Кіріспе

Массачусетс штатының үкімет басшысы

Массачусетс штатының губернаторы – Массачусетс штаты үкіметінің бас атқарушы лауазым иесі. Губернатор штаттық кабинеттің басшысы және одақтың әскери күштерінің бас қолбасшысы болып табылады. Массачусетс штатында президенттік жүйеге ұқсас республикалық үкімет жүйесі бар. Губернатор үкімет басшысы ретінде әрекет етеді, бірақ заң шығарушы биліктен ерекше рөл атқарады. Губернатордың кең ауқымды саяси міндеттері бар, соның ішінде рәсімдік және саяси міндеттер де кіреді. Губернатор заңдарға қол қояды және вето құқығына ие. Губернатор Массачусетс губернаторының кеңесінің мүшесі болып табылады, бұл кеңес халық сайлаған, сегіз мүшеден тұрады және белгілі бір заңдық мәселелер мен тағайындаулар бойынша кеңес береді және келісім жасайды. 1629 жылы Массачусетс шығанағы компаниясы құрылғаннан бастап губернатордың рөлі тарихы барысында өкілеттіктері мен сайлану тәртібі бойынша өзгерістерге ұшырады. Лауазымның қазіргі түрі 1780 жылғы Массачусетс конституциясында құрылды, онда «жоғарғы атқарушы судья» лауазымы қарастырылды. Массачусетс губернаторлары әр төрт жыл сайын штаттық сайлау кезінде сайланады, ол қараша айының бірінші сейсенбісінде өтеді. 2022 жылдың қараша айына қарай, Массачусетс штатындағы соңғы губернаторлық сайлау 2022 жылы өтті. Әр губернаторлық сайлаудан кейін сайланған губернатор сайлаудан кейінгі қаңтар айының бірінші сәрсенбісінен кейінгі бейсенбіде қызметке кіріседі. Губернатордың қызмет мерзіміне шектеулер жоқ. Массачусетс штатының ең ұзақ қызмет еткен губернаторы – Майкл Дукакис, ол 12 жыл қызмет етті; Дукакис 1975 жылдан 1979 жылға дейін және 1983 жылдан 1991 жылға дейін қызмет етті. Қазіргі губернатор – Демократтық партияның мүшесі, 2022 жылғы губернаторлық сайлауда жеңіске жеткен Мора Хили.

Сайлау және қызмет мерзімі

Губернатор – сайланатын лауазым. Өкілеттік мерзімі төрт жылды құрайды, мерзімге шектеу жоқ. Губернатор сайлауы төрт жыл сайын, губернатордың орынбасары, бас прокурор, мемлекеттік хатшы, мемлекеттік қазынашы және мемлекеттік аудитор лауазымдарына сайлаумен бірге өткізіледі.

