Кіріспе
Ливерпуль – Канаданың Жаңа Шотландия провинциясының Оңтүстік жағалауында Атлант мұхитының жағасында орналасқан қауымдастық және бұрынғы қала. Ол Куинс округінің барлық аумағын қамтитын жергілікті басқару бірлігі – Куинс муниципалитетінің аймағында орналасқан.
Liverpool is a Canadian community and former town located along the Atlantic Ocean of the Province of Nova Scotia's South Shore. It is situated within the Region of Queens Municipality which is the local governmental unit that comprises all of Queens County, Nova Scotia.
Тарих
Ливерпуль порты Новая Шотландияның жергілікті Микмак тайпасының ежелгі маусымдық лагері болды және «құрғақ құмды орын» деген мағынаны білдіретін Огомкигеак, сондай-ақ «кету орны» деген мағынаны білдіретін Огукегеок деп аталды. Самуэль де Шамплен бастапқыда бұл портты сауда үшін пайдаланған Солтүстік Америкадағы Жаңа Францияның алғашқы негізін қалаушыларының бірі капитан Россиньольдің құрметіне Порт Россиньоль деп атады. Кейіннен 17 ғасырдың француз саяхатшысы және саудагері Николас Дениске Акадия басшысы Исаак де Разилли (шамамен 1632 ж.) осы жерде жер берді. Француз және үнді соғысы (Жеті жылдық соғыстың Солтүстік Америкадағы майданы) кезінде Акадиялықтарды (1755) қуғаннан кейін, Ливерпуль 1759 жылы Жаңа Англия плантаторлары (коммерциялық тұрғыда ұйымдасқан қоныс аударушылар) тарапынан балық аулау порты ретінде құрылды. Алғашында адмирал Чарльз Линглинің құрметіне Лингли деп аталды, бірақ кейін Англиядағы Ливерпуль қаласының атымен қайта аталды, ол өзінің Мерси өзенінің жағасында орналасқан. Сильванус Кобб қаланың алғашқы иесі болды. 1759 жылы капитан Кобб Ливерпульдің жаңа қалашығының иесі атанды. Ливерпуль қалашығы Кейп Сэбл аралынан Порт Медуэйге дейін, сондай-ақ жағалаудан 14 мильге дейін ішке қарай созылуы тиіс еді. Сильван көптеген алғашқы тұрғындарды жаңа қонысқа жеткізді. 1760 жылдың 1 шілдесінде меншік иелерінің алғашқы отырысында капитан Кобб үй мен кемежай салу үшін жер учаскесін беру туралы петиция жасады. Жер берілді және үй қазіргі Вольф көшесінің басында салынды. Оның алғашқы үйі орналасқан жерде, Жаңа Англиядан әкелінген материалдардан салынған парк пен ескерткіш орналасқан.
Америка революциясы
Революциялық соғыс кезінде Ливерпульдің өзін анықтау күресі тарихшылардың көптеген зерттеулеріне тақырып болды. Бастапқыда қала Америка революциясының мүдделерін қолдады, Порт Медуэй және Порт Мутон сияқты алыс портында американдық каперлер жиі тоқтады, бірақ американдық каперлердің жергілікті кемелерге жасаған қайталап шабуылдары мен қалаға тікелей шабуылдан кейін Ливерпуль тұрғындары көтеріліске қарсы болды. Қаланың қорғанысын және каперлерді жабдықтауды полковник Симеон Перкинс басқарды.
