Кіріспе
Жапондық анимациялық телесериал Mobile Fighter G Gundam, Жапонияда Mobile Fighting Legend G Gundam (機動武闘伝Gガンダム) (көбінесе жай ғана G Gundam деп аталады) деп те белгілі, 1994 жылы Sunrise студиясы жасаған жапондық анимациялық телесериал және Gundam франшизасының ұзақ тарихындағы бесінші туындысы. Оқиға "Болашақ ғасырында" өрбітеді, онда елдерді бейнелейтін ғарыш колониялары төрт жыл сайын "Gundam жарысы" деп аталатын ұйымдастырылған жарыс турниріне қатысуға келіседі. Әр колония өз өкілін – Gundam деп аталатын алып, адам тәрізді механы басқаратын ұшқышты жібереді. Олар Жер бетінде соңғы біреу қалғанша күреседі, ал жеңімпаз ел келесі турнирге дейін барлық колонияны басқару құқығын иеленеді. G Gundam оқиғасы 13-ші Gundam жарысы барысында Neo Japan-ның Shining Gundam ұшқышы Домон Касшуды баяндайды. Домонның міндеті – турнирді жеңіп қана қоймай, Neo Japan үкіметінен құпия Devil Gundam (Жапония/Азиядан тыс жерлерде Dark Gundam) ұрлаған деп күдіктенетін үлкен ағасын іздеу. Gundam брендінің 15 жылдығына арналған G Gundam ұзақ жылдар бойы франшизаның аяқталған танымалдығын қайта жандандыру мақсатымен жасалды. Бұл – түпнұсқа "Universal Century" уақыт жолағынан ерекшеленетін, өзіндік сюжеті бар алғашқы Gundam сериалы. Сонымен қатар, сериал өзінің алдыңғы туындыларының көптеген қағидаларын жоққа шығарып, франшиза үшін жаңа қадамдар жасайды, мысалы, әскери қақтығыстарға қарағанда жекеше дуэльдерге және жауынгерлік өнерге баса назар аударады. G Gundam режиссері Ясухиро Имагава, оның декорациялары мен кейіпкерлері режиссердің әлемдік киноға деген қызығушылығымен айтарлықтай әсерленді. Анимедегі нақты орындар көптеген шетелдік фильмдерден алынған және олардың орналасқан жерлерін анықтау арқылы жоспарланған. G Gundam 1994 жылдың 22 сәуірінен 1995 жылдың 31 наурызына дейін Жапонияның TV Asahi арнасында 49 сериядан тұратын циклмен көрсетілді. Bandai Entertainment жасаған ағылшын тіліндегі нұсқасы 2002 жылдың 5 тамызынан бастап АҚШ-та Cartoon Network арнасының Toonami блогында көрсетілді. Алғашқы көрсетілімінен бері G Gundam манга, аудиоальбомдар, бейне ойындар, анықтамалық кітаптар және түрлі масштабтағы модельдерді дүниеге әкелді. G Gundam жасалған кезде және жапондық теледидарда көрсетілген кезде, өндіріс тобы, демеушілер және жанкүйерлер арасында қызу пікір-таластар тудырды, себебі сериал Gundam ғаламындағы барлық бұрынғы туындылардан өте ерекше болып көрінді. Алайда, осы себепті, сериал ұзақ тарихы бар франшизаның маңызды кезеңі ретінде танылды және аймақта өте танымал болды. Солтүстік Америкада G Gundam қабылдануы көбінесе жағымды болды. Сарапшылар басты кейіпкерлер мен мехаларды бірегей және ерекше стильде жасалғаны үшін мақтады, бірақ сюжетке қатысты келіспеді. Кейбір сыншылар Gundam-ның дәстүрлі әлеуметтік және саяси астарынан батыл және әзіл-қалжыңға толы айырмашылықты ұнатып, ал енді басқалары G Gundam-ның оқиғасын тым кең, қайталанатын немесе аниме туындыларының деңгейіне жетпейтін деп тапты.
