Кіріспе

Американдық компьютерлік архитектор және жоғары технологиялық кәсіпкер Джин Майрон Амдал (16 қараша 1922 – 10 қараша 2015) – американдық компьютерлік архитектор және жоғары технологиялық кәсіпкер, ең белгілісі IBM компаниясындағы және кейіннен өз компанияларындағы, әсіресе Amdahl Corporation компаниясындағы эВМ-дердегі (мейнфрейм) жұмысымен танылды. Ол Амдал заңын жасады, ол параллель есептеудің негізгі шектеулерін анықтайды.

Балалық шағы мен білімі

Амдал Норвегия және Швециядан келген иммигрант ата-аналарының отбасында Оңтүстік Дакота штатының Фландро қаласында дүниеге келді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткеннен кейін, 1948 жылы Оңтүстік Дакота мемлекеттік университетінде инженерлік физика мамандығын бітірді. Ол Роберт Г. Сакстың жетекшілігімен Висконсин университетінде (Мэдисон) теориялық физиканы оқыды. Бірақ 1950 жылы Амдал және физика кафедрасының аспиранты Чарльз Х. "Чарли" Дэвидсон Гаррольд А. Петерсонға цифрлық компьютер құру туралы идея ұсынды. Амдал мен Дэвидсон Петерсон мен электр инженериясының профессоры Винсент К. Ридауттың қолдауын алды, олар оларды ерекше конструкциядағы компьютер жасауға ынталандырды. Амдал 1952 жылы UW–Madison университетінде «Орташа жылдамдықты цифрлық компьютердің логикалық дизайны» тақырыбында докторлық диссертациясын қорғап, өзінің алғашқы компьютерін – Висконсин интегралды синхронды компьютерін (WISC) құрды. Содан кейін ол 1952 жылдың маусым айында Висконсиннен тікелей IBM компаниясына жұмысқа орналасты.

IBM

IBM-де Амдал IBM 704, IBM 709 және содан кейін Stretch жобасында жұмыс істеді, бұл IBM 7030-ға негіз болды. Ол 1955 жылдың желтоқсанында IBM-ден кетті, бірақ 1960 жылдың қыркүйегінде (Ramo Wooldridge және Aeronutronic-те жұмыс істегеннен кейін) қайта оралды. Ұйымның бюрократиялық құрылымына наразы болғандықтан жұмыстан кетті. Сұхбатта

IBM-мен мейнфрейм нарығында бәсекелесіп, компания "қосылатын" мейнфреймдерді өндірді, алғашқы машинасы 1975 жылы – Amdahl 470V/6, бұл System 370/168 жүйесінен арзан, сенімді және жылдам балама болды. Amdahl 470 сатып алып, үшінші тарап өндірушілерінен үйлесімді перифериялық құрылғыларды сатып алу арқылы клиенттер енді IBM аппараттық құралдарын сатып алмай S/360 және S/370 қолданбаларын іске қоса алады. Амдалдың бағдарламалық жасақтама тобы VM/PE (Virtual Machine/Performance Enhancement) бағдарламалық жасақтамасын жасады, ол IBM-нің VM операциялық жүйесінде жұмыс істегенде IBM-нің MVS операциялық жүйесінің өнімділігін оңтайландыруға арналған. 1979 жылға қарай Amdahl Corporation V6 және V7 мейнфреймдерінен 1 миллиард доллардан астам сатты және бүкіл әлемде 6000-нан астам қызметкері болды. Корпорация сондай-ақ Fujitsu инженерлерімен бірлесіп жасалған IBM-ге үйлесімді алдыңғы процессорды (4705) және жоғары өнімділікті дискілерді таратты. 1967 жылғы көктемгі бірлескен компьютерлік конференцияда Амдал, тағы үш компьютерлік архитектормен, ең танымал ILLIAC IV архитекторы Дэниел Слотникпен бірге болашақ архитектуралық бағыттарды талқылады. Амдал жаңа машиналарға енгізілген кез келген арнайы мүмкіндіктің немесе режимнің өнімділігін шектейтін негізгі физикалық шектеулер туралы өз аргументтерін ауызша және үш жазба бетте түсіндірді. Бұл аргументтер жиынтығы компьютерлік өнімділіктің тізбекті және параллель өңдеуге қатысты екі маңызды және екінші деңгейдегі "заңын" тудырды. Бұл пікірталасқа қазірге дейін де баға беріліп келеді.

