Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бауыр қайыру безін трансплантациялау – бұл әдетте қант диабетімен ауыратын адамға сау бауыр қайыру безін (инсулин өндіретін) отырғызуды қамтитын орган трансплантациясы.
A pancreas transplant is an organ transplant that involves implanting a healthy pancreas (one that can produce insulin) into a person who usually has diabetes.
Шолу
Асқазан асты безі өте маңызды орган болғандықтан, ас қорыту процесінде қажетті функцияларды атқарады. Сондықтан, донордан алынған асқазан асты безі бөлек орналасқан жерге жалғастырылады, ал реципиенттің өзінің асқазан асты безі өз орнында қалады. Егер жаңа без қабылданбаса, бұл өмірге қауіпті диабетке тез әкеледі. Өзінің безі, қаншалықты жұмыс істемесе де, реципиенттің көп ұзамай өмір сүруіне мүмкіндік береді. Сау асқазан асты безі жақында қайтыс болған донордан немесе тірі донордан алынған ішінара безден алынуы мүмкін. Қазіргі уақытта асқазан асты безін трансплантациялау көбінесе инсулинге тәуелді диабетпен ауыратын және ауыр асқынуларға ұшырауы мүмкін адамдарға жасалады. Панкреастың ең көп кездесетін және өлімге алып келетін түрі – панкреастың аденомалары (көбінесе қатерлі, нашар прогноз және метастаздардың жоғары қаупі бар) бар пациенттер, әдетте, құнды панкреас трансплантациясына жарамайды, себебі бұл жағдайдың өлім-жітім көрсеткіші өте жоғары, ал ауру, әдетте, өте қатерлі және емдеуге кеш анықталады, сондықтан қайталануы мүмкін. Ішек немесе несеп көпіршігі арқылы дренаж жасау арқылы хирургиялық асқынуларды азайту үшін жақсы хирургиялық әдіс таңдалуы мүмкін. Иммуносупрессия саласындағы жетістіктер трансплантациядан кейінгі өмір сапасын жақсартты.
Because the pancreas is a vital organ, performing functions necessary in the digestion process, the recipient's native pancreas is left in place, and the donated pancreas is attached in a different location. In the event of rejection of the new pancreas, which would quickly cause life threatening diabetes, there would be a significant chance the recipient would not survive very well for long without the native pancreas, however dysfunctional, still in place. The healthy pancreas comes from a donor who has just died or it may be a partial pancreas from a living donor. At present, pancreas transplants are usually performed in persons with insulin dependent diabetes, who can develop severe complications. Patients with the most common, and deadliest, form of pancreatic cancer (pancreatic adenomas, which are usually malignant, with a poor prognosis and high risk for metastasis, as opposed to more treatable pancreatic neuroendocrine tumors or pancreatic insulinomas) are usually not eligible for valuable pancreatic transplantations, since the condition usually has a very high mortality rate and the disease, which is usually highly malignant and detected too late to treat, could and probably would soon return. Better surgical method can be chosen to minimize the surgical complications with enteric or bladder drainage. Advancement in immunosuppression has improved quality of life after transplantation.
Медициналық қолданыстар
Көп жағдайда, ұйқы безінің трансплантациясы 1-типті диабетпен және соңғы сатыдағы бүйрек ауруымен, нашар бақыланатын диабетпен және гипогликемияны сезбеумен ауыратын адамдарға жасалады. Басқа 2-типті диабетпен ауыратын науқастар да ұйқы безі трансплантациясынан пайда көруі мүмкін. 2-типті диабетпен ауыратын адамның дене салмағының индексі (ИМТ) 30 кг/м2-ден кем және жалпы инсулин қажеттілігі (< 1 А/кг/күн) болуы тиіс. Ұйқы безі трансплантациясының көп бөлігі (> 90%) – ұйқы безі мен бүйректі бірдей трансплантациялау болып табылады.
In most cases, pancreas transplantation is performed on people with type 1 diabetes with end stage renal disease, brittle diabetes, and hypoglycaemic unawareness. Other type 2 diabetics can benefit from a pancreas transplant. The indications for a type 2 diabetic are a BMI < 30 kg/m2 and low overall insulin requirement (< 1 U/kg/day). The majority of pancreas transplantations (> 90%) are simultaneous pancreas kidney transplantations.
