Аллен Дюмон: Телевидение өнерінің новаторы және алғашқы миллионері

Кіріспе

Американдық электроника инженері және өнертапқыш (1901–1965)

Аллен Бальком Дюмонт, сондай-ақ Дю Монт, (29 қаңтар 1901 – 14 қараша 1965) – американдық электроника инженері, ғалым және өнертапқыш, 1931 жылы теледидар қабылдағыштарында пайдалану үшін катодты сәулелі түтікті жетілдірді. Жеті жылдан кейін ол коммерциялық тұрғыда қолданылатын алғашқы теледидарды жасап, халыққа сата бастады. 1938 жылдың маусым айында оның Model 180 теледидар қабылдағышы RCA-ның 1939 жылдың сәуіріндегі алғашқы теледидарынан бірнеше ай бұрын көпшілікке сатылған толық электронды теледидар болды. 1946 жылы Дюмонт алғашқы лицензияланған теледидар желісін – Дюмонт Теледидар Желісін құрды, Нью-Йорктегі WABD (Дюмонттың құрметіне аталған, кейін WNEW, содан кейін WNYW) станциясын және кейін WTTG аталған W3XWT станциясын байланыстырды. WTTG Вашингтон, округ Колумбияда орналасқан және Дюмонттың ғылыми жұмыстар жөніндегі вице-президенті және жақын досы доктор Томас Т. Голдсмиттың құрметіне аталды. Дюмонттың теледидар түтіктері, теледидар жиынтықтары мен компоненттеріндегі табысы және коммерциялық теледидар хабарларын таратуға қатысуы оны бұл бизнестегі алғашқы миллионер етті.

Ерте өмір

Дюмонт Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданында Лилиан Фелтон (Балком) мен Уильям Генри Биман Дюмонттың ұлы болып дүниеге келді. 10 жасында ол полиомиелитке шалдығып, шамамен бір жыл бойы отбасының Шығыс Парквейдегі пәтерінде карантинде болды. Карантинде жатқанда әкесі жас Дюмонтқа оқу үшін кітаптар мен журналдар әкеліп берді. Дюмонт ғылымға, сымсыз радиобайланысқа қызығушылық танытып, Морзе әліпбиін өзі үйренді. Әкесі оған кристалл радио қабылдағыш сатып алып берді, ол оны бірнеше рет жинап, бөліп, қайта құрастырып, жаңадан жасады. Ол әр қайта құрастыру сайын құрылғысын жақсарта түсті, соңынан хабар тарату құрылын жасады, ал әкесі үй иесінен рұқсат алып, үйдің шатырында 9 метрлік хабар тарату антеннасын орнатты. Полиомиелиттен емделген кезде Дюмонтқа аяқтарын қалпына келтіру үшін жүзуге кеңес берілді. 1914 жылы отбасы Монклер қаласына (Нью-Джерси штаты) көшіп келді, онда жергілікті YMCA-да жыл бойы ішкі бассейн болды. 1919 жылы Монтклер орта мектебін бітіріп, Нью-Йорк штатының Троя қаласындағы Ренсселер политехникалық институтына оқуға түсті, онда ол Theta Xi студенттік ұйымының Alpha бөлімшесіне қатысты.

