Джеймс Гордон МакАртур: Өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық актер және жазбалар әртісі (1937–2010)

Джеймс Гордон Макартур (8 желтоқсан 1937 – 28 қазан 2010) – американдық актер және жазбалар әртісі. Ол кино мен теледидарда ұзақ жылдар бойы жұмыс істеді, ал оның мансабының басында фильмдерде көмекші рөлдерде ойнады. Кейіннен ол ұзаққа созылған «Hawaii Five-O» телесериалында Дэнни «Дэнно» Уильямс рөлімен танылды.

Теледидар

1955 жылы 18 жасында МакАртур «Climax!» телесериалының «Deal a Blow» атты эпизодында Хал Дитмар рөлін ойнады. Бұл эпизодты Джон Франкенхаймер режиссерлік етті, ал басты рөлдерді Макдональд Кэри, Филис Такстер және Эдвард Арнольд сомдады. «Нью-Йорк Таймс» газеті оның «тамаша өнер көрсеткенін» жазды. Келесі жылы Франкенхаймер пьесаның кино нұсқасын түсірді, ол «Жас бейтаныс» (1957) деп аталды, және МакАртур қайтадан басты рөлде ойнады. Оның актерлік шеберлігі тағы да мақтауға ие болды, ол 1958 жылғы BAFTA сыйлығының «Ең үміткер жаңа актер» номинациясына ұсынылды. 1956 жылдың соңында МакАртур анасы және Сьюзан Страсбергпен бірге У.Р. Бернетттің романы негізінде «Underdog» фильмін түсіретіні жарияланды, бірақ аталмыш жоба іске аспады. Содан кейін МакАртур теледидарға оралып, «World in White» (1957) және «General Electric Theater», «Studio One in Hollywood» және «Westinghouse Desilu Playhouse» телешоуларының эпизодтарында пайда болды.

Дисней

Макартур Уолт Диснейдің «Ормандағы жарық» (1958) фильмінде басты рөлге шақырылды, онда үндістер тәрбиелеген ақ жігіттің рөлін ойнады. 1957 жылдың сәуір айында ол Диснеймен үш фильмге келісімшарт жасасты. «Ормандағы жарық» үшін ол аптасына 2500 доллар алды, екінші фильм үшін аптасына 3000 долларға, ал үшіншісі үшін 3500 долларға дейін көтерілді. Алайда, Макартур Гарвардтағы тарих оқуынан жазғы демалысында ғана жұмыс істей алды. Дисней басшылары оның актерлік шеберлігін ұнатып, оны «Таудағы үшінші адам» (1959) фильміне Матерхорн тауына шығатын жас жігіттің рөліне шақырды. Оның анасы эпизодтық рөлде ойнады. Актерлік мансабын толық уақытқа арнауды шешкен Макартур Гарвардтың екінші курсынан Диснейдің тағы екі фильміне түсу үшін кетті: «Қылмыс іздері» (1960) және «Швейцар отбасы Робинзон» (1960). Ол «Bon Voyage» (1962) фильміне де қарастырылды, бірақ фильмде ойнамады. Макартур 1960 жылы Бродвейде Джейн Фондамен бірге «Наурызға шақыру» спектаклінде дебют жасады және «Театр әлемі» сыйлығын алды. Бродвейге ешқашан оралмаса да, ол өмірі бойы театр өнерімен айналысып, «Им-ям ағашының астында», «Ай көк», «Джон Мэриді жақсы көремін» (әйелі Джойс Булифантпен бірге), «Жаяу жүргендер саябағында» және «Говард Джонсонның қазасында» сияқты қойылымдарда ойнады. Ол 1960 жылдардың басында бірнеше пластинка шығарды, «Аралық жылдардың тарихы» және «Махаббаттың он қағидасы» атты екі әні сәл ғана танымал болды, соңғысы 1963 жылы Billboard Hot 100 тізімінде 94-орынды иеленді. Макартур «Тірілер» телесериалының «Сатуға арналған өлім» эпизодында жас опиум сатушысы Джонни Любин рөлін керемет сомдады. Ол сондай-ақ «Автобус аялдамасы» және «Вагон пойызы» телешоуларының эпизодтарында да пайда болды. Ол «Интернаттар» (1962) фильмінде бірнеше жас актерлердің бірі ретінде киноға оралды, бұл Колумбияның танымал медициналық драмасы болды. Ол «Дик Пауэлл театры», «Сэм Бенедикт» және «Қайтару және сот» телешоуларының эпизодтарында ойнады, содан кейін Генри Фондамен бірге Warner Bros студиясында «Спенсер тауы» (1963) және Филиппинде «Шаяқтан шыққан дауыс» (1963) фильмдерінде түсті. Ол «Берк заңы», «Он бірінші сағат» және «Ұлы оқиға», «Альфред Хичкок сағаты» телешоуларында қонақ ретінде ойнады, ал 1965 жылы «Жаз туралы шындық» және «Бедфорд оқиғасы» фильмдерінде түсті. «Бұлж шайқасы» (1965) фильмінде Макартур тағы да жас және тәжірибесіз офицер рөлін ойнады. Ол «Кек алудан артық» (1966) фильмінде ойнады және «Branded», «Combat!», «Gunsmoke», «Hondo», «Insight», «Death Valley Days», «Bonanza», «The Virginian», «Twelve O'Clock High» және «Tarzan» телесериалдарында эпизодтық рөлдерде пайда болды. Макартур Диснейге «Вилли және янк» (1967) телефильміне түсу үшін оралды, ол «Мосбидің мародерлері» деген атпен көрсетілді. Ол сондай-ақ Сэм Катцманның «The Love Ins» (1967) фильмінде және Клинт Иствудтың «Hang 'Em High» (1968) фильмінде уағыздаушы рөлінде қысқа, бірақ есте қаларлық рөл ойнады.

