық құрттар 1968 Ричард Флейшер Лондон үстінен ұшқан құстар 1969 Энзо Г. Кастеллари Аэропорт 1970 Джордж Сейтон Дионис 1969 1970 Брайан Де Пальма Фильмнің барлық уақытында оптикалық басып шығару арқылы қатар көрсетілді. Көп сидоз 1970 Сид Лаварентс 1970 Майкл Вудл Вудсток фестивалінің деректі фильмі. Андромеда штаммы 1971 Роберт Уайз Қарындастар 1973 Брайан Де Пальма, 1973 Ричард Л. Бэрдің «Жаман, жаман» фильмі фильмнің оптикалық жағынан ұсынылған. Жаңа кітап 1975 Збигнев Рыбчински Экран тоғыз экранға бөлінген, 35 мм қысқа фильм, 10:26, SMFF Se Ma For Lodz, Польша. Кэрри 1976 Брайан Де Пальма Көңілдің соңғы сәулесі 1977 Роберт Олдрич Киінген өлтіру 1980 Брайан Де Пальма Жарқыл 1981 Брайан Де Пальма Сэмми мен Рози жатты 1987 Стивен Фриарс Уолл-стрит 1987 Оливер Стоун Тщеттіктердің отшары 1990 Брайан Де Пальма Repossessed 1992 Боб Логан Комедиялық эффект үшін телефондық әңгімелесу сахнасында бір кейіпкер екіншісінің телефонын қоймағаннан кейін «бөліністі» кесіп өтеді. Boogie Nights 1997 Пол Томас Андерсон Джеки Браун 1997 Квентин Тарантино «Жабылу уақыты» 1998 Крис Эпплбаум Семисоник әніне музыкалық бейнеклип. Snake Eyes 1998 Брайан Де Пальма Run Lola Run 1998 Том Тыквер The X Files 1998 Крис Картер «Үшбұрыш» эпизоды. Виргиниядағы өз-өзіне қол жұмсаулар 1999 София Коппола SpongeBob SquarePants 1999 Стивен Хилленбург «Жоғалған жекелік» эпизоды. Боз мұзды көрген жігіт 2000 Пол Дриссен Анимациялық қысқа фильм. Араның реквиемі 2000 Даррен Аронофски Снач 2000 Гай Ричи Timecode 2000 Майк Фиггис Экран әрқайсысы әртүрлі реттіліктерді көрсететін төрт бөлікке бөлінген. 24 2001–2010, 2014 Стивен Хопкинс, түрлі телесериалдар. Femme Fatale 2002 Брайан Де Пальма Адаптация 2002 Спайк Джонз Тартқыштар ережесі 2002 Роджер Авари Spooks 2002 Түрлі телесериалдар. Сүйіспеншілікпен бірге төмен 2003 Пейтон Рид Kill Bill 2003 Квентин Тарантино Құпия 2003 Джули Тален Халк 2003 Энг Ли Сексуалды тәуелділік 2003 Родриго Беллотт Бұрылыс 2004 Александр Пейн Басқа әйелдермен әңгімелер 2005 Ханс Каноса Трейси фрагменттері 2007 Брюс Макдональд Сәрсенбі! 2008 Нирадж Пандей Хинди фильмі. OSS 117: Риода жоғалған 2009 Мишель Хазанавичус 500 күн жаз 2009 Марк Уэбб 127 сағат 2010 Дэнни Бойл Скотт Пилигрим әлемге қарсы 2010 Эдгар Райт Әлеуметтік желі 2010 Дэвид Финчер Махаббат, чунибё және басқа да іллюзиялар 2012 Тацуя Ишихара Аниме сериалы. Dhoom 3 2013 Виджай Кришна Ачарья Хинди фильмі. R… Rajkumar 2013 Прабху Дева Бір сахна / Хинди фильмі. Kalyeserye 2015–2016 Берт де Леон, Пучи Ривера, Рич Илустре Филиппиндегі GMA желісінде «Juan for All, All for Juan» сегменті барысында тікелей эфирде көрсетілген мысық операсының пародиі. U. N. C. L. E. адамы 2015 Гай Ричи Fargo 2015 Рэндалл Эйнхорн 2 маусым. The Mindy Project 2017 Түрлі Финалдық маусым. Үнді детективі 2017 Түрлі Мини-сериал. Соңғы қоңырау 2019 Гавин Майкл Бут Фильмнің барлық уақыты 77 минуттық екі экранды бір кадрлы түсірілім.