1979-2015: Кәсіпкер

Амдал 1979 жылғы тамызда өзінің атын алған компаниясынан кетіп, ұлы Карл және Клиффорд Мэдденмен бірге Trilogy Systems компаниясын құрды. 200 миллион доллардан астам қаражаты бар Trilogy компаниясы тіпті арзан мейнфреймдер үшін микросхемалық масштабтағы микропроцессорды жобалауға бағытталған, бірақ компанияның 60 миллион долларлық IPO-дан кейін бірнеше ай ішінде микросхеманы әзірлеу сәтсіз аяқталды; содан кейін компания өзінің VLSI технологиясын дамытуға күш салды және бұл жоба сәтсіз аяқталғаннан кейін 1985 жылы Trilogy компаниясы өзінің жеке CPU дизайны бар компьютер өндірушісі Elxsi компаниясына қосылды. Elxsi де жақсы жұмыс істемеді, ал Амдал 1989 жылы кетіп, 1987 жылы өзінің келесі кәсіпорны Andor International-ды құрды. Andor компаниясы компанияның қызметкері Роберт Ф. Браун жасаған, кішірек, тиімді машиналар жасауға мүмкіндік беретін жақсартылған өндіріс әдістерін пайдаланып, орта өлшемді мейнфреймдер нарығында бәсекелесуді үміттенеді. Өндіріс мәселелері мен күшті бәсекелестік 1995 жылы компанияны банкроттыққа әкелді. Амдал 1996 жылы Commercial Data Servers компаниясын құрды, ол да Sunnyvale қаласында орналасқан. Бұл компания тағы да мейнфреймдерге ұқсас машиналарды жасады, бірақ бұл жолы жаңа, аса салқындатылған процессор дизайнымен және физикалық жағынан кіші жүйелерге бағытталған. Мұндай машиналардың бірі – 1997 жылғы ESP/490 (Enterprise Server Platform/490), ол IBM-нің System/390 отбасынан P/390-ның жақсартылған нұсқасы болды. Содан бері CDS атын өзгертіп, қызметін тарылтты. Xbridge Systems ретінде компания қазір несие картасының нөмірлері, әлеуметтік қамсыздандыру және басқа да мемлекеттік идентификациялық нөмірлер, жеке тұлғаға байланысты болуы мүмкін құпия медициналық диагноз туралы ақпарат және электрондық ашу үшін қажетті басқа да ақпарат сияқты құпия ақпаратты табу үшін мейнфрейм деректер жиынтығы мен деректер базасы кестелерін сканерлейтін бағдарламалық құралдарды жасап шығарады. 2004 жылғы қарашада Амдал Massively Parallel Technologies кеңесшілер кеңесіне тағайындалды. 2015 жылғы 10 қарашада Калифорния штатының Пало-Альто қаласында пневмониядан қайтыс болды, туған күніне алты күн қалғанда 93 жасқа толуға тиіс еді. Өмірінің соңғы жылдарында Альцгеймер ауруына шалдықты.

Марапаттар мен мойындау

Амдал 1965 жылы IBM Fellow атанды, 1967 жылы Ұлттық Инженерлік академиясының мүшесі болды және 1986 жылы Оңтүстік Дакота мемлекеттік университетінің ғасырлық түлегі ретінде мойндалды. Ол көптеген сыйлықтар мен патенттердің иесі және екі альма-матерінен, сондай-ақ тағы екі мекемеден құрметті докторлық дәрежесін алды. Амдал 1979 жылы Британдық Компьютерлік Қоғамның (DFBCS) ең жоғары құрметті мүшесі болып сайланды, ал 1983 жылы IEEE Компьютерлік Қоғамынан "үлкен көлемді, жоғары өнімді компьютерлерді жобалау, қолдану және өндіруге қосқан ең үлкен үлесі үшін" Гарри Гуд есімді естелік сыйлығымен марапатталды. 1998 жылы ол "компьютерлік архитектура және дизайн, жоба басқару және көшбасшылық салаларындағы негізгі еңбектері үшін" Компьютерлік Тарих Мұражайының мүшесі аталды. Оның құрметіне өткізілген банкет кешінде Амдал өзінің мансабы туралы қысқаша лекция оқыды, содан кейін параллель өңдеудің болашағы тақырыбында пікір-таластар өтті. Пікір-таластарға Джон Густафсон (Густафсон заңымен танымал) қатысты. Лекция мен пікір-таластар бейнежазбаға түсірілді және SIGDA веб-бетінен, сондай-ақ ACM Цифрлік кітапханасынан қолжетімді.