Силвестр Грэм: Американ діетшісі мен діни қайраткері

Кіріспе

Американдық пресвитериандық пастор және диеталық реформатор (1794–1851)

Сильвестр Грэм (5 шілде 1794 – 11 қыркүйек 1851) – американдық пресвитериандық пастор және диеталық реформатор, вегетариандыққа, тыйым салу қозғалысына және толық астықтан жасалған нан жеуге ерекше мән бергенімен белгілі. Оның уағыздары грахам ұны, грахам наны және грахам печеньесі сияқты өнімдердің пайда болуына түрткі болды.

Ерте өмір

Грэхам 1794 жылы Коннектикут штатының Суффилд қаласында 17 балалы отбасында дүниеге келді. Оның әкесі 72 жаста болған, ал анасы психикалық аурумен ауырған. Әкесі Грэхам екі жасқа келгенде қайтыс болды, балалық шағын бір туыстың үйінен екіншісіне көшіп өтті. Сол кездегі медициналық пікір бойынша, холера жұқтырудың ең жақсы жолы – көп ет жеу, порт айнағын ішу және көкөністерден қашу еді. Грэхам Киелі кітап пен христиан теологиясының ықпалында болды, бірақ өзіндік жолмен. Ол адамдар Адам мен Хауа сияқты, Еден бағындағыдай тек өсімдіктерді жеу керек деп сенді, ал аурулар мен жайлаулар – табиғат заңдарын елемеуден туады деп ойлады. Грэхам осындай диета ұстану адамдарды таза емес ойлардан сақтайды, ал бұл өз кезегінде мастурбацияны тоқтатады деп сенді. Ол мастурбацияның соқырлыққа және ерте өлімге себеп болатындықтан, адамды қаталдыққа жетелейтініне сенді. 1834 жылы жарық көрген «Өзін-өзі ластау» атты еңбегі Америкадағы соғысқа дейінгі мастурбациялық үрейге үлкен үлес қосты. Ол жастардың мастурбациясы балалардың денсаулығына зиян келтіреді деп санайтын, себебі олардың репродуктивті мүшелері жетілмеген еді. Грэхамдықтар күнделікті өмірде диеталық және гигиеналық принциптерді қолданды, оның ішінде суық ванналар, қатты матрастар, терезелерді ашық ұстау, Грэхам наны бар вегетариандық тағам және суық су ішу. Грэхамдықтардың үйлеріне жануар еті кіргізілмейтін, бірақ таңғы асқа жұмыртқа жеуге рұқсат етілді және олар Грэхамдықтардың диетасының маңызды бөлігі болды. Олкотт Қоғамның алғашқы президенті болды. Бір жылдан кейін Қоғамда 251 мүше болғаны хабарланды, оның ішінде 93 әйел бар еді. Ол үш жыл ғана өмір сүрді. APS мүшелерінің көптегені созылмалы аурулардан зардап шекті және вегетариандыққа көшті. Бұл ұйым «Америка Құрама Штаттарындағы тұңғыш вегетариандық ұйым» деп сипатталды. Оның мақсаты – Силвестр Грэхам үйреткен адам өмірінің ғылымын фактілермен көрсету және ақыл-ойымен, принциптерімен қолдау болды. Оны АПР хатшысы Кэмпбелл редакциялады (1837–1839), бес томдық басылым жарық көрді. 1840 жылы журнал Алкотт редакциялаған «Денсаулық кітапханасымен» бірікті.

Graham was born in 1794 in Suffield, Connecticut, to a family with 17 children. His father was 72 years old when Graham was born and his mother was mentally ill. His father died when Graham was two, and he spent his childhood moving from one relative's home to another. Accepted medical opinion was that the best way to prevent contracting cholera was to eat plenty of meat, drink port wine, and avoid vegetables. Graham was strongly influenced by the Bible and Christian theology in his own idiosyncratic way. He believed that people should eat only plants, like Adam and Eve in the Garden of Eden, and believed that plague and illness were caused by living in ways that ignored natural law. Graham believed that adhering to such diet would prevent people from having impure thoughts and in turn would stop masturbation, thought by Graham to be a catalyst for blindness and early death. His piece On Self Pollution, published in 1834, contributed to the masturbation scare in antebellum America. He believed youthful masturbation was dangerous to children's health because of the immaturity of their reproductive organs. The Grahamites applied dietetic and hygienic principles to everyday life including cold baths, hard mattresses, open windows, a vegetarian diet with Graham bread and drinking cold water. Animal flesh was banned from Grahamite homes but eggs were allowed to be eaten at breakfast and were an important component of Grahamite diets. Alcott was first President of the Society. After a year, the Society was reported to have had 251 members, including 93 women. It lasted just three years. Many of the APS members suffered from chronic disease and became vegetarian. It has been described as "likely the first exclusively vegetarian organization in the United States". It was "designed to illustrate by facts, and sustain by reason and principles the science of human life as taught by Sylvester Graham". It was edited by Campbell, Secretary of the APR (1837–1839) and five volumes were published. In 1840, the journal merged with the Library of Health, edited by Alcott.

Американдық вегетариандық қоғам

1850 жылы Олкотт, Уильям Меткалф, Рассел Тралл және Грэм Нью-Йорк қаласында 1847 жылы Ұлыбританияда құрылған ұқсас ұйым үлгісінде Америка вегетариандық қоғамын құрды.

Өлім

Грэхам 57 жасында Массачусетс штатының Нортгемптон қаласындағы үйінде дәрігерінің нұсқауымен опиум клизмасы жасатудан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Оның ерте қайтысы сынға ұшырады және түрлі болжамдарға орын берді. Тарихшы Стивен Ниссенбаум Грэмның "өз қатаң талаптарын бұзып, денсаулығын қалпына келтіру үшін соңғы әрекет ретінде спирттік ішімдік пен ет жегеннен кейін" қайтыс болғанын жазды. Грэмға келген Рассел Тралл оның қатаң вегетариандық диетадан жаңылғанын және дәрігерінің қан айналымын жақсарту үшін ет тағайындағанын байқады. Тағам тарихшылары Грэмді Америкадағы ең алғашқы тағамға құмар адамдардың бірі деп санайды.