Кіріспе

Ниагара-он-Лейк – Канаданың Онтарио провинциясындағы қала. Ол Ниагара түбегінде Ниагара өзенінің Онтарио көлімен қосылатын жерінде, АҚШ-тың Нью-Йорк штатынан өзен арқылы орналасқан. Ниагара-он-Лейк Онтарио провинциясының Ниагара аймағында орналасқан және Канададағы лорд-мэрі бар жалғыз қала. 2021 жылғы Канада халық санауы бойынша халық саны 19 088 адамды құрайды. Ниагара-он-Лейк Канада тарихында маңызды орынға ие: ол Онтарионың ізашары – Жоғарғы Канада провинциясының алғашқы астанасы болған. 1792 жылдан 1797 жылға дейін Ньюарк деп аталды. 1812 жылғы соғыс кезінде қала, Сент-Дэвидс және Куинстонның бұрынғы екі ауылы, сондай-ақ Форт-Джордж американдықтардың Жоғарғы Канадаға шабуыл жасауынан кейін көптеген шайқастардың ортасы болды, нәтижесінде қала қирады. Ниагара-он-Лейкте ең көне католик шіркеуі, Онтариодағы екінші ең көне аңликан шіркеуі және Солтүстік Америкадағы ең көне сақталған гольф алаңы орналасқан. Бүгінде Ниагара-он-Лейк колониалды стильдегі ғимараттарымен, Шоу фестивалімен, Форт-Джорджпен, шарап заводтарымен, тас жол бойындағы сауда орталығымен және Ниагара шарлауына жақын орналасқандығымен туристерді қызықтырады. Ниагара аймағында Онтарио провинциясындағы ең көп қарт адамдардың саны екінші орында тұр.

Тарих

Британдық қоныс салушылар келгенге дейін Форт Миссиссауга орналасқан жерде кем дегенде үш түпкілікті американдық тайпа өмір сүрді: Нейтралдар (15 ғасыр); Сенекалар (17 ғасырдың соңы); Миссиссаугалар (18 ғасыр). Елді мекен 1781 жылы Батлерсбург деп аталды, полковник Джон Батлердің құрметіне, ол Батлер рейнджерлерінің командирі болған. Кейіннен оны Форт-Ниагарадан ажырату үшін Батыс Ниагара деп атады. Бұл британдық әскери база және Америка революциясынан кейінгі тұрақсыз кезеңде АҚШ-тан қашқан британдықтарға пана болды. 1792 жылы лейтенант-губернатор Джон Грейвс Симко оны Ньюарк деп атады, ол Жоғарғы Канаданың (қазіргі Онтарио провинциясы) алғашқы астанасы болды. Жоғарғы Канада заң шығарушы органы алғаш рет 17 қыркүйекте 1792 жылы Navy Hall-да жиналды және 1796 жылдың маусымына дейін тағы төрт рет жиналды. 1797 жылы Симко астананы Йоркке көшірді, себебі Ньюарк АҚШ шекарасына тым жақын болды. Миссиссауга форты 1813 жылы салына бастады, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін 1816 жылға дейін аяқталмады. Соғыс кезінде Ниагара елді мекені американдық әскерлермен толығымен қиратылып, өртеліп тасталды, олар Форт-Ниагараға қайтарылып келе жатқанда. (Содан кейін, 1813 жылдың 19 желтоқсанында британдықтар Форт-Ниагараны басып алды.) Соғыстан кейін азаматтар Ниагараны қайта жаңартты, Квин-стрит маңындағы және Кинг-стрит бағытындағы тұрғын үйлерді, онда жаңа сот үйі Форт-Ниагараның артиллериясының жете алмайтын жеріне салынды. 1859 жылы қала алғашқы мемлекеттік мектебін, Ниагара мемлекеттік мектебін салды. Қаланың қазіргі атауы – Ниагара-о-Көл 1880 жылдары пошталық мекенжай ретінде қабылданды, бұл қала мен Ниагара шарлауығын ажыратуға мүмкіндік берді. 1970 жылы Ниагара қаласы мен Ниагара кенті біріккен кезде атау ресми түрде бекітілді. Мұнда және жақын жердегі Куинстон мен Сент-Дэвидс қалаларында, қазір Ниагара-о-Көлдің бөлігі болып табылатын, Жоғарғы Канаданы қорғаудағы маңызды шайқастар өтті. Олардың бірінде Лора Секорд өзінің даңқына ие болды (Ол 1813 жылы американдықтар басып алған аумақтан 32 км қашықтыққа жүріп, британдық әскерді американдықтардың шабуыл туралы ескерткенімен танымал). Қала Жоғарғы Канадаға тереңірек саяхаттаушылар үшін Жер асты жолының тоқтау орны және өздігінен қорғаныс орны болды. 1812 жылғы соғыстан кейінгі кезеңдегі елдегі ең жақсы деп саналатын регенттік және классицизм стиліндегі ғимараттар жиынтығы Канаданың тарихи орындары мен ескерткіштер кеңесін қаланың тарихи ауданын Канаданың ұлттық тарихи орны деп жариялауға ұсынды, бұл шешім 2003 жылы мақұлданды. Тарихи орталық 1986 жылы Онтарио мұралық заңы бойынша провинциялық мұраны сақтау ауданы ретінде тағайындалды. Ол соңғы тізімге енбегенімен, тарихи аудан Дүниежүзілік мұра ретінде қарастырылды. Қала шекарасында Канаданың басқа да ұлттық тарихи орындары бар: Форт-Джордж шайқас алаңы және жақын маңдағы Форт-Джордж, Батлер казармасы, Форт-Драммонд, Форт-Миссиссауга, Миссиссауга нүктесіндегі маяк, Ниагара дәріханасы (Канададағы ең көне дәріхана), Ниагара округінің соты, Куинстон-Хайтс, Куинстон Чиппава су электр станциясы, Уиллоубанк және Вруман батареясы. 1849 жылдан кейін салынған Gate House бұрынғы Уилсон қонақ үйінің және 1797 жылы Жоғарғы Канада заң қоғамының алғашқы отырысының орны болды. Джон "Ирландиялық Джон Уилсон (1744 ~ 1798) Батлер рейнджерлерінің сержанты және Нью-Джерсиден келген лоялист болған. Gate House-тың тас іргетасы 1849 жылғы өрттен кейін қонақ үйдің қалдықтарынан салынған. Оның ұлы Джон Уилсон кіші жақын маңдағы Уилсон Гай үйін салған. Сент-Марк шіркеуі, Мохок шіркеуінен кейін Онтариодағы ең көне Англикан шіркеуі; Сент-Винсент-де-Пол, Онтариодағы ең көне католик шіркеуі; Макфарланд үйі, қаладағы ең көне ғимарат; Ниагара мемлекеттік мектебі, 1859 жылы салынған; және Ниагара гольф клубы, Солтүстік Америкадағы әлі де қолданыстағы ең көне гольф алаңы.

