Ұлыбритания автоөнеркәсібінің шолуы

Кіріспе

Ұлыбританиядағы автомобиль өнеркәсібінің шолуы

Ұлыбританиядағы автомобиль өнеркәсібі қазір ең танымал премиум және спорттық автомобиль маркаларымен, соның ішінде Aston Martin, Bentley, Caterham Cars, Daimler, Jaguar, Lagonda, Land Rover, Lister Cars, Lotus, MG, McLaren, Mini, MOKE, Morgan, Rolls Royce және TVR компанияларымен белгілі. Ұлыбританияда ірі көлемде автокөлік өндірушілерге Nissan, Toyota, BMW (Mini брендімен) және Vauxhall Motors (Opel-дің еншілес компаниясы, өзі Stellantis-тің еншілес компаниясы) жатады. Ұлыбританияда коммерциялық көлік өндірушілері болып Alexander Dennis, Dennis Eagle, IBC Vehicles (Stellantis-ке тиесілі), Leyland Trucks (Paccar-ке тиесілі), TEVVA және London Electric Vehicle Company (Geely-ге тиесілі) саналады. Ұлыбритания қозғалтқыш өндірудің ірі орталығы болып табылады, ал 2018 жылы елімізде 2,71 миллионға жуық қозғалтқыш өндірілді. Ұлыбритания автомобиль өнеркәсібінің тарихы 19-ғасырдың соңғы жылдарына барып тіреледі. 1950 жылдары Ұлыбритания әлемдегі екінші ірі автомобиль өндіруші (АҚШ-тан кейін) және ең ірі экспорттаушы ел болды. Дегенмен, кейінгі онжылдықтарда бұл өнеркәсіп Франция, Германия және Жапония сияқты бәсекелес елдерге қарағанда айтарлықтай төмен өсімді көрсетті, ал 2008 жылы Ұлыбритания көлем бойынша автомобиль өндіруші елдердің 12-орынында тұрды. Белгілі британдық автомобиль дизайнерлері Дэвид Бач, Дик Бурзи, Лоуренс Померой, Джон Полвелл Блатчли, Ян Каллум, Колин Чапман, Алек Иссигонис, Чарльз Спенсер Кинг және Гордон Мюррей болып табылады.

1896 жылдан 1900 жылға дейін

Моторлы көліктер 1890 жылдардың басында британдық жолдарда пайда болды, бірақ бастапқыда толығымен импортталған көліктерге тәуелді болды. Британдық мотор өнеркәсібінің бастауы 1880 жылдардың соңына дейін, Лондон негізді инженер-консультант Фредерик Симмс 1885 жылы жоғары жылдамдықты бензиндік қозғалтқыштың табысты дизайнын патенттеген Готлиб Даймлермен дос болған кезде жатады. Симмс Даймлердің қозғалтқышы мен оған қатысты патенттердің британдық құқықтарын сатып алды және 1891 жылдан бастап Темзадағы Ил-Пай аралынан осы Каннштатт моторларын қолданып, сәтті сатылған қайықтарды өткізді. 1893 жылы ол Daimler Motor Syndicate Limited компаниясын Daimler-мен байланысты әртүрлі кәсіпорындары үшін құрды. 1895 жылдың маусым айында Симмс және оның досы Эвелин Эллис Daimler қозғалтқышымен жабдықталған Panhard & Levassor көлігін Англияға әкеліп, Ұлыбританияда моторлы көліктерді насихаттады. Шілдеде ол полицей араласуынсыз Саутгемптоннан Малвернге дейін британдық алғашқы ұзақ қашықтықтағы моторлы сапарды аяқтады. Ұлыбританиядағы моторлы көліктердің дамуы 19 ғасырда енгізілген Локомотив актілерінің сериясымен тоқтатылды, олар қоғамдық жолдарда механикалық күшпен қозғалатын көліктерді пайдалануды қатты шектеді. Моторлы көліктердің жақтастары, соның ішінде Daimler компаниясының Гарри Дж. Лоусонның қарсылығы арқасында, осы актілердің ең нашар шектеулері (әр көлікке үш адамнан тұратын экипаждың қажеттілігі және қалаларда жылдамдық шектеуі) 1896 жылғы Локомотивтер туралы заңмен алынып тасталды. Осы ереже бойынша жеңіл локомотивтер (жүксіз салмағы 3 тоннадан кем көліктер) бұрынғы шектеулерден босатылды және олар үшін жоғары жылдамдық шегі белгіленді. Жаңа бостандықтарды тойлау үшін Лоусон 1896 жылдың 14 қарашасында жаңа Заң күшіне енген күні өткізілген Бостандық жүгірісін ұйымдастырды. Бұл оқиға 1927 жылдан бері жыл сайынғы Лондоннан Брайтонға ардагерлер көліктерінің жарысы арқылы еске алынады.

