Кіріспе

Онтарио қаласы Смитс-Фолс – Канаданың Шығыс Онтариосында, Оттаваның оңтүстік-батысында орналасқан қала. 2021 жылғы халық санауы бойынша халқы 9 254 адамды құрайды. Шамамен 1920 жылы қалалық кеңес қала атауын Smith's Falls-тан Smiths Falls-қа өзгертуге дауыс берді, содан бері бұл жазу түрі кеңінен қолданылып келеді. Бірақ 1967 жылы Онтарио муниципалдық кеңесі бұл атаудың ресми емес екенін және қаланың құқықтық құжаттарында 1882 жылғы жарлықта көрсетілген Smith's Falls жазу түрі қолданылуы тиіс екенін мәлімдеді. Кейін қала провинциялық үкіметке Смитс-Фолс атауын ресми түрде өзгерту туралы өтініш берді, ал 1968 жылы заң шығарушы орган жеке заң жобасы арқылы бұл өзгеріске келісім берді.

Ридо каналының құрылысы

Ридо каналын салу кезінде Смит жерін сатып алған Абель Рассел Уордқа тиесілі диірменнің төңірегінде шағын елді мекен пайда болған. Полковник Бай Уордтың диірменін бұйырып алып тастады, осылайша каналға жол ашты. Ол Уордпен 1500 фунт стерлингке келісім жасады, бұл канал құрылысымен байланысты диірмен иелерінен алынған ең ірі өтемақының бірі болды. Каналдың салынуынан туындаған өнеркәсіптік қиындықтар уақытша болды және Смитс-Фолс канал салынғаннан кейін қарқынды дамыды. 1846 жылы «Smith’s Gazetteer» басылымында жарияланған мақалада қала «Ридо өзені мен каналдың жанында, Перттен 23 шақырым қашықтықта орналасқан, гүлденген шағын ауыл» деп сипатталған. Аумақта шамамен 700 тұрғын өмір сүрген. Онда 50 тұрғын үй, екі астық ұнтақтағыш (біреуінде төрт тас), екі ағаш кесетін завод, бір тоқыма және жүн жуатын шеберхана, жеті дүкен, алты азық-түлік дүкені, бір балта жасау фабрикасы, алты темірші, екі дөңгелек жасаушы, бір шкаф жасаушы, бір орындық жасаушы, үш ағаш ұстасы, бір қару жасаушы, он бір етікші, жеті тігінші, бір қалайышы және екі таверна болған. Смитс-Фолс тұсында судың 11 метрге құлауы кеме жүруге кедергі келтірді. Өзеннің оңтүстігіндегі табиғи ойыс үш шлюзден тұратын каскад құру үшін пайдаланылды, қазіргі кезде ол Біріктірілген шлюз станциясы деп аталады. Өзеннің табиғи ағысы бөгетпен тоқтатылып, шлюздерден жоғары орналасқан су жинағыш алап құрылды. Су жинағыш алаптың жоғарғы жағында төртінші (жеке) шлюз салынды. Біріктірілген шлюз станциясынан бір шақырым төменде екі шлюзден тұратын каскад орналасқан, ол Ескі Слайс шлюз станциясы деп аталады. Бұл станция осы жердегі алғашқы қоныс иесі Уильям Слайдың есімімен аталған. Шлюздерден жоғарыдағы су деңгейін бөгет және су төгу құрылысы бақылайды. Смитс-Фолстағы үш станцияда да қорғанысқа лайықты шлюз бастықтарының үйлері салынған. Ескі Слайстағы үй 1838 жылы, ал Біріктірілген және Жеке станциялардағы үйлер шамамен 1842 жылы салынған. Тек Біріктірілген станциядағы үйдің екінші қабаты бар, ол 19 ғасырдың соңында қосылған. Жеке шлюз станциясындағы қорғанысқа лайықты шлюз бастығының үйі 1894 жылы бұзылып кеткен.