Ливерпульге шабуыл (1778)
1778 жылғы 24 сәуірде Ливерпуль, Новая Шотландия (1778) шайқасында капитан Миллиган басқаратын Корольдік әскери-теңіз флотының HMS Blonde кемесі Ливерпуль портында капитан Паттье басқаратын француз кемесі Duc de Choiseul-ді жағаға тіреп жіберді. Содан кейін үш сағаттан астам уақыт бойы артиллериялық атыс болды. Француз экипажының бірнеше мүшесі қаза тапты, суға батып, жараланды. Қалған 100 француз экипажы тұтқынға алынды. Ұсырылған кемедегі қару-жарақтар келесі айда американдық қарақшылардың қызығушылығын тудырды. Осының салдарынан 1 мамырда американдық қарақшылар Ливерпульге шабуыл жасап, көптеген үйлер мен дүкендерді, оның ішінде маңызды қала басшысы Симеон Перкинстің дүкенін тонады. Үш аптадан кейін, 21 мамырда, сол қарақшылар қайта оралып, "Дюк де Шоизель" кемесінің құлаған қалдықтарын теңізге сүйреп шығаруға тырысты. Перкинс жағалауда он адамды жинады. Британдық милициясы мен американдық қарақшылар арасында оқ атыс болды. Қарақшылар шамамен бір сағат бойы қалаға оқ жаудырды. Перкинс өз әскерін жағалау бойымен, қарақшыларға жақындатып жүргізді. Соңғы атыста милициядан бірі жараланды. Қарақшылар бірнеше күн бойы жағалауда күтіп тұрды. Перкинс сержант пен алты әскерді тәулік бойы күзетке қойып, қарақшылар аймақтан кетуіне дейін күзеді. Үш жыл бойы осындай сипаттағы шабуылдардан кейін, Ливерпуль тұрғындары 1779 жылғы 2 маусымда артиллерия үшін батарея салды, Форт Моррис (Новая Шотландия) нығайтылды және 31 қазанда қарсыластарымен күресу үшін "Люси" атты жеке кемесін теңізге сүрді. 1780 жылғы наурыз айында полковник Перкинс "Дельфин" кемесін ұстауға бұйрық берді.
Ливерпульге шабуыл (1780)
1780 жылы 13 қыркүйекте ең ауқымды жеке қарақшылық шабуылы болды. Екі американдық капер, капитан Бенджамин Коул басқаратын "Сюрприз" және капитан Лейн басқаратын "Дилейт" кемелері, түн ортасынан кейін Баласт шығанағына 70-ке жуық адамды түсірді. Сағат 4-ке дейін олар фортты басып алып, Говардты, тағы екі офицерді және KOR гарнизонының алты адамын қоспағанда, барлығын тұтқынға алды. Перкинс ополчение шақырып, Коулды ұстауға қол жеткізіп, Лейнмен фортты қайтару және тұтқындарды босату туралы келісім жасады. Бірнеше сағаттың ішінде "барлығы бұрынғы жағдайына келді, қан төгілген жоқ". Ливерпуль қаласын соғыс аяқталғанға дейін жеке қарақшылар мазаламады. Американдық төңкеріс соғысынан (1775–1783) кейін қала лоялисттер деп аталатын американдық отаршыл босқындардың келуімен өркендеді.
1812 жылғы соғыс
Америка революциясы, Наполеон соғыстары және 1812 жылғы соғыс кезінде Ливерпуль көптеген жеке кемелерді қаржыландырып, оларды жалдаған. Бұл кемелер негізінен Батыс Үндістандағы француз кемелерін және Нова-Скотия мен Жаңа Англия жағалауларындағы американдық кемелерді нысанаға алды. Порт бриг «Ровер» және шхуна «Ливерпуль Пакет» сияқты жеке кемелер, сондай-ақ Джозеф Барс сияқты теңізшілер мен Энос Коллинз және Симеон Перкинс сияқты кеме жасаушылар мен саудагерлермен танымал болды. Ерекше айта кетерлік жайт, осы аласапыран кезеңнің қызықты куәгерлік баяндамасын 1762 жылы Коннектикуттан алғашқы қоныс аударушылармен бірге келген және 1812 жылы қайтыс болғанға дейін 50 жыл бойы қаланың белсенді мүшесі болған, Ливерпульдің алғашқы кезеңіндегі маңызды бизнесмен және көшбасшы Симеон Перкинстің (1735–1812) жарияланған күнделіктерінде табуға болады.