Mobile Fighter G Gundam, also known in Japan as Mobile Fighting Legend G Gundam (機動武闘伝Gガンダム) (and commonly referred to as simply G Gundam), is a 1994 Japanese animated television series produced by Sunrise and the fifth installment in the long running Gundam franchise. The series is set in the "Future Century", where space colonies representing countries have agreed to hold an organized fighting tournament known as the "Gundam Fight" every four years to settle their political differences in place of war. Each colony sends a representative fighter piloting a giant, humanoid mecha called a Gundam to battle on Earth until only one is left, and the winning nation earns the right to govern over all the colonies until the next tournament. The events of G Gundam follow Domon Kasshu, the pilot of Neo Japan's Shining Gundam during the 13th Gundam Fight. Domon's mission is to both win the tournament and to track down his older brother, who is believed to have stolen the mysterious Devil Gundam (AKA the Dark Gundam outside of Japan/Asia) from the Neo Japan government. Commemorating the 15th anniversary of the Gundam brand, G Gundam was produced to reboot the waning popularity of the long running franchise. It is the first Gundam series with a self contained plot set in an alternate calendar era from the original "Universal Century" timeline. Additionally, the show casts aside many of the conventions set by its predecessors and takes many new steps for its franchise, such as a focus on martial arts and decisive, personal duels as opposed to large scale military conflicts. G Gundam was directed by Yasuhiro Imagawa, with its settings and characters significantly influenced by the director's interest in world cinema. The anime's real world locales were drawn from numerous foreign films and were planned using location scouting. G Gundam ran for 49 episodes on Japan's TV Asahi from April 22, 1994, to March 31, 1995. An English language version produced by Bandai Entertainment aired in the United States on Cartoon Network's Toonami block beginning on August 5, 2002. Since its original broadcast, G Gundam has spawned manga, audio albums, video games, guide books, and several lines of scale models. During its conception and Japanese television debut, G Gundam was met with controversy among its production staff, sponsors, and fans because the show takes a wildly different turn from all previous entries in the Gundam universe. However, for that very reason, the series is cited as a milestone in its long running franchise and ultimately proved very popular in the region. Reception for G Gundam has been generally positive in North America. Reviewers praised the primary characters and mecha as unique and stylized, but strongly disagreed on the plot. While some critics enjoyed the bold and campy divergence from the more dramatic social and political undertones traditional of Gundam, others found G Gundams story diffusely shallow, repetitive, or not up to standards set by its anime predecessors.
Сюжет