Темір жолдың кіруі

1850 жылдары ірі теміржол компаниялары Торонто, Кингстон және Монреалды байланыстыратын негізгі магистральдық желілерді салуға ұмтылды. Сол кездегі екі ірі компания – Канадалық Тынық мұхиты темір жолы мен Гранд-Транк темір жолы – жол төсеуге ең қолайлы бағыттар үшін бәсекелестік етіп жатты. Бір кезде жаңадан құрылған үшінші ұлттық темір жол, Канаданың Солтүстік темір жолы (CNoR) да Монреаль-Оттава-Торонто дәлізіне енуге тырысты. Географиялық себептердің бірқатары және Ридо каналының жақын орналасуының нәтижесінде Смитс-Фолс қаласы CPR және CNoR үшін маңызды торапқа айналды. Екеуі де желілерін құру үшін қолданыстағы аймақтық теміржол желілерін және жаңа құрылыстарды пайдаланды. CP 1859 жылғы Броквилл және Оттава теміржолын сатып алды, ол Броквилл – Смитс-Фолс – Сэнд-Пойнт/Арнприор бағытында және Смитс-Фолс – Перт тармағында (соңғысы CP-нің Онтарио және Квебек теміржолына Торонтоға қосылады) жүрді. CNoR 1914 жылы Оттава – Смитс-Фолс – Сиденхем бағытындағы негізгі желісін салды (Нэпани – Дезертон арқылы батысқа қарай созылған Куинт шығанағы теміржолының бар желісіне қосылу үшін). 1887 жылға қарай CPR өзінің Торонто – Смитс-Фолс магистральдық желісін Монреальге дейін ұзартты; 1924 жылы Смитс-Фолста 1600 CPR жұмысшысы жұмыс істеді. Бұл қалаға алты бағытқа (Торонто, Оттава, Монреаль, Броквилл, Нэпани және Арнприорға қарай) екі түрлі теміржол компаниясы арқылы тікелей теміржол байланысын қамтамасыз етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Остік державалардың тұтқындары теміржол арқылы Канададағы тұтқын лагерлеріне тасымалданды. Смитс-Фолс қаласының жанында неміс офицері, обер-лейтенант Франц фон Верра тұтқынға алынған пойыздан секіріп шығып, АҚШ-қа қашып, соңында өз Отанына жетті. Фон Верра соғыс кезінде үйіне сәтті оралған жалғыз Остік держава тұтқыны болды және оның оқиғасы «Қашып кеткен» атты кітапта және фильмде баяндалды. Фильмнің Солтүстік Америкадағы тұңғыш көрсетілімі 1958 жылдың 6 наурызында Смитс-Фолс қаласындағы Сопер театрында өтті. Canadian Pacific және Canadian Northern (кейін Canadian National құрамына кірген) қалада станциялар құрды, бірақ Via Rail құрылғаннан кейін CN станциясы қолданыстан шығарылды және барлық жолаушылар трафигі CPR станциясы арқылы бағытталды, 2010 жылы жаңа Смитс-Фолс теміржол станциясы ашылғанға дейін. CN станциясы қайта жаңартылды және қазір Шығыс Онтарио теміржол мұражайына ие. Теміржол станциясы және жақын орналасқан теміржол айналмалы көпірі қаланың екі Ұлттық тарихи ескерткіші болып табылады. Cataraqui Trail қазір бұрынғы CN теміржол төсегімен Смитс-Фолс қаласынан оңтүстік-батысқа қарай жалғасады, Феррара көшесінің соңындағы тұрақтан басталады.