Тарих

Массачусетс штатында 1628 жылғы Корольдік жарғыдан бері губернатор лауазымы бар. Алғашқыда бұл «Массачусетс шығанағы компаниясы» акционерлік қоғамының басқарма төрағасының қызметі болды. Басқарушыны компания акционерлері – еркін азаматтар сайлайтын. Бұл акционерлердің көпшілігі белгілі бір діни талаптарға сай келетін отарлаушылар еді. Губернатор колонияның басқаруын және жұмысын қадағалайтын вице-корольдік мәртебемен әрекет етті. Бастапқыда олар Лондонға орналасуға тиіс болған, өйткені басқа отар компанияларының губернаторлары да солай жасаған, бірақ Джон Уинтроп губернатор болып тағайындалғанда бұл тәртіп бұзылды. Губернатор колонияның атқарушы органы ретінде қызмет етті, бастапқыда жыл сайын сайланды және оған Көмекшілер Кеңесі қосылды. Бұл кеңес сот функцияларын орындады, Бас соттың жоғарғы палатасы ретінде әрекет етті және губернаторға кеңес пен келісім берді. Массачусетс шығанағының алғашқы губернаторлары діни заңға сәйкес келетін мемлекет құруды қалаған бейілді пуритан отарлаушылары болды. Жаңа Англия доминионы құрылғанда, Жаңа Англия колониялары Нью-Йорк провинциясымен, Батыс Джерси провинциясымен және Шығыс Джерси провинциясымен біріктірілді. Осы кезеңде (1686–1689) Массачусетстің өз губернаторы болған жоқ. Оның орнына Бостонда тұратын және корольдің қалауынша қызмет ететін король тағайындаған губернатор болды. Заң шығарушы орган ретінде кеңес болғанымен, кеңеске шақырудың қиындығы соншалықты болды, Доминионды король губернаторы арқылы тәж басқарды. Мұндай лауазымның құрылу себебі Англия Корольдігі мен Массачусетс шығанағының отарлаушылары арасындағы зор қарсылық болды. Колонияларды қатаң бақылауға алу үшін тәж ескі жиналыс жүйесін жойып, испандық үлгідегі Жаңа Испаниядағы вице-король жүйесін құрды. Бұл басқару моделі Британдық Солтүстік Американың барлық колонияларында, әсіресе Жаңа Англияда ұнамады, онда отарлаушылардың демократиялық және жергілікті басқаруға бір кезде мүмкіндігі болған. Даңқты революция мен Бостон көтерілісі 1689 жылы Доминионды жойды. 1691 жылы Массачусетс жарғысы қабылданғанда Массачусетс шығанағында азаматтық губернатор лауазымы қайта орнатылды. Қазіргі Массачусетс шығанағы провинциясы Массачусетс шығанағы колониясының, Плимут колониясының және қазіргі Мэн штатының аумақтарын қамтыды. Алайда губернаторды сайлаушылар емес, король тағайындайтын. Корольдік билік пен отарлаушылар арасындағы шиеленісті азайту үшін Бас сот қайта құрылды және маңызды өкілеттіктер берілді. Бұл губернатор мен Бас сот жиналысы арасында қақтығыс тудырды. Губернатор жиналыстың кез келген шешіміне вето қоя алатын және отаршылдықты басқаратын, бірақ Бас соттың қазына мен провинциялық қаржыға билігі болды. Егер губернатор Бас соттың шешімдері мен заңдарына келіспесе, онда жиналыс губернатор мен басқа да корольдік шенеуніктердің жалақысын ұстап қалумен қорқытатын. 1765 жылдан бастап провинцияның толық саяси дағдарысқа ұшырауы губернатор мен Массачусетс шығанағы халқы арасындағы шиеленісті күшейтті. «Штамп заңы» қабылданғаннан кейін губернатор Томас Хатчинсонның үйіне шабуыл жасалып, тоналды. Америка революциясының алғашқы кезеңдерінде Массачусетс шығанағында саяси жағдай нашарлады. «Төзбеушілік актілерді» қабылдағаннан кейін сол кездегі корольдік губернатор Томас Гейдж Бас сотты таратып, провинцияны жарлықтармен басқаруды бастады. 1774 жылы Массачусетс провинциялық конгресі Бостондағы корольдік үкіметке балама революциялық үкімет ретінде құрылды. Массачусетс шығанағы 1776 жылдың мамырында тәуелсіздігін жариялағаннан кейін губернатор лауазымы төрт жыл бойы бос тұрды. Осы кезеңде атқарушы функцияларды губернатор кеңесі, қауіпсіздік комитеті және сессия кезінде конгресс президенті атқарды. Губернатор сонымен қатар мемлекеттік қарулы күштердің бас қолбасшысы болып табылады.

Кабинет

Губернатордың 10 адамдық кабинеті бар, олардың әрқайсысы тікелей басқарудағы үкіметтің бір бөлігіне жетекшілік етеді (тәуелсіз атқарушы агенттіктерден өзгеше). Толық тізіммен Массачусетс штатының үкіметімен танысуға болады.

Дәстүрлер

Штаттық үйдің алдыңғы есіктері тек губернатор қызметтен кеткенде, мемлекет басшысы немесе АҚШ президенті Штаттық үйге келгенде, не соғыс аяқталғанда Массачусетс полктерінің тулары қайтарылғанда ғана ашылады. Осы салтанатты есік дәстүрі 1884 жылы кетіп бара жатқан губернатор Бенджамин Батлер алдыңғы есікті тепкілеп ашып, өзі шығып кеткен кезде қалыптасқан. Жаңа губернаторлар әдетте өз кабинетіне кем дегенде бір бұрынғы губернатордың портретін ілуді таңдайды. Қызметке кіріспес бұрын, сайланған губернатор кетіп бара жатқан губернатордан төрт нысанды қабылдайды: губернатор кабинетінің есігіне арналған салтанатты қалайыдан жасалған "кілт", Батлер Библиясы, "Тоқмақ" және Массачусетс штатының Бас заңдарының екі томдық жинағы, сондай-ақ кетіп бара жатқан губернатордың ізбасарына арналған жекелеген жазбасы. Содан кейін сайланған губернатор қарулы сержанттың сүйемелдеуімен Палаталар залына жеткізіліп, Сенат Төрағасының алдында Сенат пен Палатаның бірлескен отырысында қызметке кіріседі.