Қауымдастықтар

Ниагара-он-те-Лейк қаласының негізгі орнынан (Ескі қала) басқа, қала құрамына Колеманс, Гомер, МакНаб, Миссиссауга Бич, Куинстон, Сент-Дэвидс және Виргиль елді мекендері де кіреді. Глендейл Queen Elizabeth Way (QEW), 405 және 55 тас жолдарының қиылысында, сондай-ақ Велленд каналының жанында орналасқан. Мұнда Ниагара колледжінің Ниагара-он-те-Лейк кампусы және ірі ашық сауда орталығы бар. Ниагара-он-те-Лейк қаласының Ескі қаласынан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан Виргильге туристер ең көп барады. Бұл қауымдастыққа 20 ғасырдың басында Ресейден келген меннониттер қоныстанған. Виргильде ірі спорт саябағы бар, ол Ниагара-он-те-Лейк қаласының хоккей, софтбол, лакросс және футбол лигаларының орталығы болып табылады, мұнда екі арена, үш бейсбол алаңы және скейт-парк орналасқан. Жыл сайын мамыр айындағы Виктория күні мерекесінде қауым "Виргиль шабуылы" фестивалін өткізеді. Фестивальге көңіл көтерулер, тартымдылықтар және жыл сайынғы футбол турнирі кіреді. Виргильдегі білім беру мекемелері – 2011 жылдың қыркүйегінде ашылған Сент-Майкл бастауыш мектебі мен Кросроудс мемлекеттік мектебі, бұрын жабылып қойған Виргиль және полковник Джон Батлер мемлекеттік мектептерін біріктірген. Қаланың жалғыз жоғары мектебі – Ниагара ауданы, 2010 жылы Ниагара аудандық мектеп кеңесінің шешімімен жабылды. Ескі қалада King Street көшесінде де бастауыш мектеп болған: Парламент Оук мемлекеттік мектебі. Бұл мектеп 1793 жылы Жоғарғы Канада парламентінің бірінші сессиясында құлдыққа қарсы заңға қол қойылған орында орналасқан. Мектеп 2015 жылдың 25 маусымында жабылды. Сент-Дэвидс мемлекеттік мектебі муниципалитеттің оңтүстік бөлігіндегі балабақшадан 8-сыныпқа дейінгі оқушыларға қызмет көрсетеді. Сент-Майкл католик бастауыш мектебі де муниципалитеттің оңтүстік бөлігіндегі балабақшадан 8-сыныпқа дейінгі оқушыларға қызмет көрсетеді. Кросроудс бастауыш мектебі муниципалитеттің солтүстік бөлігіндегі балабақшадан 8-сыныпқа дейінгі оқушыларға қызмет көрсетеді. Жоғары сынып оқушылары қазір автобуспен Сент-Катарин қаласындағы Лора Секорд мектебіне немесе Ниагара шарлауындағы А.Н. Майер мектебіне барады.