Экономика

Қала демалыс үшін Rideau Canal жүйесінде орналасқан және Smiths Falls Montague әуежайы (Russ Beach) арқылы жалпы авиация қызметтерін ұсынады. Бұл сонымен қатар маңызды теміржол торабы болып табылады, оның станциясы Via Rail компаниясы арқылы Оттава және Торонто қалаларына тұрақты жолаушылар тасымалын жүзеге асырады. Smiths Falls қаласында бірнеше өндіріс кәсіпорындары орналасқан, олардың ең танымалдарының бірі – The Hershey Company компаниясының канадалық филиалы (1963 жылы ашылған), ол 2008 жылдың желтоқсанында жабылған. Hershey компаниясы Мексикада, арзан жұмыс күшін пайдалана алатын зауыт ашатынын хабарлады. 2006 жылдың соңында зауыт сальмонелламен ластануы мүмкін деген күдікпен уақытша жабылды. Басқа бұрынғы ірі өндірушілерге RCA Victor (1980 жылдар шамасында жабылған), Frost and Wood / Cockshutt және Stanley Tools (2008) кіреді. 2009 жылдың наурыз айында Rideau аймақтық ауруханасының жабылуы қаланың жұмыс орындарының одан әрі қысқаруына әкелді. Дегенмен, 350 акр жерді жергілікті әзірленуші сатып алып (ол 2018 жылғы сайлауда мэрліке үміткер болған, бірақ жеңіліске ұшырады), оны Gallipeau орталығы деп атады. Бұл тұрғын үйлер мен демалыс нысандары, кондоминиумдар, ойын-сауық орталығы, жүзу бассейні және театр бар көп мақсатты мүлік. 2014 жылы бұрынғы Hershey зауытын медициналық марихуана компаниясы Tweed Marijuana Inc сатып алды, қазір ол ашық акционерлік компания Canopy Growth Corporation (TSE:WEED) ретінде танымал. Қала "Канаданың марихуана астанасы" деп аталды. Canopy Growth 750-ден астам жұмыс орнын құрды, бұл Hershey зауытының жабылуынан және Rideau аймақтық орталығының жабылуынан кейін қала экономикасын жаңғыртуға көмектесті. Constellation Brands компаниясының Canopy Growth Corporation компаниясына салған 5 миллиард долларлық инвестициясы Smiths Falls қаласының экономикалық әлеуетін одан әрі нығайтуға септігін тигізді. Компания өсуде және кеңеюде, жергілікті тұрғындар үшін жаңа жұмыс орындарын ашуда. Canopy жабық Shorewood Packaging ғимаратын сатып алып, марихуанамен байытылған сусындарды құю үшін жаңа нысан салуда. Сонымен қатар, Canopy Growth марихуана қосылған шоколад өнімдерін өндіруді бастағандықтан, бұрынғы Hershey зауытының аумағында қайтадан шоколад өндірісі жүріп жатыр. Tweed өндірісіне қоғамдық экскурсиялар ұйымдастырылады, бұл Hershey зауытындағы экскурсияларға ұқсас. Қаланың құрылыс саласында айтарлық өсім байқалуда. Дегенмен, Canopy Growth 2023 жылы өзінің қарызын төлеу мақсатында бұрынғы Hershey зауытын Hershey компаниясына қайта сатты. Смитс-Фоллс қаласының полициясы Смитс-Фоллс полиция бөлімімен жүзеге асырылса да, Онтарио провинциялық полициясы Смитс-Фоллс қаласында екі нысанды басқарады, атап айтқанда Байланыс орталығы мен Шығыс аймақтық бас штабын. Байланыс орталығы 2022 жылдың маусым айында жабылуы жоспарланған. Қазіргі уақытта Шығыс аймақтық бас штабын жабу жоспарланбаған.

Спорт және демалыс

1906 жылы Смитс-Фоллс қаласынан келген хоккей командасы Стэнли кубогын жеңуге сәтсіз тырысты. Смитс-Фоллс 1937 жылы бір маусымға «Смитс-Фоллс Биверс» кәсіби бейсбол командасына үй болды. Бұл команда Канада-Америка лигасының құрамына кірді. Қазіргі уақытта қалада Орталық Канада хоккей лигасының құрамында ойнайтын «Смитс Фоллс Беарс» жастар хоккей командасы бар. Смитс-Фоллс сонымен қатар «Settlers» ұйымына да үйі, ол Канадалық Премьер-жастар хоккей лигасының (CPJHL) мүшесі болып табылады және Онтарионың және Батыс Квебектің аймақтарында жұмыс істейді. Бейсбол, волейбол, баскетбол, футбол, допты хоккей және хоккей (ерлер мен әйелдер үшін) сияқты жастар мен ересектер лигасының түрлеріне қатысуға көптеген мүмкіндіктер бар. Ридо өзенінің жанында орналасқан Лоуэр Рич аймағында бейсбол алаңдары, футбол стадиондары, ойын құрылғылары және су шашырату алаңы бар. Ридо жолы Смитс-Фоллс қаласынан өтеді.

Білім

Қаладағы мемлекеттік білім беру Жоғарғы Канада Округтік мектеп кеңесінің басқаруында, ал католиктік білім беру Шығыс Онтарио Католиктік Округтік мектеп кеңесінің қамқорлығында. Олардың әрқайсысы бірнеше бастауыш мектепті және бір орта мектепті өз ішінде қамтиды, тізімі төменде келтірілген. Смитс-Фолс аймағында тұратын және католиктік орта мектепке баруды қалайтын оқушылар Перт қаласындағы Сент-Джон католиктік орта мектебіне автобуспен жеткізіледі.

Католик мектептері

Сент-Франциск-де-Сейлс католик бастауыш мектебі (француз тілінде оқыту ұсынылады)
Сент-Люка католик жоғары мектебі (арнаулы мектеп)

Ауруханалар

Жалпы ауруханалық жағдайлар мен қызметтер Перт және Смитс-Фоллс аудандық ауруханасы арқылы Корнелия көшесіндегі орналасқан жерде ұсынылады. Смитс-Фоллста сондай-ақ Ридо аймақтық орталығы да орналасқан, ол 1951 жылдан 2009 жылдың наурызында жабылғанға дейін зияны бар және мүмкіндігі шектеулі адамдарға тұрғын үй бағдарламасын қамтамасыз етті.

Радио станциялары

FM 92.3 – CJET FM, Country 92.3
FM 101.1 – CKBY FM, кантри музыкасы