XIX ғасыр
Тоғызыншы ғасырда қала балық аулау және кеме жасау өнеркәсібінің дамуымен маңызды теңіз портына айналды. Қала сонымен қатар Мерси өзенінен (немесе бастапқыда акадиялықтар Россинголь өзені деп атаған) Россинголь көлінің су алабындағы ішкі орманнан ағып келген ағаш экспорты бойынша да жетекші болды. 1812 жылғы соғыстан кейін Ливерпуль бір кезде провинциядағы ең маңызды порт ретінде Галифакстан кейін екінші орынды иеленді, бірақ кейін провинцияның солтүстік жағалауындағы Пиктоу және Сент-Лоуренс шығанағындағы Нью-Глазго сияқты батыс порттары оны басып озды. XIX ғасырдың ортасында болаттан салынған, бумен жүретін кемелерге көшу аймақтың гүлденген ағаштан кеме жасау өнеркәсібін құлатты, ал 1871 жылы Ливерпуль банкінің банкротқа ұшырауынан туындаған қаржылық дағдарыс қала экономикасына ауыр соққы берді және қаланың қарқыны баяулады.
ХХ ғасыр
Ливерпульдің өркендеуі 1920 жылдары уақытша жаңғырды, ол Америка Құрама Штаттарына алкоголь тасымалдаған ром контрабандашыларының орталығына айналды, ол кезде елде тыйым салынған болатын. 1929 жылы Бруклиннің іргесінде Мерси целлюлоза және қағаз фабрикасы құрылысын аяқтады. Қағаз компаниясы сондай-ақ Ливерпульде орналасқан Markland Shipping Company атты жеке теңіз көлігі компаниясын құрды. Екінші дүниежүзілік соғыс экономиканы одан әрі нығайтты, өйткені қаланың кеме құрылысы зауыты, Томпсон Бросс Машиналар Co. Ltd., Корольдік Канада Әскери-теңіз күштерінің корветтері мен мина тазартушы кемелерін жөндеуде маңызды рөл атқарды. 1996 жылы Ливерпуль қала мәртебесінен айырылып, Куинс округі муниципалитетімен бірігіп, Куинс муниципалитеті аймағын құрды. Боуотер Мерси целлюлоза және қағаз зауыты 2012 жылы жабылды.
География
Ливерпуль Атлант мұхитының жағалауында, Жаңа Шотландияның оңтүстік жағалауында орналасқан. Бұл қауым көбінесе Мерси өзенінің сағасының батыс жағалауын алып жатыр, ал оның порты өзеннің шығыс жағалауында орналасқан, кішігірім Бруклин қауымына қарама-қарсы. Ливерпульден әрі өзен Ливерпуль шығанағы деп аталатын кеңеюге айналады, ол Кофин аралымен жартылай қоршалған және Атлант мұхитына құяды. Атлант мұхитында Жаңа Шотландияның шығысынан өтетін Гольфстрим ағыны Ливерпульге жыл бойына қоңыржай солтүстік климатты сыйлайды. Ливерпуль 3-ші басты жол ("Маяк жолы") бойында және 103-ші басты жолдың (19-шы шығу) және Фанди шығанағына жетелейтін 8-ші басты жолдың ("Кежимкуджик көркіне саяхат") қиылысында орналасқан.
Климат
Үлкен Атлант мұхитының жағасында орналасқандығына қарамастан, Ливерпуль провинцияға тән салыстырмалы түрде жұмсақ ылғалды континенттік климатқа ие. Көбінесе бағытталған құрлықтан соғатын желдер теңіздің климатты жұмсарту әсерін азайтады, нәтижесінде орташа температурасы шамамен 25 °C (77 °F) болатын жылы жаз бен орташа температурасы 10 °C (14 °F) шамасында болатын суық қысқы түндер арасындағы айқын температура айырмашылығы байқалады. Жылдық жауын-шашын мөлшері жоғары, күз, қыс және көктем айларында жиі жаңбыр және қарлы борандар болады. Жаздар құрғақ, жағымды және жылы болады. Ливерпульде тіркелген ең жоғары температура 1976 жылғы 22 тамызда болды.