Радио және теледидарға қызығушылық

1915 жылы Дюмонт 14 жасында бірінші сыныпты коммерциялық радио операторының лицензиясын алған ең жас американдық болды. Келесі жазда ол радиооператор болып Нью-Йорктен Род-Айленд штатындағы Провиденске қатынайтын пароходта жұмыс істеді. Жаздар өте бара жатқанда ол Кариб теңізіне, Оңтүстік Америкаға, ал Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропаға жол тартты. 1922 жылдың жазында ол кемежай жұмыскерлерінің ереуіліне байланысты бірнеше ай бойы Копенгагенде тоқтап қалды. 1924 жылы Ренсселер университетін бітіргеннен кейін Дюмонт Нью-Джерсидің Блумфилд қаласындағы Вестингхаус Лампа Компаниясында радио түтікшелерін өндіруді басқарды. Ол онда өндірісті күніне 500 түтікшеден таңғаларлық 50 мыңға дейін арттырды. Басшылық оған 500 доллар бонус, шағын жалақыны көтеру және оның жетістіктерін мойындау үшін «Вестингхаус» сыйлығын табыс етті. Кейін «Вестингхаус» сыйлығы ғылым саласында үміт білдіретін жоғары сынып оқушыларына стипендия ретінде берілді (кейін Intel Science Talent Search). Зауыттың қуаты күніне 30 000 түтікшеге дейін арттырылды. Де Форест К. Фрэнсис Дженкинстің механикалық теледидар жүйесін иеленген кезде, Дюмонт назарын теледидарға бұрды. Ол W2XCD-нің Пасайдегі алғашқы теледидар хабарларын таратуға қатысты. Бірақ Дюмонт нақты кескіндер үшін катодты сәулелі түтікшеде сканерлеуді жетілдіру қажет екенін түсінді. Дюмонт теледидар беру мен қабылдауды жақсартуға күш салды және Де Форесттен теледидар қабылдауға арналған, ұзақ қызмет ететін катодты сәулелі түтікше жасау үшін қаржы сұрады. Де Форест Дюмонттың өтінішін қабылдамады, себебі Де Форесттің инвесторлары жақсырақ табыс талап етіп отырды. Содан кейін Дюмонт қызметінен кетті, дәл сол кезде Де Форест өзінің радио өндіріс бизнесін RCA-дағы Дэвид Сарноффқа сатты.

Катодты сәулелі түтік (CRT) және осциллограф

Дюмонт катодты сәулелі түтіктің жақсартылған нұсқасын жасады, оны өндіру де арзан, сонымен қатар ол әдеттегі неміс түтіктерінен ұзақ қызмет етеді. Импортталған түтіктердің қызмет ету мерзімі 25-30 сағатты құрады. Дюмонттың ұзақ қызмет ететін катодты сәулелі түтіктің алғашқысын ойлап табуы теледидарды коммерциялық тұрғыдан тиімді етті. Ол өзінің жеке компаниясын, «Аллен Б. Дюмонт зертханаларын» Монт-Клэрдегі (Нью-Джерси) үйінің жертөлесінде ұзақ қызмет ететін катодты сәулелі түтіктерді жасап шығару үшін құрды. 1931 жылы ол екі колледждің ғылыми зертханасына әрқайсысы 35 долларға екі түтік сатты. Дюмонт катодты сәулелі түтіктерді (CRT) жобалау және өндіруде көшбасшы болғандықтан, CRT-ді визуалды өлшеу құралы немесе осциллоскоп ретінде пайдалану табиғи қадам болды. CRT және осциллоскоптардың өндірісі Жоғарғы Монклердегі «Дюмонт зертханаларының» құрамына кірді. Ол 1934 жылы Пасаикке (Нью-Джерси) көшті, себебі көбірек кеңістік қажет болды. Дюмонт осциллоскопты өнертапқан жоқ болса да, ол барлық зертханалық, автокөлік жабдықтарына қызмет көрсету және өндіріс салалары үшін практикалық осциллоскоптарды (оларды ол осциллографтар деп атады) жобалап, жаппай өндірді. 1940 жылдары Дюмонт осциллоскоп жабдықтары нарығында көшбасшы болды. Дюмонт газдық тиратрон вакуумдық түтігін (силицийлік басқарылатын түзеткіштің, немесе SCR-дің алғашқысы) пайдалана отырып, іске қосылатын сыпыру осциллоскопын жасағандардың бірі болды. Бұл осциллоскопқа алдын ала белгіленген кіріс сигналы деңгейінде визуалды ізді көрсетуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, сыпыруды (CRT экранындағы) сыпыру жылдамдығы немесе сыпыру жиілігі арқылы реттеуге болады. Бұл конструкция осциллоскопқа зерттеліп жатқан сигналдың жақсы визуалды егжей-тегжейін беруге мүмкіндік берді. Триггер жиілікті синхрондау типінде болды, ол қарау тұрақтылығын қамтамасыз етті. Осциллографтардан түскен пайда Дюмонтқа теледидар дизайнына және оның «Дюмонт» телеарнасына инвестиция жасауға көмектесті. Алайда, оның теледидардағы жобаларына жұмсалған уақыты оның табысты осциллограф бизнесін кемсітті. 1947 жылы жас жабдық өндіруші «Tektronix» 511 модельді уақыт базасы триггерін және сыпыру осциллоскопын 795 долларға шығарды. КРТ арқылы жүгіруді өлшеу үшін жиіліктің орнына уақытты пайдалану «Tektronix»-тің маңызды сату артықшылығы болды. Уақытты өлшеу импульстер мен күрделі толқын түрлерін түсіндіруді жеңілдетеді. Аллен Дюмонт 511 модельді электроника көрмесінде көргені туралы бейресми түрде айтылған. Ол оны сынап көрді және таң қалды, бірақ «Tektronix»-тің негізін қалаушылар Говард Волум мен Джек Мёрдокқа бұл тым қымбат екенін және оларды сату үшін сәтті болатындарына күмәнді екенін айтты. «Tektronix»-тің уақыт базасы триггері мен уақыт генераторының дизайны 1950 жылдары және 21 ғасырда стандартқа айналды. «Tektronix» «DuMont Oscillographs»-ты ең көп сатылатын осциллоскоп бренді ретінде ығыстырды. 1960 жылы «Fairchild Camera and Instrument» «DuMont Laboratories» компаниясын сатып алған кезде, осциллоскоптар әлі де «DuMont» брендімен жасалып жатты. Аллен Дюмонт 1965 жылы қайтыс болғанға дейін «Дюмонт» бөлімшесінің бас директоры болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылдары Дюмонт үлкен кең катодты сәулелі түтіктерді жеткізу үшін арнайы үкіметтік келісімшарттар алды. Бұл түтіктер Манхэттен жобасында жұмыс істейтін ғалымдарға үдемелі электрондардың әрекетін зерттеуге мүмкіндік берді.

