Параматта өзені: Сидней маңындағы табиғат және экологиялық мәселелер
Parramatta River
Парраматта өзені – Сиднейдегі (Австралия) маңызды су жолы. Порт-Джексонның құрамдасы, тереңдігі шамамен, көптеген салалары бар. Географиясы және қалыптасуы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиядағы өзен
River in Australia
Парамата өзені – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Сидней қаласында орналасқан аралық, толқын әсерінен пайда болған, суға батқан аңғарлық сағасы. Орташа тереңдігі шамамен 4 шақырым, Парамата өзені – Сидней портының негізгі саласы, Порт-Джексонның тармағы. Екіншілік салаларына кішірек Лэйн Коув және Дак өзендері кіреді. Солтүстік Параматтадағы Тунгабби ағысы мен Дарлинг Миллс ағысының қосылған жерінде пайда болған өзен шығысқа қарай ағып, Бірчгроувтегі Юрулбин мен Гринвичтегі Маннс Пойнт арасындағы сызыққа дейін жетеді. Осы жерде ол Тасман теңізінен шамамен 20 шақырым қашықтықта Порт-Джексонға құяды. Өзеннің жалпы су жиналатын алабы шамамен 250 шаршы шақырымды құрайды және Сидней бас жағаларынан Параматтадағы Чарльз көшесіне дейін, шамамен 30 шақырымға дейін толқынмен өтеді. Парамата өзенінің жағалауын мыңдаған жылдар бойы Валюметагал тайпаларының аборигендері және Даруг халқының Вангал, Тунгагал (немесе Тугагал), Бурраматагал және Ватегора рулары мекендеген. Олар өзенді маңызды тағам көзі және сауда орталығы ретінде пайдаланған. Өзен 15-29 миллион жыл бұрын пайда болған, оның суы құмтас пен тақтатасқа аңғар ойып бастады.
The Parramatta River is an intermediate tide dominated, drowned valley estuary located in Sydney, New South Wales, Australia. With an average depth of , the Parramatta River is the main tributary of Sydney Harbour, a branch of Port Jackson. Secondary tributaries include the smaller Lane Cove and Duck rivers. Formed by the confluence of Toongabbie Creek and Darling Mills Creek at North Parramatta, the river flows in an easterly direction to a line between Yurulbin in Birchgrove and Manns Point in Greenwich. Here it flows into Port Jackson, about from the Tasman Sea. The total catchment area of the river is approximately and is tidal to Charles Street Weir in Parramatta, approximately from the Sydney Heads. The land adjacent to the Parramatta River was occupied for many thousands of years by Aboriginal peoples of the Wallumettagal nations and the Wangal, Toongagal (or Tugagal), Burramattagal, and Wategora clans of the Darug people. They used the river as an important source of food and a place for trade. The river was formed 15 to 29 million years ago as its waters began to cut a valley into sandstone and shale.
Балық аулау
Параматта өзеніндегі ластанған шөгінділерге байланысты балық аулауға бірнеше шектеулер қойылған. Диоксинмен ластану салдарынан Хомбуш шығанағында балық аулауға толық тыйым салынған. 2006 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі Сидней портының қалған бөлігінде және оның салаларында, Паррамата өзенінің Порт көпірінен батысқа қарайғы бөлігінде коммерциялық балық аулауға толық тыйым салды, бұл тыйым 2011 жылға дейін күшінде болды. Параматта өзені – Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Сау өзендер комиссиясы зерттемеген маңызды жағалау өзендерінің бірі. Кукс өзені мен Ботани шығанағы мұндай зерттеулерге ұшыраған. Кейбір адамдар өзеннің, оның шөгінділері мен балықтарының жағдайы туралы барлық ақпаратты біріктіріп, су алабын басқаруға көмектесу үшін Сау өзендер комиссиясының тексеруін жүргізуді ұсынды.
The Parramatta River is subject to a number of fishing bans because of its contaminated sediments. There is a complete fishing ban in Homebush Bay because of the dioxin contamination. In 2006 the NSW Government imposed a complete commercial fishing ban throughout the rest of Sydney Harbour and its tributaries, including the Parramatta River west of the Harbour Bridge, which remained in place until 2011. The Parramatta River is one of the few significant coastal rivers in New South Wales which has not been the subject of an investigation by the Healthy Rivers Commission. The Cooks River and Botany Bay have been subject to such an investigation. Some have campaigned for a Healthy Rivers Commission inquiry to bring together all the information on the state of the river and its sediments and fish and assist in watershed management.
Талап қою
Өзеннің көптеген аймақтары, әсіресе шығанақтардың батпақты бастаулары, мелиорацияланды, көбінесе ойын алаңдарына айналдыру алдында қоқыс төгу орындары ретінде қолданылды. Медоубанк саябағының үлкен бөліктері осылайша жасалған. Хомбуш шығанағындағыдай, өзеннен кең аумақтардағы кейбір өнеркәсіптік нысандар да қарқынды түрде мелиорацияланды. Шығанақтарға құятын көптеген арналар арналанған (бетон қабырғалармен және төбесімен жабдықталған).
Many areas of the river, particularly the swampy heads of bays, have been reclaimed, often being used as rubbish dumps before being converted into playing fields. Large sections of Meadowbank Park were created in this manner. Some industrial sites were also reclaimed heavily from the river, particularly in Homebush Bay. Most creeks leading into the bays have been channelised (lined with concrete walls and floor).
Оңалту
Өзеннің кейбір аудандарындағы аса ластанған шөгінділер әлі қалпына келтірілмегенімен, Хомбуш шығанағында шөгінділерді қалпына келтіруге қатысты маңызды жұмыстар басталмақ. Бұған бұрынғы Union Carbide зауытының жанындағы диоксинмен ластанған шөгінділер және бұрынғы Berger Paints зауытының жанындағы қорғасынмен ластанған шөгінділер кіреді. Бұрынғы AGL учаскесі талданды, қалпына келтіру жоспары жасалып, бекітілді, қалпына келтіру жұмыстары аяқталды және орташа және жоғары тығыздықтағы тұрғын үйлер салу жұмыстары басталды, бірақ тәуелсіз зерттеулер AGL қызметінен келген ластаушы заттармен ластанған шөгінділердің тексеру кезеңі әлі аяқталған жоқ (2000 жылға дейін). Басқа аудандарда балықтардың түбіндегі организмдермен қоректенуіне жол бермеу үшін шөгінділер бетонмен жабылды. Кейбір компаниялар ластануға араласпауды дұрыс көреді, бірақ қоршаған ортаны қорғаушылар ластану азық тізбегі арқылы таралуы мүмкін екенін айтады және компаниялар ластануды тазалауға кеткен шығындардан қашуға тырысады деп мәлімдейді.
While some areas of the river with heavily contaminated sediments have not been remediated, there is significant remediation of sediments about to start in Homebush Bay. These include the dioxin contaminated sediments near the former Union Carbide plant and the lead contaminated sediments near the former Berger Paints plant. The former AGL site has been analysed, a remediation plan developed and approved, remediation completed and construction commenced on medium to high density residential development, but the sediments, which independent research shows to be contaminated with pollutants from the AGL operations, have not yet had the investigation stage finalised (as of 2000). Other areas have had sediments covered with concrete to prevent the fish eating the benthos. Some of these companies claim that the contamination is best left alone, but environmentalists have argued that the contamination could be being passed up the food chain and claim that the companies are trying to avoid the costs incurred in pollution cleanup.