Туризм

Қала Шоу фестивалінің орны, ол Канаданың екінші ірі театр өндірісі және Джордж Бернард Шоудың, оның замандастарының шығармаларын немесе оның дәуірі (1856–1950) туралы пьесаларды қоятын репертуарлық труппа. Фестиваль қала орталығында төрт театрды басқарады: Фестиваль театры, Джеки Максвелл студиясы, Корольдік Джордж және Сот үйі театры. Фестиваль жыл сайын 750-ден астам қойылым ұйымдастырады, оның атақты репертуарлық труппасы бар және жергілікті 520-ден астам суретші, қолөнерші және өнер саласының қызметкерлерін жұмысқа тартады. Ниагара парквейі бойында Куинстон қаласында РиверБринк өнер мұражайы орналасқан. Онда Самуэль Э. Вейр жинаған канадалық және халықаралық суретшілердің 1400-ден астам өнер туындылары мен артефактілері сақталған. 1970 жылы салынған ғимараттың архитектурасы грузин стилінде, оның ішінде мансардты шатыр мен қос қабатты терезелер бар. Бұл ғимарат Вейрдің ауылдық резиденциясы болған, ол 1981 жылы қайтыс болғаннан кейін өнер мұражайына айналдырылды. Ниагара-он-де-Лейк қаласында көптеген дүкендер, мейрамханалар, шарап заводтары және өсіп келе жатқан сыра қайнатушылар бар. Тарихи Ескі қала – танымал сауда және тамақтану орталығы. 2014 жылы Ниагара-он-де-Лейкте Ниагарадағы Outlet Collection ашық ауадағы сауда орталығы ашылды, ол Канаданың ең ірі ашық ауадағы сауда орталығы болып табылады.

Көлік

Көлдегі Ниагараға Queen Elizabeth Way тас жолы арқылы жетуге болады, ол оңтүстікке қарай Форт-Эриге, батысқа қарай Гамильтонға дейін созылып, Онтарио көлінің бойын айналап Торонтоға жетеді. Қоғамдық көлік қызметтерін Ниагара-он-де-Лейк қалалық көлігі жүзеге асырады.

Спорт

Ниагара-о-Лейк қаласында Үлкен Метро Жігіттер хоккей лигасының жасөспірімдер хоккей командасы болды. Команда алғаш рет 2018–19 маусымда тіркеліп, Виргильде орналасқан «Меридиан Кредит Юнион» аренасында ойнады. Команда «National» деп аталды және жергілікті «Bricks and Barley» бары оған демеушілік етті. Команданың нашар қытылуына байланысты алғашқы маусымнан кейін таратылатыны хабарланды. Ниагара-о-Лейк қаласында сондай-ақ Peninsula Soccer League (PSL) футбол лигасында ойнайтын «Lakers» ерлер футбол командасы бар. Команда 2019 жылғы маусымда құрылып, жергілікті «Sand Trap» бары оған демеушілік етті. Ниагара-о-Лейк лакросс спортында да бай тарихқа ие.

Марапаттар мен мойындау

Ниагара қаласы 1955 жылы 8-ші Дүниежүзілік скауттық джамбореге талмайтын орын болды. Бұл джамбореге 71 елден 11 000-нан астам скаут қатысты. Ол Еуропадан тыс жерде өткізілген алғашқы джамборе болды және "Жаңа көкжиектер джамбореі" деген тақырыпқа арналды. 1996 жылы Ниагара-он-де-Лейк қаласы "Бүлкендеудегі қоғамдастықтар" ұлттық әдемілендіру бағдарламасы бойынша Канаданың ең әдемі қаласы деп танылды. Қазіргі таңда қала Ниагара парк-жолының солтүстік басында орналасқан, тамаша көріністер ұсынатын автомобильдік және велосипед/жаяу жолдары бар танымал туристік орын.