1900 жылдан 1939 жылға дейін

XIX ғасырдың соңындағы алғашқы британдық көліктер негізінен Германия мен Франциядан алынған жетістіктерге сүйенді. Алайда, 1900 жылға қарай Герберт Остин, «The Wolseley Sheep Shearing Machine Company» компаниясының менеджері ретінде, алғашқы толық британдық 4 дөңгелекті көлікті жобалап және құрастырды. 1901 жылы, «Vickers Limited» компаниясының ағайындылары «полковник Том» және Альберт Виккерстің қолдауымен Остин Бирмингемде Wolseley Motors компаниясын құрды және 1913 жылы Форд оны басып алғанға дейін Ұлыбританияның ең ірі автомобиль өндірушісі болды. Көбінесе велосипед өнеркәсібінен шыққан пионер автомобиль өндірушілердің көпшілігі қиындықтармен бетпе-бет келді. 1913 жылға дейін құрылған 200 британдық автомобиль маркасының шамамен 100-і ғана әлі де жұмыс істеді. 1910 жылы Ұлыбританиядағы автомобиль өндірісі 14 000 бірлікке жетті. 1913 жылы Генри Форд Манчестерде жаңа зауыт салғаннан кейін, сол жылы 7310 автомобиль шығарып, Ұлыбританияның жетекші автокөлік өндірушісі атанды. Одан кейін Wolseley – 3000, Humber (1898 жылдан бері Ковентриде автомобильдер жасап келеді) – 2500, Rover (1904 жылдан бері Ковентриде автомобиль жасаушы) – 1800, Sunbeam (1901 жылдан бері автомобильдер шығарады) – 1700 автомобиль шығарды. Кіші өндірушілердің көптігі 1913 жылғы жалпы өндірісті шамамен 16 000 бірлікке жеткізді. 1914–1918 жылдардағы соғыс жылдарында автомобиль өндірісі дерлік тоқтады, бірақ соғыс өндірісінің қажеттіліктері автомобиль өнеркәсібінде жаңа жаппай өндіріс техникаларын дамытуға ықпал етті. 1922 жылы Ұлыбританияда 183 автокөлік компаниясы болды, ал 1929 жылы, дағдарыс жылдарынан кейін, 58 компания қалды. 1929 жылы өндіріс көбінесе Morris (1910 жылы Оксфордта Уильям Моррис құрған) және Austin (1905 жылы Герберт Остин, Wolseley-ден кеткеннен кейін Бирмингемде құрған) компанияларына тиесілі болды, олар Ұлыбританияның жалпы өнімінің шамамен 60% -ын өндірді. Singer (1905 жылы автомобильдер шығара бастаған Ковентри мотоцикл өндірушісі) сол жылы өндірістің 15% -ын иеленді. Уильям Моррис, теңдік дәрежесін алғаннан кейін, 1938 жылы өзінің автокөлік компанияларын қайта ұйымдастырды, оған Morris Motors және MG ғана емес, сонымен қатар Wolseley және Riley (1890 жылы Ковентриде құрылған және 1913 жылдан бері автомобильдер өндіретін велосипед компаниясы) кірді, осылайша Nuffield Organization құрылды. 1939 жылы ең ірі өндірушілер: Morris – 27%, Austin – 24%, Ford – 15%, Standard (1903 жылы Ковентриде құрылған) – 13%, Rootes (Humber мен Sunbeam сатып алған) – 11%, Vauxhall (1903 жылдан бері автомобильдер құрап, 1925 жылы GM сатып алған) – 10% құрады. Автомобиль компанияларын рационализациялау басталғанмен, толық интеграция орын алмады. BMC өз еншілес компанияларының таңбаларымен көлік құралдарын өндіруді жалғастырды, олардың көпшілігі бір-бірімен бәсекелестікке түсті. Standard Triumph-тің 1960 жылы шығындарды төмендету үшін заманауи жаппай өндіріс стратегиясын қабылдау әрекеті оларды банкроттыққа ұшыратуға айналдырды, нәтижесінде оларды коммерциялық көлік құралдарын өндіретін Leyland Motors компаниясы сатып алды. 1966 жылы BMC және Jaguar бірігіп, British Motor Holdings (BMH) компаниясын құрды. Leyland Triumph-пен сатылымда сәттілікке жетті және 1967 жылы Rover сатып алды. 1966 жылы Ұлыбритания әлемдегі төртінші ірі автокөлік өндірушісіне төмендеді. 1964 жылы басталған біртіндеп үдерістен кейін, Chrysler UK (CUK) 1967 жылға қарай Rootes-ті толық сатып алды. BMC-нің кең, күрделі және өндірісі қымбат модельдер ассортименті, Фордтың дәстүрлі Cortina-ның ішкі нарықтағы бірінші орын үшін күресі және британ экономикасының автокөлік өндірісіне қатты тәуелділігі жағдайында 1968 жылы үкімет табысты Leyland Triumph Rover және BMH-нің бірігуіне делдалдық жасады, нәтижесінде Еуропаның төртінші ірі автокөлік өндірушісі – British Leyland Motor Corporation (BLMC) құрылды. Жаңа компания жаңа көлемді автомобильдер ассортиментіне инвестиция салу және зауыттарын соңғы капиталға жұмсалатын өндіріс әдістерімен жабдықтау ниеті туралы мәлімдеді. Францияның Renault компаниясы 1902 жылдан 1962 жылға дейін Батыс Лондондағы Актон қаласында өз автомобильдерінің Ұлыбритания нарығына арналған нұсқаларын жасады, бірақ Ұлыбританияда өндіріс тоқтағаннан кейін оның танымалдылығы артты, оған 1961 жылы Renault 4 шағын машинасының және әлемдегі алғашқы өндіріс хэтчбек моделі Renault 16 1965 жылы көмектесті. Онжылдықтың соңына қарай ол кішірек хэтчбек моделі Renault 6 және орта класты седан Renault 12 шығарды және танымалдылығы өсіп келе жатты. Renault-ның француздық бәсекелесі Peugeot-та 1960-шы жылдары 404 седанымен және одан да көп 1968 жылы шығарылған 504 мұрагерімен сәттілікке жетті. Бұл келесі 20 жыл ішінде шетелдік автокөлік өндірушілердің Ұлыбритания нарығында сату көлемін одан да арттыруға жағдай жасады, өйткені олардың нарық үлесі өсе берді. Жапондық көліктер де 1960 жылдары Ұлыбритания нарығында пайда бола бастады, бірақ олар 1970 жылдардың басында танымалдылығы шарықтап кеткенге дейін британдық жолдарда сирек кездесетін. Daihatsu Compagno 1964 жылы импорт басталған кезде Ұлыбританияда сатылған алғашқы жапондық автомобиль болды. Бұл автомобиль британдық сатып алушыларға ұнамады және бірнеше жыл ішінде сатылымнан алынды, бірақ Daihatsu 1980 жылдардың басында Ұлыбритания нарығына оралып келді. Бір жылдан кейін Toyota Ұлыбританияға автомобиль импорттаған екінші жапондық автокөлік өндірушісі болды. Одан кейін Nissan (Ұлыбритания нарығы үшін Datsun брендін қолданды) және Mazda келді. Honda да осы кезде мотоцикл нарығында үлкен жетістікке жетті, бірақ 1972 жылға дейін Ұлыбританияға жолсерік автомобильдер импорттауды бастаған жоқ.