DuMont had developed an improved version of the cathode ray tube which was both cheaper to produce and longer lasting than the typical German tubes in use– the imported tubes had a life of 25 to 30 hours. DuMont's invention of the first long lasting cathode ray tube made television commercially viable. He started his own company, Allen B. DuMont Laboratories, in the basement of his Upper Montclair, NJ home, building long lasting cathode ray tubes. In 1931, he sold two tubes to two college science laboratories for $35 each. Since DuMont was a leader in cathode ray tube (CRT) design and manufacturing, it was a natural step to use the CRT as a visual measuring instrument or oscilloscope. The production of CRT's and oscilloscopes was part of DuMont Laboratories in Upper Montclair. Needing more space he moved to a larger location in Passaic, NJ in 1934. Although not the inventor of the oscilloscope, DuMont designed and mass produced practical oscilloscopes (which he called oscillographs) for all types of laboratory, automotive/equipment servicing and manufacturing applications. By the 1940s DuMont was the leader in the oscilloscope equipment market. DuMont was one of the earliest designers of the triggered sweep oscilloscope using a gas thyratron vacuum tube (forerunner to the silicon controlled rectifier or SCR). This allowed the oscilloscope to display a visual trace at a preset input signal level. In addition the sweep (trace across the CRT screen) could be regulated by the sweep speed or sweep frequency. This design allowed the oscilloscope to provide better visual detail of the signal being studied. The trigger was a frequency synchronizing type which provided viewing stability. The profits from the oscillographs helped DuMont invest in television design and his DuMont TV Network. Unfortunately the time spent on his TV ventures cannibalized his profitable oscillograph business. In 1947, a young equipment manufacturer called Tektronix produced the model 511 Time Base Trigger and Sweep Oscilloscope for $795. The use of time instead of frequency to measure a sweep across the CRT was Tektronix's big selling point. Time measurements make it easier to interpret pulses and complex waveforms. It has been mentioned informally that Allen DuMont saw the model 511 demonstrated at an electronics show. He tried it and was impressed, but commented to Howard Vollum and Jack Murdock, co founders of Tektronix that it was too expensive and they would be lucky to sell any. Tektronix's time base trigger and time sweep generator design would become the standard in the 1950s and into the 21st century. Tektronix would replace DuMont Oscillographs as the leading selling oscilloscope brand. When Fairchild Camera and Instrument acquired DuMont Laboratories in 1960, oscilloscopes were still being made with the DuMont name brand. Allen DuMont became Group General Manager of the DuMont Division, until his death in 1965. During the early years of World War II, DuMont received special government contracts to provide large wide cathode ray tubes. These tubes allowed scientists working on the Manhattan Project to study the action of accelerated electrons.