Жалғыз жүру

Мерзімі аяқталған соң, кетіп бара жатқан губернатор "жеке серуендеп" Grand Staircase төмен, Байрақтар үйі арқылы, Дорик залына, орталық есіктерден шығып, Массачусетс штатының мемлекеттік үйінің сатыларымен төмен түседі. Губернатор содан кейін көшенің ар жағына Бостон орталығына өтеді, осылайша символикалық түрде жеке азамат ретінде штатқа қайта қосылады. Бенджамин Батлер бұл дәстүрді 1884 жылы қалыптастырды. Кейбір серуендер бұрынғы губернаторлардың жұбайлары, достары немесе қызметкерлерімен бірге жасалған. Серуен кезінде 19 оқпен салют беріледі, және көбінесе сатылардың бойында шығып бара жатқан губернатордың достары мен қолдаушылары тұрады.

Губернаторлардың тізімі

1780 жылдан бері 65 адам губернатор болып сайланды, олардың алтауы екі реттен артық мерзімге сайланған (Джон Хэнкок, Калеб Стронг, Маркус Мортон, Джон Дэвис, Джон Волп және Майкл Дукакис), ал жеті вице-губернатор кейіннен губернатор болып сайланбастан, губернатор міндетін атқарған. Томас Талбот губернатор міндетін атқарушы болып қызмет еткен, бірақ бірнеше жылдан кейін губернатор болып сайланды. 1918 жылғы конституциялық реформалардан бұрын губернатор және вице-губернатор лауазымдары бір рет толық бос қалған, сол кезде штатты Губернатор Кеңесі басқарған.

Колониялық Массачусетс

Массачусетс штатының отаршылдық тарихы 1620 жылы Плимут колониясының құрылуымен, содан кейін 1628 жылы Массачусетс шығанағы колониясының құрылуымен басталады. 1686 жылы Жаңа Англия доминионы осы және басқа Жаңа Англия колонияларын біртұтас бірлікке біріктірді, бірақ 1689 жылы тарап кетті. 1692 жылы Массачусетс шығанағы провинциясы құрылды, Плимут және Массачусетс шығанағы біріктірілді, соның ішінде қазіргі Мэн штатының аумағы да болды. Плимут және Массачусетс шығанағы колонияларының губернаторлары ер адамдардың шектеулі тобы (азат азаматтар деп белгілі) тарапынан жыл сайын сайланды, ал Доминион шенеуніктері мен 1692 жылғы провинция шенеуніктері британдық тәжбен тағайындалды. 1774 жылы генерал Томас Гейдж Массачусетс штатының соңғы корольдік тағайындалған губернаторы болды. Ол 1775 жылғы маусымда Бункер-Хилл шайқасынан кейін Англияға қайтарылды, сол кезде Массачусетс провинциялық конгресі британдықтар басып алған Бостоннан тыс Массачусетс аумағын де-факто басқарды. 1775 жылдан бастап 1780 жылы Массачусетс штатының Конституциясы қабылданғанға дейін штат провинциялық конгресс және атқару кеңесімен басқарылды.

Массачусетс штаты: 1780 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Массачусетс штатының конституциясы губернатор және вице-губернатор лауазымдарын құрды, олар жыл сайын сайланатын болды. 1918 жылы олардың өкілеттік мерзімі екі жылға ұзартылды, олардың орнын басатын адам тағайындалғанға дейін, бұл кем дегенде қаңтар айының бірінші сәрсенбісінде болатын. 1950 жылы бұл сайлаудан кейін қаңтар айының бірінші сәрсенбісінен кейінгі бейсенбіге өзгертілді, ал 1966 жылы өкілеттік мерзімі төрт жылға дейін ұзартылды.