The early British vehicles of the late nineteenth century relied mainly upon developments from Germany and France. By 1900 however, the first all British 4 wheel car had been designed and built by Herbert Austin as manager of The Wolseley Sheep Shearing Machine Company. In 1901, backed by (Vickers Limited) brothers 'Colonel Tom' and Albert Vickers, Austin started what became Wolseley Motors in Birmingham and was the UK's largest car manufacturer until Ford overtook them in 1913. The great bulk of the pioneering car producers, many of them from the bicycle industry, got off to a shaky start. Of the 200 British makes of car that had been launched up until 1913, only about 100 of the firms were still in existence. In 1910, UK vehicle production was 14,000 units. By 1913, Henry Ford had built a new factory in Manchester and was the leading UK carmaker, building 7,310 cars that year, followed by Wolseley at 3,000, Humber (making cars since 1898 in Coventry) at 2,500, Rover (Coventry car maker since 1904) at 1,800 and Sunbeam (producing cars since 1901) at 1,700, with the plethora of smaller producers bringing the 1913 total up to about 16,000 vehicles. Car production virtually came to an end during the war years 1914–1918, although the requirements of war production led to the development of new mass production techniques in the motor industry. By 1922, there were 183 motor companies in the UK, and by 1929, following the slump years, there were 58 companies remaining. In 1929, production was dominated by Morris (founded by William Morris in 1910 in Oxford) and Austin (founded by Herbert Austin in Birmingham in 1905 after he left Wolseley) which between them produced around 60% of total UK output. Singer (Coventry motorcycle manufacturer started building cars in 1905) followed in third place that year with 15% of production. To celebrate the granting of his peerage, William Morris upon becoming Viscount Nuffield, reorganised his motor vehicle companies in 1938, which by then included not only Morris Motors and MG, but also Wolseley and Riley (bicycle company founded in Coventry in 1890 and making cars since 1913), into the Nuffield Organization. In 1939, the top producers were Morris: 27%, Austin: 24%, Ford: 15%, Standard (founded in Coventry in 1903): 13%, Rootes (which had acquired Humber and Sunbeam): 11%, Vauxhall (building cars since 1903, acquired by GM in 1925): 10%. Although rationalisation of motor vehicle companies had started, full integration did not occur. BMC continued to produce vehicles under the marque names of its incorporated companies, many of which competed with each other. Standard Triumph's attempts to reduce costs by embracing a modern volume production strategy almost led to their bankruptcy in 1960, the result was that they were purchased by the commercial vehicle manufacturing company Leyland Motors. In 1966, BMC and Jaguar came together, to form British Motor Holdings (BMH). Leyland had achieved some sales success with Leyland Triumph and in 1967 it acquired Rover. By 1966 the UK had slipped to become the world's fourth largest motor vehicle producer. Following a gradual process which had begun in 1964, Chrysler UK (CUK) had fully acquired Rootes by 1967. In the context of BMC's wide, complex, and expensive to produce model range, Ford's conventionally designed Cortina challenging for the number one spot in the domestic market, and the heavy reliance of the British economy on motor vehicle production, in 1968 the Government brokered the merger of the successful Leyland Triumph Rover and the struggling BMH, to form Europe's fourth largest car maker, the British Leyland Motor Corporation (BLMC). The new company announced its intention to invest in a new volume car range, and to equip its factories with the latest capital intensive production methods. Renault of France had actually built UK market versions of its cars at a site in Acton, West London, from 1902 until 1962, but its popularity actually increased after the end of UK production, helped by the arrival of the Renault 4 minicar in 1961 and the world's first production hatchback model, the Renault 16, in 1965. By the end of the decade, it had launched a smaller hatchback model, the Renault 6, and a mid range saloon, the Renault 12, and was continuing to grow in popularity. Renault's French rival Peugeot also enjoyed success in the 1960s with its 404 saloon and even more so with its successor, the 504, which was launched in 1968. This set the scene for even more sales for foreign carmakers on the UK market during the next two decades, as their market share continued to grow. Japanese cars also started to appear on the UK market during the 1960s, although they were a rare on British roads until exploding in popularity during the early 1970s. The Daihatsu Compagno was the first Japanese car to be sold in Britain when imports began during 1964. This car was not popular with British buyers and was withdrawn from sale within a few years, although Daihatsu would return to the UK market in the early 1980s. A year later, Toyota became the second Japanese carmaker to import cars to Britain. It was followed shortly afterwards by Nissan (which used the Datsun brand for the UK market) and Mazda. Honda was also enjoying great success on the motorcycle market by this stage, although it didn't start importing passenger cars to the UK until 1972.