"Universal Century" уақыт сызығында орналасқан Gundam франшизасының алдыңғы серияларынан айырмашылығы, Mobile Fighter G Gundam "Болашақ ғасыры" әлемінде өтеді. Осы уақыт сызығында адамзаттың көп бөлігі қираған Жерді тастап, ғарыш колонияларында өмір сүруге көшкен. Жердегі елдер планета атмосферасының жанында орналасқан колонияларға ие. Саяси және әлеуметтік үстемдік үшін соғыс жүргізудің орнына, колониялар төрт жылда бір рет "Gundam Fight" турнирін өткізуге келіседі. Әр ел Жерге өте жетілген, адам тәрізді ұшатын жауынгер – Gundam-ды ұшқышпен бірге жібереді. Gundam-дар қатаң ережелер бойынша бірінші бірімен шайқасады, бір ғана жауынгер қалғанша; жеңімпаз ел сол кезең үшін бүкіл ғарыш кеңістігін басқару құқығын иеленеді. Майор Улубе Ишикаваның бұйрығымен Домон және оның балалық шақтағы досы, механик Рейн Микамура елден елге саяхаттап, әр елдің Gundam-ын сынап, Кёджи мен Devil Gundam-ның қайда екенін анықтауға тырысады. Devil Gundam-ға ие болған Вонг оны қайта тірілтіп, өзінің билігін сақтау үшін пайдалануды жоспарлайды. Домон мен серіктері шайқас аренасына бет алады, ал Devil Gundam туралы жаңа мәліметтер ашыққа шығады. Рейннің әкесі, доктор Микамура, Devil Gundam-ның (алғашқыда Ultimate Gundam деп аталған) доктор Касшудың өлшімді Жерді жаңарту үшін жасағанын түсіндіреді. Өзінің гениалды әріптесіне қызғанған доктор Микамура, Нео Жапонияның шенеуніктеріне Касшудың өнертабысын тартып алуға тырысады. Әскерилердің әкесінің өнертабысын өздерінің мақсаттары үшін пайдалануына жол бермеу үшін Кёджи Gundam-мен бірге қашып, Жерге апатқа ұшырады, онда оның компьютері бұзылып, зұлымдық қозғалысын бастады. Улубе кейіннен доктор Касшуды тұтқындап, Кёджиді қылмыскер деп айыптап, Домон мен Рейнді Gundam-ды қайтару үшін пайдаланды. Сериал 1979 жылы Йошиюки Томино жасаған Gundam франшизасының 15 жылдығына арналған. G Gundam режиссері – Ясухиро Имагава, ол Giant Robo және Getter Robo Armageddon анимациялық фильмдерінде жұмыс істегенімен танымал. Кимитоси Ямане механикалық дизайнер ретінде жұмыс істеді және Sunrise-тің танымал "Cowboy Bebop" және "The Vision of Escaflowne" сериалдарында қатысты. Ашылу тақырыбы "Trust You Forever" Ushima орындайды, ал жабылу тақырыбы "Kimi no Naka no Eien" (君の中の永遠) Takehide Inoue орындайды. Gundam туындылары драмалық сюжеттерімен, моральдық тұрғыдан күрделі кейіпкерлерімен және соғыстың қорқынышты жағдайларын бейнелеуімен басқа жанрлардан ерекшеленеді. Бұл ерекшеліктері, "Нағыз робот" меха-концепциясымен бірігіп, Gundam-ды көп жылдар бойы өте танымал етті. 1993 жылы "Victory Gundam" көрсетілгеннен кейін, Томиноның жас шәкірті Имагава франшизаның келесі бөлімінің режиссері болып тағайындалды, ол "Polcarino Gundam" деп аталды. Алайда, Gundam-ның танымалдылығы төмендеп, сату көлемі азайғандықтан, демеушілер жаңадан "Mobile Fighter G Gundam" атты брендті қайта жаңартуға мәжбүр етті. "Супер робот" сериясы ретінде жоспарланғанмен, Имагава G Gundam-ның демеушілері жасаған ойыншықтардағы әсерлі және күрделі дизайнды көргеннен кейін өзгерістерді қолдады. Имагава өнімнің табысы үшін авторлар мен демеушілердің бір-бірінің идеяларын қолдауы маңызды деп санайды. Әрбір эпизодтың кіріспесін Сталкер кейіпкері айтады, ол "Star Trek" және "The Twilight Zone" сияқты американдық теледрамалардан шабыт алды. Мысалы, қарсыласы Мастер Азияның басқа аты – Тохо Фухай (東方不敗), сол аттас фильмнің басты кейіпкерінің атымен аталған. G Gundam-ның кейбір элементтері басқа аниме және мангадан алынған. Сериалдың ортасындағы Shining Gundam-ның алтын түстегі "Супер режимі" көрінісі "Saint Seiya" туындысынан шабыт алды. Шоудың кульминациясына қарай, батырдың қарсыластары оған үлкен күштермен күресу үшін қосылатын жағдай "Weekly Shōnen Jump" комикстерінде, әсіресе "Ring ni Kakero" туындысында жиі қолданылатын мотив болды. Аниме сюжетінің осы бөлігі аяқталғаннан кейін, команда мүшелері Гонконгқа барып, "Neo Hong Kong" сюжеттік аркасы үшін зерттеулер жүргізді. Имагава G Gundam-да Neo Hong Kong-тың өзінің ғарыш колониясы жоқ екенін атап өтті, сондықтан ол елді Жерде өркендеуді жалғастыратын ел ретінде дәл бейнелеуді қалады. Neo Singapore-дың Ashura Gundam және Neo Malaysia-ның Skull Gundam дизайндары Kodansha басылымдары "Comic BonBon" және "TV Magazine" өткізген байқаулардың жеңімпаздары ретінде шоуға енгізілді; Имагава бұл Gundam-дардың аниме жанкүйерлері жасағандықтан жау ретінде пайдаланылуына өкініш білдірді. 