Асқынулар
Операциядан кейінгі асқынуларға жаңа бездің артериялары мен тамырларының қатуы (тромбоз), бездің қабынуы (панкреатит), инфекция, қан кету және қабылдамау реакциясы жатады. Қабылдамау реакциясы бірден немесе пациент өмірінің кез келген уақытында пайда болуы мүмкін. Өйткені, трансплантацияланған без басқа организмнен алынғандықтан, қабылдаушының иммундық жүйесі оны агрессия ретінде қарастырып, күресуге тырысады. Мүшелерді қабылдамау – өте ауыр жағдай, оны дереу емдеу қажет. Оның алдын алу үшін пациенттер иммунодепрессанттарды қабылдауы тиіс. Дәрілер әдетте циклоспорин, азатиоприн және кортикостероидтерден тұратын комбинацияда қолданылады. Бірақ қабылдамау реакциясы пациент өмірі бойы қайталануы мүмкін болғандықтан, иммунодепрессанттардың таңдалуы мен дозасы уақыт өте келе өзгертілуі керек. Кейде циклоспориннің орнына такролимус, ал азатиоприннің орнына микофенолат мофетил беріледі.
Complications immediately after surgery include clotting of the arteries or veins of the new pancreas (thrombosis), inflammation of the pancreas (pancreatitis), infection, bleeding and rejection. Rejection may occur immediately or at any time during the patient's life. This is because the transplanted pancreas comes from another organism, thus the recipient's immune system will consider it as an aggression and try to combat it. Organ rejection is a serious condition and ought to be treated immediately. In order to prevent it, patients must take a regimen of immunosuppressive drugs. Drugs are taken in combination consisting normally of ciclosporin, azathioprine and corticosteroids. But as episodes of rejection may reoccur throughout a patient's life, the exact choices and dosages of immunosuppressants may have to be modified over time. Sometimes tacrolimus is given instead of ciclosporin and mycophenolate mofetil instead of azathioprine.
Болжам
Панкреас трансплантациясынан кейінгі болжам өте жақсы. Соңғы жылдары ұзақ мерзімді сәттілік жақсарып, қауіптер азайды. Трансплантациядан кейін бір жыл өткен соң барлық пациенттердің 95%-дан астамы тірі, ал барлық ұйқы бездерінің 80–85%-ы жұмыс істей береді. Трансплантациядан кейін пациенттерге өмір бойы иммундық басу қажет. Иммундық басу түрлі инфекциялар мен қатерлі ісіктерге шағу қаупін арттырады. Иммундық басушы ретінде жиі қолданылатын стероидтарды басқа препараттармен алмастыру мүмкіндігі әлі белгісіз.
The prognosis after pancreas transplantation is very good. Over the recent years, long term success has improved and risks have decreased. One year after transplantation more than 95% of all patients are still alive and 80–85% of all pancreases are still functional. After transplantation patients need lifelong immunosuppression. Immunosuppression increases the risk for a number of different kinds of infection and cancer. It is unclear if steroids, which are often used as immunosuppressant, can be replaced with something else.
Тарих
Бұл саланың ізашары Д. Э. Сазерлендтің айтуынша, толыққанды без безін трансплантациялау 1960 жылдардың ортасы мен соңында Миннесота университетінде көп мүшелі трансплантациялардың бір бөлігі ретінде басталды: 1-ші типті қант диабетін без безін трансплантациялау арқылы емдеуге жасалған алғашқы әрекет 1966 жылдың 17 желтоқсанында Миннесота университетінде, Миннеаполис қаласында жасалды. Бұл 1970 жылдардың ортасынан 1980 жылдардың ортасына дейінгі кезеңде тек сегменттік без безінің трансплантациясы қолданылған кезеңнің есігін ашты. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында үш маңызды оқиға без безін трансплантациялауды дамытуға серпіліс берді. Шпицзее жиналыстарында қатысушылар без безінің экзокриндік секрециясының несеп жолдары арқылы дренаждау техникасын сегменттік трансплантпен және ақырында толыққанды панкреатодуоденальды трансплантпен жаңару туралы идеяны ұсынды. Бұл 1980 жылдардың ортасында клиникалық жағдайда іске асырылды және келесі он жыл бойы негізгі техника болып қала берді. Параллельдік түрде, шведтік топ ішек жолын ауыстыру арқылы толыққанды без безін трансплантациялау әдісін әзірледі. Бұл толыққанды без безінің үстемдігінің басталуы болды. Бұл техникаға деген ынта-күш оның алғашқы кезеңінде бауыр трансплантациясының қарқынды дамуына және бауыр мен без безі арасындағы қан тамырларының құрылымдарын бөлісу қажеттілігіне байланысты шамалы болды. Иммуносупрессияның қазіргі заманында ішек-қарынды ауыстыру арқылы толыққанды без безін трансплантациялау әдісі алтын стандартқа айналды.