1968 жылдан 1987 жылға дейін

1968 жылға қарай Ұлыбританиядағы автокөлік өндірісіне төрт компания басымдық танытты: BLMC, Chrysler (Ұлыбритания), Ford және Vauxhall (GM). Rootes Group американдық Chrysler компаниясының сатып алуынан кейін Chrysler UK деген атау алды, ал ол француздық Simca автокөлік өндірушісін де сатып алған болатын. Ұлттық чемпион BLMC (1968 жылдан бастап British Leyland) ішкі бәсекелестікке байланысты жаңғырту әрекеттерінде қиындықтарға тап болды. Автомобиль прессасы тарапынан көп сынға ұшыраған тартымсыз жаңа өнімдер (әсіресе Austin Allegro және Morris Marina), маркалар мен модельдердің ескі қалдықтарын сақтау, еңбек даулары, сапа мәселелері, жеткізушілермен байланыстағы проблемалар және жаңа жабдықтарды тиімсіз пайдалану тиімді, көп көлемді өндіріс туралы арманды қиындатты. Шетелдегі бәсекелестіктің күшеюі және бірлік өнімнің жоғары құны пайданың төмендеуіне әкелді, бұл өз кезегінде инвестициялық жоспарларды қауіпке ұшыратты. Автокөліктер Ұлыбританияда жақсы сатылса да, шетелдік нарықтарда олардың танымалдылығы төмендеді. Сонымен қатар, компания бір нарықта бәсекелесу үшін бірнеше автомобиль шығарды. Мысалы, Ford Cortina үшін Morris Marina, Austin Maxi, Triumph Dolomite және Princess автомобильдері бір уақытта бәсекелестер ретінде ұсынылды. 1970-ші жылдардың бірінші жартысында Nissan-нің Datsun маркалы автомобильдерінің танымалдылығы күрт өсті, ал француздық Renault және Батыс Германияның Volkswagen компаниялары да британдық нарықта жақсы көрсеткіштерді көрсетті, мұның себебі жаңа автомобильдердің пайда болуы болды, әсіресе 1972 жылғы Renault 5 және 1974 жылғы Volkswagen Golf. Шетелдік автокөлік өндірушілердің британдық нарықтағы табысына британдық өндірушілердің көпшілігі хэтчбек корпусын, көбінесе алдыңғы жетекпен, континенттік бәсекелестерінен әлдеқайда кейінірек қабылдауы да ықпал етті. Мысалы, 1974 жылы алдыңғы жетекпен жабдықталған Volkswagen Golf хэтчбегінің пайда болуы төрт британдық автокөлік өндірушінің кез келгені ұқсас модельді шығарғаннан төрт жыл бұрын болды. 1975 жылы алғашқы британдық шағын хэтчбек – Vauxhall Chevette шығарылған кезде француздық Renault 5 үш жыл бойы өндірісте болды. Алайда, British Leyland компаниясының үлкен Austin Maxi автокөлігі 1969 жылғы шығарылымынан бастап хэтчбек және алдыңғы жетекпен сатылды, бірақ ол Morris Marina және Triumph Dolomite сияқты ұқсас көлемді автомобильдерді артқы жетекпен жабдықталған седан ретінде ұсынды, Dolomite Marina-дан жоғары бағамен сатылды. Алты цилиндрлі және үлкен төрт цилиндрлі қозғалтқыштарды қалаған сатып алушылар үшін 1975 жылы Princess ұсынылды. Chrysler 1975 жылы осы нарық сегменті үшін Alpine моделін ұсынды, ол алдыңғы жетек пен хэтчбекпен жабдықталған, бірақ Hunter моделін 1979 жылға дейін өндірісте ұстады, себебі кейбір сатып алушылар артқы жетек пен седан немесе универсал корпусын әлі де артық көретін. Сәндік сегментте British Leyland 1976 жылы Rover SD1 моделін ұсынғанда, әлемдегі алғашқы өндірушілердің бірі болды. Бұл автомобиль British Leyland компаниясындағы жаңарудың басталуын білдірді, SD1 екі модельді – Rover P6 және Triumph 2000/2500 алмастырды. 1970-ші жылдары Nissan-нің Datsun маркалы автомобильдерінің танымалдылығының өсуіне олардың төмен бағасы, арзан пайдалану шығындары, жақсы жабдықталғандығы және көптеген британдық автомобильдерге қарағанда сенімділігі жоғары деген беделдің әсері болды, бірақ бұл автомобильдер де тотқа бейімдігімен танымал болды. 1971 және 1973 жылдар аралығында BLMC-нің Ұлыбритания нарығындағы үлесі 40%-дан 32%-ға дейін төмендеді, оның жаңа Morris Marina және Austin Allegro отбасылық автомобильдері британдық нарықта жақсы сатылса да, көптеген экспорттық нарықтарда танымал болмады, автомобиль прессасы бұл жаңа модельдердің дизайнын сынға алды, сондай-ақ сапа деңгейіне қатысты сұрақтар тудырды. 1974 жылы Ұлыбританияның әлемдік автокөлік өндірушілері арасындағы орны алтыншы орынға түсті. 