Басқа жетістіктер

1932 жылы Дюмонт Нью-Джерси штатының Монмут фортында АҚШ Армиясының Сигнал корпусына "кеме іздеуші" құрылғысын ұсынды, ол катодты сәулелі түтік экранында объектілерді табу үшін радио толқындарының бұрмалануын пайдаланды – бұл радардың бір түрі еді. Бірақ әскерилер құпия сақтау үшін патент алудан бас тартты, сондықтан Дюмонт радарды ойлап тапқандардың қатарында жиі есімдері аталымайды. 1932 жылы Дюмонт радиодағы баптау құралы ретінде және моно және стерео үйдегі магнитофондардағы деңгей өлшегіші ретінде қолданылатын "сиқырлы көз" түтігін немесе электронды сәуле түтігін ойлап тапты. 1930 жылдары механикалық панельді өлшегіштерді жасау көп еңбек пен қаражат талап етті. "Сиқырлы көз" түтіктері радио дизайнерлеріне әдетте қымбат жабдықтарда болатын мүмкіндікті қосудың арзан әрі тиімді жолын ұсынды. Бұл өнертабыс көпшілік тарапынан жақсы қабылданып, клиенттерге жасыл түстің жарқырауы және оның сиқырлы жұмыс істеуі ұнады. Дюмонт келесі жылы өзінің өнертабысы туралы толық мәліметтерді жариялады. 1958 жылы Дюмонт теледидар өндірісін "Эмерсон Радио" компаниясына сатты, ал 1960 жылы компанияның қалған бөлігін "Фэрчайлд Камера" компаниясына сатты. Кейін "Фэрчайлд" жартылай өткізгіш микрочиптерді жасады. "Intel" компаниясының негізін қалаушы Роберт Нойс бұрынғыда Дюмонтта инженер болып жұмыс істеген.

DuMont телеарнасы

DuMont телеарнасы толыққанды табысқа жете алмады, себебі ол бұрыннан қалыптасқан радио желісін база ретінде пайдаланбастан пайда табудың үлкен мәселесімен бетпе-бет келді. Он жылдан кейін Дюмонт желісін жабылып, 1956 жылы Джон Клюгеге теледидар операцияларының қалған бөлігін сатты, ал Клюге оны Metromedia деп атады. Дюмонттың серіктесі Томас Т. Голдсмит (Вашингтон қаласындағы WTTG телеарнасы оның құрметіне аталған) осы кезден бастап Клюге 1986 жылы станцияларды Fox телеарналар тобына сатқанға дейін Metromedia директорлар кеңесінде қызмет етті, осы кезде Fox тележелісі құрылды.

Сыйлықтар, отбасы және кейінгі өмір

Дюмонт білім беру теледидарының таратылуына қаржыландыруды бірінші болып ұсынды. Ол көптеген құрметті дипломдар мен сыйлықтардың иегері болды, соның ішінде француз үкіметінің тағайындаған рыцарь кресі, Хорацио Алжер сыйлығы, Вестингхаус сыйлығы және Дефорест медалі бар. Ол сонымен қатар катодты сәулелі түтіктер және басқа да теледидар жабдықтары бойынша 30-дан астам патенттің авторы. Дюмонт қайықпен жүзуді ұнататын. Оның "Hurricane III" атты круиздік яхтасы болды. Ол қайық жарыстарына қатысып, навигациялық шеберлік сайыстарында өнер көрсетіп, үш рет ұлттық чемпионатта жеңіске жетті. Ол 1965 жылы қайтыс болды және Нью-Джерси штатының Монтклер қаласындағы Маунт-Хеброн зиратына жерленді. Одан әйелі Этель және екі баласы – Аллен кіші және Ивонн қалды. Монтклер мемлекеттік университетіндегі телеорталық оның есімін алып, NJTV жүйесі үшін (бұрынғы New Jersey Network) бағдарламалар шығарады.