MacArthur was selected by Walt Disney to star in The Light in the Forest (1958), playing a white man raised by Indians. In April 1957, he signed a three picture deal with Disney. For Light in the Forest he was paid $2,500 per week, which increased to $3,000 per week for the second film and $3,500 for the third. However, MacArthur was only available to work during his summer vacation from Harvard, where he was studying history. Disney executives liked his performance and cast him in Third Man on the Mountain (1959), playing a young man who climbs the Matterhorn. His mother had a cameo role. Deciding to make acting his full time career, he left Harvard in his second year to appear in two more Disney movies, Kidnapped (1960) and Swiss Family Robinson (1960). He was named a possibility for Bon Voyage (1962) but did not appear in the film. MacArthur made his Broadway debut in 1960 playing opposite Jane Fonda in Invitation to a March, for which he received a Theatre World Award. Although he never returned to Broadway, he remained active in theater throughout his career, appearing in such productions as Under the Yum Yum Tree, The Moon Is Blue, John Loves Mary (with his wife Joyce Bulifant), Barefoot in the Park and Murder at the Howard Johnson's. He also released several records in the early 1960s, scoring two minor hits with "(The Story of) The In Between Years" and "The Ten Commandments of Love", which peaked at number 94 on the Billboard Hot 100 in 1963. MacArthur delivered a chilling performance as baby faced opium dealer Johnny Lubin in The Untouchables episode "Death For Sale". He also appeared in episodes of the television shows Bus Stop and Wagon Train. He returned to feature films as one of several young actors in The Interns (1962), Columbia's popular medical drama. He appeared in episodes of The Dick Powell Theatre, Sam Benedict and Arrest and Trial, then made Spencer's Mountain (1963) at Warner Bros. with Henry Fonda and Cry of Battle (1963) in the Philippines. He guest starred on the television shows Burke's Law, The Eleventh Hour and The Great Adventure, The Alfred Hitchcock Hour before appearing in the feature films The Truth About Spring and The Bedford Incident, both in 1965. In Battle of the Bulge (1965), MacArthur again played the role of a young and inexperienced officer. He appeared in Ride Beyond Vengeance (1966) and guest starred on Branded, Combat!, Gunsmoke, Hondo, Insight, Death Valley Days, Bonanza, The Virginian, Twelve O'Clock High and Tarzan. MacArthur returned to Disney to appear in Willie and the Yank (1967) for television, released theatrically as Mosby's Marauders. He also had a role in The Love Ins (1967) for Sam Katzman and a brief but memorable appearance in the Clint Eastwood film Hang 'Em High (1968) as a preacher.