1974 жылы BLMC және Chrysler UK екеуі де Ұлыбритания үкіметінен қаржылық көмек сұрады. Үкімет екі компанияның бірігу идеясын қабылдамады, оның орнына Chrysler UK несие алды, ал BLMC компаниясы оның болашағын анықтау үшін бірқатар зерттеулерге ұшырады. Лорд Райдер басқарған үкіметтің ресми BLMC тергеуі BLMC стратегиясы дұрыс екенін көрсетті, бірақ өнімділікті арттыру үшін механикаландыруды қамтамасыз ету және еңбек қатынастарын жақсарту үшін үлкен мемлекеттік инвестиция қажет болды. 1975 жылы BLMC компаниясы British Leyland (BL) ретінде ұлттық сипатқа ие болғанына қарамастан, жаңару ешқашан болған жоқ. Chrysler өзінің еуропалық мүдделерін (оның ішінде Ұлыбританиядағыларын) 1978 жылы Peugeot компаниясына сатты, бұл оған АҚШ-тағы өз қиындықтарына назар аударуға мүмкіндік берді. Ұлыбританиядағы мүдделер Peugeot Talbot деп аталды, Chrysler әзірлеген автомобильдердің өндірісі жалғасты, ал соңғы Rootes әзірлеген автомобиль, Avenger 1981 жылы өндірістен алынды. Peugeot Alpine моделінің седан нұсқасын Solara деп атады, сондай-ақ Chrysler компаниясы сатқан кезде әзірлеу кезеңінде болған үлкен Tagora моделін ұсынды. 1981 жылы кірістік деңгейдегі Sunbeam моделі Peugeot негізіндегі Samba моделімен алмастырылды. Басқа дамыған елдердегідей, 1970-ші жылдар Ұлыбританияда өндірілетін автомобильдерде үлкен өзгерістерге әкелді. 1959 мен 1965 жылдар аралығында BMC компаниясы бірнеше жаңа модельдерде пионер болған алдыңғы жетек, тек артқы жетекпен жабдықталған модельдерді өндіруге арналған ондаған жылдардан кейін отбасылық автомобильдерде кең таралды. 1965 жылы француздық Renault 16 моделінде Еуропада дебют жасаған хэтчбек корпусы көбірек танымал болды, 1980-ші жылдардың басына қарай Ұлыбританиядағы ең сатылатын автомобильдердің көпшілігі хэтчбекпен қол жетімді болды. 1980 жылға қарай көптеген Ford және Vauxhall модельдері олардың бас компанияларының континенттік зауыттарында өндірілді. Ford Capri және Granada өндірісін Германияға көшірді, ал оның жаңа Fiesta супермини өндірісі 1976 жылғы шығарылымынан бастап Ұлыбритания, Батыс Германия және Испаниядағы жаңа зауыт арасында бөлінді. General Motors 1970-ші жылдарда Vauxhall және Opel маркалы автомобильдерін механикалық түрде бірдей етуге шешім қабылдады, сонымен қатар Opel зауыттарынан Батыс Германия және Бельгиядан Vauxhall маркалы автомобильдерді импорттады, ал оның Corsa супермини (Ұлыбританияда Vauxhall Nova) 1982 жылы ашылған Испаниядағы Сарагоса зауытында толығымен құрастырылды. British Leyland-тың Италия сияқты елдердегі шетелдік бекеттері (онда автомобильдер Innocenti бренді астында өндірілді) біртіндеп жабылды немесе басқа автокөлік өндірушілерге сатылды, сондықтан 1980-ші жылдарға қарай ол толығымен Ұлыбританиядағы операция болды. 1970-ші жылдардың соңына қарай Ford, Peugeot Talbot және Vauxhall (GM) өздерінің бас компанияларының басқа еуропалық операцияларымен жақсы үйлесім тапты. BL Ұлыбританиядағы бәсекелестікке қатысушы ретінде жеке тұрды. 1970-ші жылдардың соңында өнімділікті арттыру мақсатында BL жұмыс күшін және зауыттар санын қысқарды, сондай-ақ басқару қызметін орталықтандыруға тырысты. Ковентри қаласы ерекше қиындықтарға тап болды, қаладағы Triumph автокөлік зауытының жабылуынан кейін мыңдаған адам жұмыссыз қалды. 1979 жылы BL орта мөлшерлі автомобильді (Triumph Acclaim/Honda Ballade) әзірлеу және өндіруді бөлісу үшін Honda компаниясымен ынтымақтастық келісіміне келді, ол 1981 жылы ұсынылды. Жаңа автомобиль Honda қозғалтқыш және беріліс дизайнын BL корпусымен біріктірді, сондай-ақ оның ізінен 1984 жылы Rover 200 Series моделі келді. Келесі жоспар сәндік автомобильді бірлесіп әзірлеу болды, нәтижесінде 1986 жылы Rover 800 Series пайда болды. 1979 жылы Ұлыбританиядағы саяси жағдай консервативтік партияның сайлауымен өзгергенімен, Ұлыбритания үкіметі BL-ге жаңа үлкен модельдік қатарды (Mini Metro, Maestro, Montego және тағы бір Honda ынтымақтастығы – Rover 800) әзірлеуге қаражат көмегін жалғастырды, олардың барлығы 1980 мен 1986 жылдар аралығында ұсынылды. Metro бұл автомобильдердің ең табыстысы болды. Автокөлік құрастыру, Jaguar ерекшелігін есептемегенде, екі орталық зауытта – Longbridge және Cowley-де шоғырландырылды. 1986 жылдың шілдесінде BL Rover Group деп қайта аталды. Peugeot 1986 жылы Ритон қаласында Peugeot 309 хэтчбегін өндіруді бастады.