40-шы эпизодтар шамасында Имагава G Gundam-ның сюжетіне романтикалық желі қосуға тырысты. Ол режиссерлік кезінде әйел кейіпкерлерін бейнелеуде жақсы емес екенін және "ер мен әйелдің қалыпты қарым-қатынасын" жазбаған екенін түсіндірді. G Gundam Имагаваның "махаббат оқиғасына" жасаған алғашқы тырабы болды, бірақ ол осыны көрсету үшін бүкіл сериалға созылғанын мойындады. Шоу Солтүстік Америка көрермендеріне көп жылдардан кейін ғана жете алды. 1995 жылы Жапония телеарналарында G Gundam-нан кейін көрсетілген "Mobile Suit Gundam Wing" сериалы 2000 жылдың басында Bandai Entertainment компаниясымен Солтүстік Америкада алғаш рет локалданып, үлкен жетістікке жетті. "Gundam Wing" Cartoon Network арнасының танымал "Toonami" блогында көрсетілді, "Dragon Ball Z" және "Sailor Moon" сериалдарын басып өтті және бір кезде Cartoon Network-тың ең жоғары рейтингті бағдарламасы болды. 2001 жылдың соңында Bandai G Gundam-ның ағылшын тіліндегі дубляждалған нұсқасын алу құқығын иеленді, дауыстау актерлері Ocean Productions студиясында жазылды. G Gundam-ның ағылшын тіліндегі нұсқасы 2002 жылдың 30 наурызында Сан-Францискодағы Sony Metreon Action Theatre-де тегін көрсетілді. G Gundam 2002 жылдың 5 тамызында Toonami арнасында көрсетілді. Арнаның цензуралық саясатына байланысты, кейбір өзгерістер енгізілді. Бұл көбінесе бірнеше ұшақтың аттарын өзгертуді қамтыды, мысалы, God Gundam және Devil Gundam аттары Burning Gundam және Dark Gundam деп өзгертілді. Шоу 2002 жылдың қараша айында арнаның "Midnight Run" бағдарламасында және сенбілік бағдарламаларының аясында да көрсетілді. Cartoon Network G Gundam-ды келесі маусымда кешкі бағдарламасынан алып тастады. Сериал қазіргі кезде Жапонияның кабельдік телеарнасы Family Gekijo және спутниктік арнасы Animax-та қайта көрсетілді. Bandai Entertainment G Gundam-ды Солтүстік Америкада төрт жинақ және он екі жеке томда (әр дискіде төрттен бес эпизодтан) DVD форматында шығарды. DVD-де ағылшын тіліндегі дубляж және жапон тіліндегі субтитрлер, сондай-ақ режиссердің өндіріс жазбалары сияқты қосымша материалдар бар. Бірінші үш том және бірінші жинақ 2002 жылдың 5 қарашасында шықты. Екінші жинақ және келесі үш том 2003 жылдың 4 ақпанында шықты. Үшінші жинақ және келесі үш том 2003 жылдың 22 сәуірінде шықты. Соңғы жинақ және соңғы үш том 2003 жылдың 17 маусымында шықты. Bandai 2006 жылдың 9 мамыры мен 27 маусымында серияны "Anime Legends" атауымен екі үлкен жинақта қайта шығарды. G Gundam Жапонияда да ұқсас DVD шығарылымдарына ие болды; серияның барлық эпизодарын қамтитын жинақ 2010 жылдың 27 қазанында сатылымға шықты. G Gundam сонымен қатар Amazon Instant Video, Bandai Channel және Bandai-дың ресми GundamInfo YouTube арнасы сияқты түрлі видео бойынша сұраныс қызметтерінде қол жетімді болды. Bandai Entertainment жабылуына байланысты, сериал қазіргі кезде қолжетімсіз. 2014 жылдың 11 қазанында New York Comic Con панелінде Sunrise компаниясы Gundam франшизасының барлық бөлімдерін, соның ішінде G Gundam-ды Солтүстік Америкада шығаратынын мәлімдеді.