Экономика
Квинс округінің ең ірі халқы шоғырланған орталығы ретінде Ливерпульде түрлі-түрлі бизнес орталықтары бар. Көптеген ірі бизнес франшизалары заманауи жайлылықты ұсынады, ал қауымдастықтың сүйкімді шағын дүкендері Мейн-стриттегі бастапқы бизнес ауданында әлі де гүлденуде. Коммерциялық және ойын-сауық балық аулау жергілікті экономикада маңызды рөл атқарады. Ливерпульдің ең ірі жұмыс берушісі бұрын Боуотер Мерси Папер Компаниясы Лимитед болды, ол жақын орналасқан Бруклинде целлюлоза және газет қағазы өндіретін зауытты басқарды. Зауыт 2012 жылдың маусым айында жабылды. Queens Place Emera Centre – Квинс аймақтық муниципалитетіне қызмет ететін ірі, заманауи демалыс орталығы. NHL стандартындағы мұз алаңы екі жақты тұрақты 1000 көрерменге арналған. Орталық ірі турнирлер өткізу және осы арқылы аймаққа туристер тарту мақсатымен үлкен Best Western қонақ үй кешенімен бірге салынды. Куинс-плейс көптеген хоккей командаларының үйі: жергілікті жасөсперімдер хоккей командасы, Кугарс; ірі хоккей командасы, Батыс Дауылдары; және жастар арасындағы B лигасының командасы, Ливерпуль Приватирлары.
Туризм
Соңғы онжылдықтарда туризм Ливерпуль мен Оңтүстік жағалау аймағы үшін маңыздырақ бола бастады, әсіресе туристер «Маяк жолы» (Халифакс пен Ярмут арасындағы көркемдік саяхат) арқылы саяхаттайды. Ливерпуль кішкентай қауым үшін көптеген мұражайларға ие. Олардың ішінде Куинс округінің мұражайы және оған іргелес орналасқан Перкинс үйі бар – 1766 жылы салынған Симеон Перкинстің үйі, қазіргі уақытта Нова Шотландия мұражайлар жүйесінің бөлігі. 2015 жылы провинция еденнің қисайған балкалары ғимаратты қауіпті деп танығандықтан және провинциялық бюджет жөндеу шығындарын көтере алмайтындықтан Перкинс үйі жұртшылыққа жабылды. Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін ол 2021 жылы қайта ашылды. Басқа мұражайларға бұрынғы сот ғимаратында орналасқан Әділет мұражайы, бұрынғы Ливерпуль теміржол станциясында орналасқан Хэнк Сноудың туған қаласы мұражайы және Нова Шотландиялық фотограф Шерман Хайнс басқаратын екі жеке мұражай кіреді. Ливерпуль портына қарап тұрған Форт-Пойнт маяғы, Нова Шотландиядағы үшінші ең көне маяқ, онда маяқ мұражайы орналасқан және ол қоғамдық саябақпен қоршалған. Жыл сайын маусым айының соңында «Жекешелер күндері» кезінде Ливерпульде тарих жанданады, онда қала тұрғындары шеру өткізіп, түрлі ойын-сауық шараларын ұйымдастырып, лоялист әскерлері мен жекешелердің лагерін қайта жасайды, фейерверктер атқызып, зираттар бойынша экскурсиялар ұйымдастырады. Ливерпуль жылы ауа-райы мен жақын жердегі құмды жағажайларының арқасында Галифакс тұрғындары үшін жазғы демалыс орнына айналды. Бич Медоуз – Ливерпульдің шығысында орналасқан 1 км ұзындығындағы жағажай.