By 1968, UK motor vehicle production was dominated by four companies: BLMC, Chrysler (UK), Ford, and Vauxhall (GM). The Rootes Group had taken on the name Chrysler UK after its takeover by the American car giant Chrysler, which had also taken over French carmaker Simca. The national champion, BLMC (British Leyland from 1968), was handicapped in its attempts to modernise by internal rivalries. Unattractive new products (particularly the Austin Allegro and Morris Marina) which were widely criticised by the motoring press, retention of legacy marques and models, labour disputes, quality issues, supplier problems and inefficient use of new equipment thwarted the dream of efficient high volume production. Increased overseas competition and high unit costs led to lowered profits, which in turn jeopardised investment plans. Although the cars continued to sell well in Britain, they were less popular on overseas markets. As well as that, the company often produced several cars to compete in the same market sector. For instance, it produced four competitors for the Ford Cortina at the same time the Morris Marina, Austin Maxi, Triumph Dolomite and the Princess. Japanese cars, particularly the Datsun badged cars built by Nissan enjoyed a strong surge in popularity during the first half of the 1970s, while French carmaker Renault and West German carmaker Volkswagen also enjoyed an upturn on the British market, helped by the arrival of well received new cars, particularly the Renault 5 in 1972 and the Volkswagen Golf in 1974. The fortunes of foreign carmakers on the British market were also assisted by the fact that most British manufacturers adopted the hatchback bodystyle, mostly featuring front wheel drive, considerably later than their continental rivals. For instance, the arrival of the front wheel drive Volkswagen Golf hatchback in 1974 came four years before any of the four British based carmakers had launched an equivalent car. By the time the first small British built hatchback, the Vauxhall Chevette, was launched in 1975, the French Renault 5 had already been in production for three years. However, British Leyland's larger Austin Maxi had been sold with a hatchback and front wheel drive since its 1969 launch, although it sold similar sized cars like the Morris Marina and Triumph Dolomite alongside it as a rear wheel drive saloon alternative, with the Dolomite being sold further upmarket than the Marina. For buyers wanting six cylinder and larger four cylinder engines, the Princess was launched in 1975. Chrysler launched the Alpine for this market sector in 1975, featuring front wheel drive and a hatchback, but kept the Hunter in production alongside it until 1979 for buyers who still preferred rear wheel drive and a saloon or estate bodystyle. At the luxury end of the market, British Leyland was actually one of the first manufacturers in the world to put a hatchback on an upmarket car when it launched the Rover SD1 in 1976. This car signalled the beginning of rationalisation at British Leyland, with the SD1 replacing two model ranges the Rover P6 and Triumph 2000/2500. The popularity of Nissan's range of Datsun badged cars in the 1970s was largely down to their low prices, cheap running costs, good equipment levels and a reputation for better reliability than most British cars, although these cars also went on to gain a reputation for being prone to rust. BLMC's share of the UK market dropped from 40% to 32% between 1971 and 1973, with its new Morris Marina and Austin Allegro family cars selling well on the British market but not proving popular on many export markets, with the motoring media being critical of the styling of these new models as well as questions regarding the level of quality. By 1974, the UK's position as a world motor vehicle manufacturer had dropped to sixth place. In 1974, both BLMC and Chrysler UK appealed to the UK Government for financial help. The Government rejected the idea of a merger between the two companies, and instead Chrysler UK received a loan and BLMC was subjected to a series of studies to determine its future. The Government's official BLMC enquiry, led by Lord Ryder, suggested that BLMC's strategy was sound, but required huge state investment to improve productivity by providing mechanisation and improving labour relations. Despite the effective nationalisation of BLMC as British Leyland (BL) in 1975, the recovery never happened. Chrysler sold its European interests (including those in the UK) to Peugeot in 1978, to allow it to concentrate on its own difficulties in the United States. The UK interests were renamed Peugeot Talbot, with production of the Chrysler developed cars continuing, with the last Rootes developed car, the Avenger, being discontinued in 1981. Peugeot also developed a saloon version of the Alpine called the Solara, and also launched the larger Tagora, which had been in development by Chrysler when it sold its European operations. It also replaced the entry level Sunbeam with the Peugeot based Samba in 1981. As in most other developed countries, the 1970s saw major changes to the cars produced in the UK. Front wheel drive, which had been pioneered by BMC on several new models between 1959 and 1965, now became a common feature on family cars after decades of producing only rear wheel drive models. The hatchback bodystyle, which had debuted in Europe on the French Renault 16 in 1965, became more popular, with many of Britain's best selling cars being available with a hatchback by the early 1980s. Many Ford and Vauxhall models were also being produced at their parent company's continental factories by 1980. Ford had switched Capri and Granada production to Germany by this stage, while production of its new Fiesta supermini was divided between Britain, West Germany and a new plant in Spain from its 1976 launch. General Motors had not only decided to make its Vauxhall and Opel badged cars mechanically identical during the 1970s, but it had also imported some of its Vauxhall badged cars from Opel factories in West Germany and Belgium, and its Corsa supermini (Vauxhall Nova in the UK) was solely assembled at a factory in Zaragoza, Spain, which opened in 1982. British Leyland's overseas outposts in countries like Italy (where cars were produced under the Innocenti brand) were gradually closed down or sold to other carmakers, so by the 1980s; it was entirely a British based operation. By the end of the 1970s, Ford, Peugeot Talbot and Vauxhall (GM) were well integrated with their parent companies' other European operations. BL stood alone in the UK as an increasingly junior player. As part of the drive for increased productivity in the late 1970s, BL reduced its workforce and number of plants, and strived to centralise its management activities. The city of Coventry suffered particularly badly, with many thousands becoming unemployed after the closure of the Triumph car factory in the city in 1980. In 1979, BL struck a collaboration deal with Honda to share the development and production of a new mid sized car (Triumph Acclaim/Honda Ballade), which was launched in 1981. The new car combined Honda engine and transmission designs with a BL body, as did its successor model the Rover 200 Series in 1984. The next plan was to work on a new luxury car together, the end product being the Rover 800 Series, which arrived in 1986. Although UK politics changed in 1979 with the election of the Conservative Party, the UK Government continued to support BL with funds for the development of a new mass market model range (Mini Metro, Maestro, Montego and another Honda collaboration the Rover 800), which were all launched between 1980 and 1986. The Metro was the most successful of these cars. Car assembly, with the exception of Jaguar, was concentrated into two central plants – Longbridge and Cowley. In July 1986, BL was renamed the Rover Group. Peugeot started production of the Peugeot 309 hatchback at Ryton (originally a Rootes Group factory) in October 1985, followed by the Peugeot 405 two years later. During the 1990s, production of the 306 and 206 also began at Ryton. Honda's venture with Austin Rover/Rover Group saw a number of different designs shared between the two marques. The venture came to an end in February 1994 when British Aerospace sold Rover Group to the German carmaker BMW for £800 million. The takeover meant that, for the first time in 112 years, the United Kingdom no longer had a British owned volume car maker. It retained the rights to the Mini marque, while selling Land Rover to Ford. The MG and Rover marques were sold to the Phoenix Consortium, who branded the remains of the group as MG Rover and concentrated all production at the Longbridge plant. After the split from Rover, Honda continued making the Civic range in the UK at a new plant in Swindon. Ford acquired Aston Martin for an undisclosed sum in September 1987 and Jaguar for US$2.38 billion in November 1989. Production of the new small Jaguar, the X type, started at Halewood in late 2000. By the end of the century, Ford had also acquired Land Rover. In 1998 Vickers plc put Rolls Royce Motors, including Bentley, up for auction. Volkswagen Group won the auction with a bid of US$780 million, but Rolls Royce plc, which had the right to block a transfer of the Rolls Royce name to non British owners, agreed to sell the rights to BMW for US$65 million. At the same time Ford announced that it would invest US$500 million in the expansion of a diesel engine factory at the site, making Dagenham its largest diesel engine center worldwide and creating about 500 new jobs to offset the 1,900 lost in vehicle assembly for a total loss of 1,400. The closure of Vauxhall's Luton car assembly plant in March 2003 left Ellesmere Port as the sole Vauxhall assembly plant remaining in the UK. General Motors also retained the former Bedford works in Luton for producing vans such as the Vivaro and the Movano as well as Renault and Nissan badged variants. In April 2007, it was confirmed that the Ellesmere Port would produce the next generation Astra from 2010. Losses at Jaguar led to closure of the company's Browns Lane plant in Coventry in 2004. Spare capacity at Halewood allowed Land Rover Freelander production to be transferred there in 2006. MG Rover spent the early part of the 2000s investigating possible ventures with other carmakers in order to develop a new range of cars. Proposed links with foreign organisations including Malaysian carmaker Proton failed to materialise, and by late 2004 Chinese carmaker SAIC Motor had shown an interest in taking over the Longbridge based firm – which was now hundreds of millions of pounds in debt. Talks broke down and the firm went into receivership in April 2005 with the loss of more than 6,000 jobs. Three months later, the firm's assets were purchased by another Chinese carmaker – Nanjing Automobile – and Longbridge partially re opened over the summer of 2007 with an initial workforce of around 250 preparing to restart production of the MG TF which was relaunched in August 2008. In April 2006 Peugeot closed its Ryton plant and moved 206 production to Slovakia. In 2007, Ford sold Aston Martin to a British led Consortium backed by Middle East investors, retaining a small stake in the company and agreeing to continue the supply of components including engines. In 2008 Ford sold Jaguar Land Rover to Tata Motors of India for £1.15 billion. In November 2009, Dutch sportscar maker Spyker Cars announced that it would be moving production from Zeewolde to Whitley, Coventry, and UK production began in February 2010. In March 2010 McLaren Automotive unveiled its MP4 12C model, alongside plans to produce around 4,000 cars per year at its Woking factory by the middle of the decade. At the Paris Motor Show in September 2010 Lotus Cars unveiled five new models due to go on sale by 2016, alongside plans for an investment of £770 million over 10 years, the complete redevelopment of its Hethel factory and an increase in production from under 3,000 cars per year to 6,000 to 7,000. In December 2010 it was announced that Renault had sold its remaining 25% shareholding in its eponymous Formula 1 team to Lotus Cars, and that the team would be renamed Lotus Renault in 2011.