Массачусетс штатының губернаторлары

No. (Номер) Губернатор Өкілеттік мерзімі Партия Сайлау Лт. Губернатор

1 Джон Хэнкок 25 қазан 1780 – 18 ақпан 1785 Жоқ 1780 1781 1782 1783 1784
2 Томас Кушинг 18 ақпан 1785 – 8 қазан 1793 Жоқ 1787 1788 1789 1790 1791 1792 1793
3 Сэмюэль Адамс 8 қазан 1793 – 2 маусым 1797, 7 маусым 1799 – 30 мамыр 1800, 29 мамыр 1807 Федералист 1800 1801 1802 1803 1804 1805 1806
4 Джеймс Салливан 29 мамыр 1807 – 10 желтоқсан 1808 Демократиялық Республикалық 1807 1808
5 Леви Линкольн аға 10 желтоқсан 1808 – 3 маусым 1809, 2 маусым 1810 Федералист 1809
6 Эльбридж Герри 2 маусым 1810 – 30 мамыр 1812 Демократиялық Республикалық 1810
7 Калеб Стронг 1 маусым 1812 – 1 маусым 1816 Федералист 1812 1813 1814 1815
8 Джон Брукс 1 маусым 1816 – 30 мамыр 1823 Федералист 1816 1817 1818 1819 1820 1821 1822
9 Уильям Юстис 30 мамыр 1823 – 6 ақпан 1825 Демократиялық Республикалық 1823 1824
10 Маркус Мортон 6 ақпан 1825 – 27 мамыр 1825 Демократиялық Республикалық Губернатордың міндетін атқарушы
11 Леви Линкольн кіші 27 мамыр 1825 – 21 қаңтар 1834 Демократиялық Республикалық 1825 1826 1827 1828 Ұлттық Республикалық 1829 1830, 1831 сәуір 1831, 1831 қараша 1832
12 Джон Дэвис 21 қаңтар 1834 – 3 наурыз 1835 Ұлттық Республикалық 1833 Виг 1834
13 Сэмюэл Тюрелл Армстронг 3 наурыз 1835 – 13 қаңтар 1836 Виг Губернатордың міндетін атқарушы
14 Эдвард Эверетт 13 қаңтар 1836 – 18 қаңтар 1840 Виг 1835 1836 1837 1838
15 Маркус Мортон 18 қаңтар 1840 – 9 қаңтар 1841 Демократ 1839
16 Джон Дэвис 9 қаңтар 1841 – 18 қаңтар 1843 Виг 1840 1841
17 Маркус Мортон 18 қаңтар 1843 – 9 қаңтар 1844 Демократ 1842
18 Джордж Н. Бриггс 9 қаңтар 1844 – 13 қаңтар 1851 Виг 1843 1844 1845 1846 1847 1848 1849
19 Джордж С. Бауэлл 13 қаңтар 1851 – 14 қаңтар 1853 Демократ 1850 1851
20 Джон Х. Клиффорд 14 қаңтар 1853 – 12 қаңтар 1854 Виг 1852
21 Эмори Уошберн 12 қаңтар 1854 – 9 қаңтар 1855 Виг 1853
22 Генри Гарднер 9 қаңтар 1855 – 2 қаңтар 1858 "Біле білмеймін" 1854 1855 1856
23 Натаниэль П. Бэнкс 2 қаңтар 1858 – 2 қаңтар 1861 Республикалық 1857 1858 1859
24 Джон Альбион Эндрю 2 қаңтар 1861 – 6 қаңтар 1866 Республикалық 1860 1861 1862 1863 1864
25 Александр Буллок 6 қаңтар 1866 – 9 қаңтар 1869 Республикалық 1865 1866 1867
26 Уильям Клэфлин 9 қаңтар 1869 – 5 қаңтар 1872 Республикалық 1868 1869 1870
27 Уильям Б. Уошберн 5 қаңтар 1872 – 30 сәуір 1874 Республикалық 1871 1872 1873
28 Томас Талбот 30 сәуір 1874 – 7 қаңтар 1875 Республикалық Губернатордың міндетін атқарушы
29 Уильям Гастон 7 қаңтар 1875 – 6 қаңтар 1876 Демократ 1874
30 Александр Х. Райс 6 қаңтар 1876 – 2 қаңтар 1879 Республикалық 1875 1876 1877
31 Томас Талбот – 8 қаңтар 1880 Республикалық 1878
32 Джон Дэвис Лонг 8 қаңтар 1880 – 4 қаңтар 1883 Республикалық 1879 1880 1881
33 Бенджамин Батлер 4 қаңтар 1883 – 3 қаңтар 1884 Демократ 1882
34 Джордж Д. Робинсон 3 қаңтар 1884 – 6 қаңтар 1887 Республикалық 1883 1884 1885