Гавайилік 5-0

"Hang 'Em High" сценарийін жаңа полициялық процедуралық сериал "Hawaii Five O" продюсері Леонард Фримен жазған. Бастапқыда Тим О'Келли Джек Лордтың ассистенты рөліне тағайындалған, бірақ сынақ көрсетілімдерін көрген көрермендер оны тым жас деп тапқандықтан, рөл МакАртурға ұсынылды. Шоуда ойнауы МакАртурды байытты, ол кірісінің көп бөлігін Гавайидегі жылжымайтын мүлікке инвестициялады. Оның орнына келген Уильям Смит МакАртурдың "Джек Лорд оған жеке киім ауыстыратын бөлме бермегендіктен" кеткенін айтты. Ол 11 жыл бойы реквизиттер көлігінде киім ауыстыруға мәжбүр болды.

Гавайилік 5-0 оқиғасынан кейін

Hawaii Five O-дан кеткеннен кейін МакАртур Time Express, Murder, She Wrote, The Love Boat, Fantasy Island, Walking Tall, The Littlest Hobo, Vega$ және Superboy сияқты телешоуларда эпизодтық рөлдерде ойнады. Ол сондай-ақ «Алкатраз: Барлық қызықты оқиғасы» (1980) және «Көпір құлаған түні» (1983) атты мини-сериалдарда да пайда болды. Ол сахнаға оралып, 1984 жылы Чикагода және 1985 жылы Мичиганда «Шет елдіктерге толы төсек» қойылымында ойнады. Шоу-бизнестен бір жыл үзіліс алғанға дейін ол «Асығыс жүрек» пьесасында ойнады. 1987 жылы ол тағы да сахнаға шығып «Шет елдік» пьесасында ойнады, содан кейін «Арсеник және ескі кружево» ұлттық гастрольдік сапарында Мортимер рөлін сомдады. 1989 жылы ол «Шет елдік» пьесасындағы кезектен кейін «Махаббат хаттары» пьесасында ойнады, ал 1990–1991 жылдары Лас-Вегаста «Шет елдіктерге толы төсек» қойылымында тағы да ойнады.

Жартылай зейнетке шығу

1959 жылдан 1960 жылға дейін МакАртур актерлер Джеймс Франсискус және Алан Лэдд, кішімен бірлесіп Беверли-Хиллзде телефонға жауап беру қызметіне иелік етті. 1972 жылдың маусымында ол әкесінің "The Front Page" пьесасын қойып, Гонолулу қауымдық театрында режиссерлік жасады. Ол конгрестерде, коллекционерлер көрмелерінде және атақты спорттық шараларда қатысты. 2002 жылы ол Франк Синатраның мерекелік гольф турнирінде жеңіске жетті. МакАртур телеарналар мен радиода, сондай-ақ "Entertainment Tonight", "Christopher's Closeup" және BBC Radio 5 Live арнасының "Brief Lives" некролог бағдарламасында пайда болды, онда ол "Hawaii Five-O" телесериалындағы әріптесі Кам Фонгқа құрмет көрсетті. 1997 жылы МакАртур Джек Лордсыз (оның денсаулығы нашарлағандықтан) Гавайидің губернаторы болған рөлін қайта ойнау үшін "Hawaii Five-O" телесериалының жаңа пилоттық эпизодына оралды, бірақ ол эфирге шықпады. 2003 жылдың сәуірінде ол Джо Мурдың "Dirty Laundry" пьесасында эпизодтық рөл ойнау үшін Гонолулудың тарихи Гавай театрына барды. 2010 жылдың жазында МакАртурдың CBS телеарнасының жаңа "Hawaii Five-O" телесериалында эпизодтық рөлде түсуі үшін келіссөздер жүргізіліп жатқан кезде ол қайтыс болды, ақырында бұл рөл Ал Харрингтонға ұсынылды. 2010 жылдың 1 қарашасындағы эпизодтың басында МакАртурдың қазасы туралы қысқаша естелік айтылды. 2001 жылы Палм-Спрингс жұлдыздар аллеясындағы Алтын пальма жұлдызы МакАртурға арналды.

Жеке өмір және өлім

Макартурдың алғашқы әйелі актриса Джойс Булифант болды. "Ашулы тұқым" (1968) фильмінің түсірілімінде ол актриса Мелоди Паттерсонмен танысты, ол оның екінші әйеліне айналды. Олар 1970 жылдың шілде айында Кауаиде үйленді және бес жылдан кейін ажырасты. Оның үшінші әйелі бұрынғы LPGA гольфшісі Хелен Бет Данц болды. Макартурдың екі қызы мен екі ұлы болды. Макартур 2010 жылдың 28 қазанында Флоридада 72 жасында себебі белгісіз аурудан қайтыс болды.