2011-2019 жылдар

2011 жылдың қаңтар айында BMW Mini моделінің қатарын екі жаңа екі есікті спорттық кроссовер көліктерді шығару арқылы кеңейтетінін хабарлады. 2011 жылдың наурыз айында Jaguar Land Rover өзінің Halewood зауытында қосымша 1500 қызметкер жұмысқа қабылдайтынын және жаңа Range Rover Evoque моделін өндіру үшін Ұлыбританиядағы компаниялармен 2 миллиард фунт стерлингтен астам сомаға келісімшарттар жасағанын мәлімдеді. 2011 жылдың сәуір айында SAIC Motor компаниясының еншілес кәсіпорны MG Motor Лонгбридж зауытында жаппай өндіріс қайта басталғанын хабарлады, себебі Ұлыбританияда өндірілген алғашқы MG 6 конвейерден түсті. 2011 жылдың мамыр айында Jaguar 2013 жылдан бастап Ұлыбританияда C X75 бензин-электрлік гибридтік суперкарын өндіру жоспарларын жариялады, өндіріс Williams Grand Prix Engineering компаниясымен бірлесіп жүзеге асырылатын болады; Jaguar 2012 жылдың желтоқсанында әлемдік экономикалық дағдарысқа байланысты жобаны тоқтату туралы хабарлады. 2011 жылдың мамыр айында Aston Martin Lagonda Lagonda тауарлық маркасын қайта жаңғыртуды жоспарлап отырғанын растады, оның аясында екі немесе үш жаңа модель шығарылады. Сол айда Reuters агенттігіне берген сұхбатында Tata Motors компаниясының бас директоры Карл Питер Форстер Jaguar Land Rover компаниясы келесі бес жыл ішінде өнімді дамытуға 5 миллиард фунт стерлингтен астам инвестиция салмақ екенін мәлімдеді. Маусым айында Nissan өзінің Qashqai моделінің жаңа ұрпағын Ұлыбританияда жобалап және өндіретінін, бұл үшін 192 миллион фунт стерлинг инвестиция салынып, шамамен 6000 жұмыс орны сақталатынын хабарлады. Маусым айында BMW Mini моделінің қатарын жеті модельге дейін кеңейту аясында келесі үш жыл ішінде Ұлыбританияға 500 миллион фунт стерлинг инвестициялайтынын мәлімдеді. 2011 жылдың қыркүйегінде Jaguar Land Rover Вулверхэмптон қаласына жақын жердегі жаңа қозғалтқыш зауытын салуға 355 миллион фунт стерлинг инвестициялайтынын растады, онда жаңа буын төрт цилиндрлі бензин және дизельдік қозғалтқыштар өндіріледі. Сол айда Jensen тауарлық маркасының қайта жаңғыртылатыны хабарланды, Interceptor-дың жаңа нұсқасы CPP Holdings компаниясымен Ковентридегі бұрынғы Jaguar зауыты Browns Lane-де жасалатын болады. Қараша айында Toyota өзінің келесі C классындағы отбасылық автомобильдерінің хэтчбек нұсқаларын өндірудің жалғыз еуропалық базасын Ұлыбританияға көшіру жоспарларын жариялады, нәтижесінде Burnaston зауытына 100 миллион фунт стерлингтен астам инвестиция салынып, шамамен 1500 жаңа жұмыс орны құрылды. 2013 жылдың қыркүйегінде Уорвик университетінің негізгі кампусында 100 миллион фунт стерлинг құнымен жаңа Ұлттық Автомобильдік Инновациялық кампусы салынатыны хабарланды, оның 45 миллион фунт стерлингін Jaguar Land Rover компаниясы жабуға міндеттенді. 2014 жылдың қаңтардан маусымға дейінгі кезеңде Ұлыбританияда соңғы 9 жылдағы ең жақсы жаңа автомобильдер сатылымы тіркелді. Осы кезеңде 1,28 миллион жаңа автомобиль сатылды, бұл 2013 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 10%-ға көп. 2014 жылы 1,5 миллионнан астам автомобиль өндірілді, бұл 2007 жылдан бері ең жоғары көрсеткіш. Мотор өндірушілер мен саудагерлер қауымдастығының (SMMT) мәліметтері бойынша, 2019 жылы 2,31 миллион жаңа автомобиль тіркелді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 2,4%-ға төмен. Бұл үш жыл қатарынан төмендеудің үшінші жылы болды және SMMT бұл тенденцияның 2020 жылы да жалғасатынын күтеді. 2019 жылы Ұлыбританияда ең көп сатылған автомобиль Ford Fiesta болды, одан кейін Volkswagen Golf, Ford Transit, Ford Focus және Vauxhall Corsa тұрды.