As described by a pioneer in the field, D. E. Sutherland, whole pancreas transplantation began as a part of multi organ transplants, in the mid to late 1960s, at the University of Minnesota:The first attempt to cure type 1 diabetes by pancreas transplantation was done at the University of Minnesota, in Minneapolis, on December 17, 1966 [This] opened the door to a period, between the mid 70's to mid 80's where only segmental pancreatic grafts were used In the late 70's early 80's, three major events boosted the development of pancreas transplantation [At] the Spitzingsee meetings, participants had the idea to renew the urinary drainage technique of the exocrine secretion of the pancreatic graft with segmental graft and eventually with whole pancreaticoduodenal transplant. That was clinically achieved during the mid 80's and remained the mainstay technique during the next decade. In parallel, the Swedish group developed the whole pancreas transplantation technique with enteric diversion. It was the onset of the whole pancreas reign. The enthusiasm for the technique was rather moderated in its early phase due to the rapid development of liver transplantation and the need for sharing vascular structures between both organs, liver and pancreas. During the modern era of immunosuppression, the whole pancreas transplantation technique with enteric diversion became the gold standard
Толыққанды без безін трансплантациялаудың алғашқы әрекеті, бүйрек және он екі елі ішекпен бірге көп мүшелі трансплантация ретінде 28 жастағы әйелге жасалды; операциядан үш ай өткен соң болған өлімі без безін алмастырудың айқын табысын жасырмады. Бұл операция 1966 жылы В. Д. Келли, Р. С. Лиллехей, Ф. К. Меркель, Ю. Идезуки, Ф. С. Гёц және Миннесота университетінің университет ауруханасындағы әріптестерімен бірге, алғашқы бүйрек трансплантациясынан үш жыл өткен соң жасалды. Алғашқы туысқаннан жартылай без безін трансплантациялау 1979 жылы жасалды. 1980 жылдарда иммуносупрессивті препараттарда, хирургиялық техникаларда және мүшелерді сақтауда маңызды жетістіктерге қол жеткізілді. Прогноз өте жақсы, операциядан кейін бір жыл өткен соң 95% науқас тірі, ал барлық без безінің 80-85% әлі де функционалды. Олар заманауи роботтық хирургияны қолданады, әлемдегі алғашқы роботтық без безін трансплантациясын және ауыр портальдік гипертензияны емдеу үшін әлемдегі алғашқы роботтық қашықтықтан селективті спленоренальді шант жасады.
The first pancreas transplantation, performed in a multi organ transplant with kidney and duodenum, was into a 28 year old woman; her death three month post surgery did not obscure the apparent success of the pancreatic replacement. It was performed in 1966 by the team of W. D. Kelly, R. C. Lillehei, F. K. Merkel, Y. Idezuki, F. C. Goetz and coworkers at the University Hospitals, University of Minnesota, three years after the first kidney transplantation. The first living related partial pancreas transplantation was done in 1979. In the successive 1980s period, there was significant improvements in immunosuppressive drugs, surgical techniques, and the preservation of organs. The prognosis is very good with 95% of patients still alive after one year post surgery and 80 85% of all pancreases still functional. practices state of the art robotic surgery having performed the first world robotic pancreas transplant and the first world robotic distal selective spleno renal shunt for the treatment of severe portal hypertension.