Title Year Director Notes Santa Claus 1898 George Albert Smith Life of an American Fireman 1903Edwin S. Porter Suspense 1913 Lois Weber The Queen of Spades 1916 Yakov Protazanov Napoléon 1927 Abel Gance Presented with three projectors in Polyvision Pillow Talk 1959 Michael Gordon The Patty Duke Show 1963–1966 Various Television series in which the actress, Patty Duke, played twin characters — identical cousins, Patty and Cathy — throughout the 105 episode run of the programme. To Be Alive! 1964 Short film produced for the 1964 New York World's Fair, presented on multiple screens Chelsea Girls 1966 Presented side by side with two projectors for film's entirety Grand Prix 1966 John Frankenheimer A Place to Stand 1967 Christopher Chapman Originally presented at Expo 67 In the Labyrinth 1967 Originally presented on multiple screens at Expo 67; later reissued in a single screen format Col cuore in gola 1967 Tinto Brass Charly 1968 Ralph Nelson The Thomas Crown Affair 1968 Norman Jewison The Boston Strangler 1968 Richard Fleischer Eagles Over London 1969 Enzo G. Castellari Airport 1970 George Seaton Dionysus in '69 1970 Brian De Palma Presented side by side through optical printing for film's entirety Multiple Sidosis 1970 Sid Lavarents Short film Woodstock 1970 Michael Wadleigh Documentary of the Woodstock Festival The Andromeda Strain 1971 Robert Wise Sisters 1973 Brian De Palma Wicked, Wicked 1973 Richard L. Bare Presented side by side through optical printing for film's entirety Phantom of the Paradise 1974 Brian De Palma Nowa Książka
(eng. New Book)1975Zbigniew RybczynskiThe screen is split into nine screens, 35mm short film, 10:26, SMFF Se Ma For Lodz, Poland Carrie 1976 Brian De Palma Twilight's Last Gleaming 1977 Robert Aldrich Dressed to Kill 1980 Brian De Palma Blow Out 1981 Brian De Palma Sammy and Rosie Get Laid 1987 Stephen Frears Wall Street 1987 Oliver Stone The Bonfire of the Vanities 1990 Brian De PalmaRepossessed1992Bob LoganUsed for comedic effect in a telephone conversation scene where one character crosses the "split" after the other person leave their phone off the hook. Boogie Nights 1997 Paul Thomas Anderson Jackie Brown 1997 Quentin Tarantino "Closing Time" 1998 Chris Applebaum Music video for the Semisonic song Snake Eyes 1998 Brian De Palma Run Lola Run 1998 Tom Tykwer The X Files 1998 Chris Carter Episode "Triangle" The Virgin Suicides 1999 Sofia Coppola SpongeBob SquarePants 1999 Stephen Hillenburg Episode "Missing Identity" The Boy Who Saw the Iceberg 2000 Paul Driessen Animated short Requiem for a Dream 2000 Darren Aronofsky Snatch 2000 Guy Ritchie Timecode 2000 Mike Figgis Screen is split into quadrants, each showing a different sequence 24 2001–10, 2014 Stephen Hopkins, Various Television series Femme Fatale 2002 Brian De Palma Adaptation 2002 Spike Jonze The Rules of Attraction 2002 Roger Avary Spooks 2002 Various Television series Down with Love 2003 Peyton Reed Kill Bill 2003 Quentin Tarantino Pretend 2003 Julie Talen Hulk 2003 Ang Lee Sexual Dependency 2003 Rodrigo Bellott Sideways 2004 Alexander Payne Conversations with Other Women 2005 Hans Canosa The Tracey Fragments 2007 Bruce McDonald A Wednesday! 2008 Neeraj Pandey Hindi filmOSS 117: Lost in Rio2009Michel Hazanavicius 500 Days of Summer 2009 Marc Webb 127 Hours 2010 Danny Boyle Scott Pilgrim vs. the World 2010 Edgar Wright The Social Network 2010 David Fincher Love, Chunibyo & Other Delusions 2012 Tatsuya Ishihara Anime series Dhoom 3 2013 Vijay Krishna Acharya Hindi Film R Rajkumar 2013 Prabhu Deva One Scene / Hindi Film Kalyeserye 2015–2016 Bert de Leon, Poochie Rivera, Rich Ilustre A soap opera parody aired live during the "Juan for All, All for Juan" segment of Philippine noontime variety show Eat Bulaga! on GMA Network in the Philippines. The Man from U. N. C. L. E. 2015 Guy Ritchie Fargo 2015 Randall Einhorn Season 2 The Mindy Project 2017 Various Final Season The Indian Detective 2017 Various Mini seriesLast Call2019Gavin Michael BoothThe film's entirety is a 77 minute split screen single take.