In January 2011 BMW announced that it would be extending the Mini range with the launch of two new two door sports crossover vehicles based on the Mini Paceman concept car, with a coupe version to enter production in 2011 and a roadster in 2012. In March 2011 Jaguar Land Rover announced that it would be hiring an additional 1,500 staff at its Halewood plant, and signed over £2 billion of supply contracts with UK based companies, to enable production of its new Range Rover Evoque model. In April 2011 the MG Motor subsidiary of SAIC Motor announced that mass production had resumed at the Longbridge plant, as the first MG 6 to be produced in the United Kingdom came off the production line. In May 2011 Jaguar unveiled plans to build the C X75 petrol electric hybrid supercar in the UK from 2013, with production to be in association with Williams Grand Prix Engineering; Jaguar announced the cancellation of the project in December 2012 due to the ongoing global economic crisis. In May 2011, Aston Martin Lagonda confirmed that it was planning to revive the Lagonda marque, with the launch of two or three new models. In an interview with Reuters in the same month, Carl Peter Forster, the Chief Executive of Tata Motors, revealed that Jaguar Land Rover would be investing over £5 billion in product development over the succeeding five years. In June, Nissan announced that the replacement for its Qashqai model would be designed and built in the UK, in a total investment of £192 million safeguarding around 6,000 jobs. In June BMW announced an investment of £500 million in the UK over the subsequent three years as part of an expansion of the Mini range to seven models. In September 2011, Jaguar Land Rover confirmed that it would be investing £355 million in the construction of a new engine plant near Wolverhampton, to manufacture a new family of four cylinder petrol and diesel engines. Later in the same month it was announced that the Jensen marque would be revived, with a new version of the Interceptor to be built by CPP Holdings at the former Jaguar factory Browns Lane in Coventry. In November, Toyota announced plans to make the UK its sole European manufacturing base for hatchback versions of its next C segment family car, resulting in the investment of over £100 million in its Burnaston plant and the creation of around 1,500 new jobs. In September 2013 it was announced that a new National Automotive Innovation Campus would be built at the University of Warwick's main campus at a cost of £100 million, with £45 million to be contributed by Jaguar Land Rover. In the half year from January to June 2014, the UK had its best year in new car sales in 9 years. 1.28 million new cars were sold during the period, a rise of 10% compared to the same period in 2013. In 2014, more than 1.5 million cars were produced, the highest since 2007. The Society of Motor Manufacturers and Traders (SMMT) figures show a total of 2.31 million new cars were registered in 2019, down 2.4% from the year before. It was the third consecutive year of decline, and the SMMT expects that trend to continue in 2020. In the year 2019, the best selling vehicle in the UK was Ford Fiesta, followed by Volkswagen Golf, Ford Transit, Ford Focus, and Vauxhall Corsa.

2020 жылдан бастап

2019 жылы Honda компаниясы Суиндон зауытының 2021 жылға дейін жабылатынын хабарлады. 2019 жылдың маусым айында Ford компаниясы «Dragon» қозғалтқышына сұраныс жетіспеуіне байланысты 2020 жылдың қыркүйегіне дейін Ford Bridgend Engine Plant зауытын жабуды жариялады. Зауыт 2020 жылдың 25 қыркүйегінде жабылды. 2021 жылдың наурызында Aston Martin компаниясы өздерінің электрлік спорттық үлгілері Уорвикширдегі Гейдон қаласындағы автозауытында өндірілетінін мәлімдеді.

Өндірістің болжамы

Financial Times газетінің болжамы бойынша, Ұлыбританиядағы жылдық автокөлік өндірісі 2017 жылға қарай 1972 жылы тіркелген тарихи ең жоғары деңгейден асып кетеді. Олардың 2014-2017 жылдарға арналған болжамды өндіріс көлемі: 2014 жыл – 1,724,000 дана; 2015 жыл – 1,864,000 дана; 2016 жыл – 1,993,000 дана және 2017 жыл – 2,062,000 дана.

Дилерлік топтар

Ұлыбританияда автосаудагерліктердің айтарлықтай шоғырлануы болды, нәтижесінде бірнеше ірі және танымал дилерлік топтар құрылды. 2021 жылдың маусым айына дейін Sytner Group 4,92 миллиард фунт стерлинг айналыммен ең ірісі болып табылады.

Автомобиль нарығы

Британдық бұқаралық нарықтағы танымал брендтер жоғалып бара жатқандықтарына қарамастан, Ұлыбританияда өндірілген автомобильдер Ұлыбританиядағы сату тізімдерінде көбінесе танымал, мысалы, Nissan Qashqai. 2014 жылы Ұлыбританияда 2,45 миллион автомобиль сатылды, оның ішінде Volkswagen тобының үлесі 20,8%, Ford Motor Company-нің үлесі 13,2%, ал General Motors-тың үлесі 11,3% құрады. Кішкентай және шағын автомобильдер ең көп таралған, бірақ кроссоверлер де маңызды үлес алып жатты. Fiat 500 – A сегментіндегі ең көп сатылған модель, Ford Fiesta – B сегментіндегі, Ford Focus – C сегментіндегі, ал BMW 3 Series – D сегментіндегі ең көп сатылған автомобиль болды. 2019 жылы Ұлыбританияда ең көп сатылған автомобиль моделі Ford Fiesta болды, одан кейін Volkswagen Golf және Ford Focus тұрды.