35 Оливер Эймс 6 қаңтар 1887 – 2 қаңтар 1890 Республикалық 1886 1887 1888
36 Джон К. А. Брэккет 2 қаңтар 1890 – 8 қаңтар 1891 Республикалық 1889
37 Уильям Э. Расселл 8 қаңтар 1891 – 4 қаңтар 1894 Демократ 1890 1891 1892
38 Фредерик Т. Гринхалдж 4 қаңтар 1894 – 5 наурыз 1896 Республикалық 1893 1894 1895
39 Роджер Уолкотт 5 наурыз 1896 – 4 қаңтар 1900 Республикалық Губернатордың міндетін атқарушы 1896 1897 1898
40 Уинтроп М. Крэйн 4 қаңтар 1900 – 8 қаңтар 1903 Республикалық 1899 1900 1901
41 Джон Л. Бейтс 8 қаңтар 1903 – 5 қаңтар 1905 Республикалық 1902 1903
42 Уильям Льюис Дуглас 5 қаңтар 1905 – 4 қаңтар 1906 Демократ 1904
43 Кертис Гилд кіші 4 қаңтар 1906 – 7 қаңтар 1909 Республикалық 1905 1906 1907
44 Эбен Самнер Дрейпер 7 қаңтар 1909 – 5 қаңтар 1911 Республикалық 1908 1909
45 Юджин Фосс 5 қаңтар 1911 – 8 қаңтар 1914 Демократ 1910 1911 1912
46 Дэвид И. Уолш 8 қаңтар 1914 – 6 қаңтар 1916 Демократ 1913 1914
47 Сэмюэль В. МакКалл 6 қаңтар 1916 – 2 қаңтар 1919 Республикалық 1915 1916 1917
48 Калвин Кулидж 2 қаңтар 1919 – 6 қаңтар 1921 Республикалық 1918 1919
49 Ченнинг Х. Кокс 6 қаңтар 1921 – 8 қаңтар 1925 Республикалық 1920 1922
50 Алван Т. Фуллер 8 қаңтар 1925 – 3 қаңтар 1929 Республикалық 1924 1926
51 Фрэнк Г. Аллен 3 қаңтар 1929 – 8 қаңтар 1931 Республикалық 1928
52 Джозеф Б. Эли 8 қаңтар 1931 – 3 қаңтар 1935 Демократ 1930 1932
53 Джеймс Майкл Курли 3 қаңтар 1935 – 7 қаңтар 1937 Демократ 1934
54 Чарльз Ф. Херли 7 қаңтар 1937 – 5 қаңтар 1939 Демократ 1936
55 Леверетт Салтонстолл 5 қаңтар 1939 – 4 қаңтар 1945 Республикалық 1938 1940 1942
56 Морис Дж. Тобин 4 қаңтар 1945 – 2 қаңтар 1947 Демократ 1944
57 Роберт Ф. Брэдфорд 2 қаңтар 1947 – 6 қаңтар 1949 Республикалық 1946
58 Пол А. Девер 6 қаңтар 1949 – 8 қаңтар 1953 Демократ 1948 1950
59 Кристиан Хертер 8 қаңтар 1953 – 3 қаңтар 1957 Республикалық 1952 1954
60 Фостер Фурколо 3 қаңтар 1957 – 5 қаңтар 1961 Демократ 1956 1958
61 Джон А. Волпе 5 қаңтар 1961 – 3 қаңтар 1963 Республикалық 1960
62 Эндикотт Пибоди 3 қаңтар 1963 – 7 қаңтар 1965 Демократ 1962
63 Джон А. Волпе – 22 қаңтар 1969 Республикалық 1964 1966
64 Фрэнсис Сарджент 22 қаңтар 1969 – 2 қаңтар 1975 Республикалық Губернатордың міндетін атқарушы 1970
65 Майкл Дукакис 2 қаңтар 1975 – 4 қаңтар 1979 Демократ 1974
66 Эдвард Дж. Кинг 4 қаңтар 1979 – 6 қаңтар 1983 Демократ 1978
67 Майкл Дукакис – 3 қаңтар 1991 Демократ 1982 1986 1990 3 қаңтар 1991 – 29 шілде 1997efn|Уэлд Мексикадағы АҚШ елшісі болып тағайындалғанда отставкаға кетті, бірақ бекітілмеді. 29 шілде 1997 – 10 сәуір 2001efn|Селучи Канададағы АҚШ елшісі болып бекітілгеннен кейін отставкаға кетті. 10 сәуір 2001 – 2 қаңтар 2003 Республикалық 2 қаңтар 2003 – 4 қаңтар 2007 Республикалық 4 қаңтар 2007 – 8 қаңтар 2015 Демократ 8 қаңтар 2015 – 5 қаңтар 2023 Республикалық 5 қаңтар 2023 – қазіргі уақыт Демократ 2022