Манга және жеңіл романдар
Сериалдың алғашқы жапондық көрсетілімінен бері Mobile Fighter G Gundam-ға қатысты көптеген баспа әдебиеттері жарық көрді. Біріншісі – Коичи Токита салған және 1994 жылдың сәуірінен 1995 жылдың сәуіріне дейін Kodansha-ның Comic BonBon журналында жарияланған шоудың манга адаптациясы. Kodansha 1994 жылдың 6 қазаны мен 1995 жылдың 6 мамыры аралығында жеке тарауларды жинаған үш томдық (танкобон) жинақты шығарды. Солтүстік Америкада телесериал көрсетілген кезде Tokyopop манганың ағылшын тіліне аударылған нұсқасын басып шығару құқығын алды. Барлық үш том 2003 жылдың 17 маусымы мен 7 қазаны аралығында жарық көрді. Ёситаке Судзукидің телесериалға жасаған жеңіл романдық бейімделуі Kadokawa Shoten-нің Sneaker Bunko басылымымен 1995 жылдың 29 тамызынан 1997 жылдың 1 наурызына дейін үш кітапта жарық көрді. Одан бөлек, жапондық журналдарда жарияланған бірнеше бір бөлімдік қосымша оқиғалар мен негізгі сюжеттен бөлек түсірілген туындылар бар. Екі манга Kodansha-ның Comic BonBon журналының белгілі бір нөмірлерінде жарияланды. Біріншісі – "Kidō Butōden G Gundam Gaiden Shōryū Densetsu" (機動武闘伝Gガンダム外伝翔龍伝説) атты қосымша оқиға, онда Сай Сай Чидің 13-ші Gundam Fight финалында Домоннан жеңілгеннен кейін өзінің жекпе-жек дағдыларын жетілдіру жолы егжей-тегжейлі сипатталған. Манганы Тосия Мураками жазып, салған, ол 1994 жылдың желтоқсанынан 1995 жылдың сәуіріне дейін жарияланды және 1995 жылдың 6 маусымында танкобон ретінде шықты. Екіншісі – 7-ші Gundam Fight-қа қатысқан жас Master Asia туралы "Kidō Butōden Gaiden Gundam Fight 7th" (機動武闘外伝ガンダムファイト7th) атты алдын-ала оқиға. Кітаро Ототой жазған бұл манга 1996 жылдың наурызынан желтоқсанына дейін жарияланды және 1997 жылдың 8 қаңтарында танкобон түрінде шықты. 2010 жылдан 2016 жылға дейін Kadokawa Shoten-нің Gundam Ace журналы сериал режиссері Ясухиро Имагава жазған және шоудың кейіпкерлерін жасаған Казухико Симамото, оның Honō Production студиясымен бірге салған 26 томдық G Gundam мангасын жариялады. Екінші бөлімі "Shinjuku Tōhō Fuhai!" (新宿・東方不敗!) деп аталып, 2011 жылдың 26 қыркүйегінен 2013 жылдың 26 қаңтарына дейін жарияланды; сегіз танкобон 2011 жылдың 26 желтоқсанынан 2013 жылдың 26 шілдесіне дейін шықты. Үшінші бөлімі "Bakunetsu Neo Hong Kong!" (爆熱・ネオホンコン!) деп аталып, 2013 жылдың 26 ақпанынан 2015 жылға дейін жарияланды; жеті танкобон 2013 жылдың 26 шілдесінен 2015 жылдың 26 тамызына дейін шықты. Төртінші және соңғы бөлімі "Saishū Kessen hen" (最終決戦編) деп аталып, 2015 жылдан 2016 жылдың 26 тамызына дейін жарияланды; төрт танкобон 2015 жылдың 26 тамызынан 2016 жылдың 26 қыркүйегіне дейін шықты.
CD дискілері
Жапониядағы Mobile Fighter G Gundam анимесінің алғашқы көрсетілімі кезінде, оның фонограммасы мен ән музыкасын қамтитын жалпы төрт саундтрек альбомы шықты. Олардың бәрі 1999 жылдың 5 наурызында Starchild компаниясымен қайта жарық көрді. Бірінші альбом, Round 1 & 2, екі дискіден тұрады.
Бейне ойындар
Bandai компаниясы тек Mobile Fighter G Gundam-ға негізделген үш жапондық эксклюзивті күрес видео ойынын жариялады. Бірінші ойынды Super Famicom үшін Pandora Box әзірледі және ол 1994 жылдың 27 желтоқсанында шықты. Екінші ойынды да Natsume әзірледі, ол 2002 жылдың 10 қазанында PlayStation үшін Simple Characters 2000 сериясының 12-томы ретінде жарық көрді. Үшінші ойын 2006 жылдың 6 қарашасында Жапонияның i mode және FOMA қызметтерін қолдайтын ұялы телефондарға арналған болып шықты. Бұған қоса, G Gundam кейіпкерлері мен мехалары Mobile Suit Gundam: Encounters in Space, SD Gundam G Generation сериясы, Dynasty Warriors: Gundam сериясы және Banpresto-ның Super Robot Wars франшизасы сияқты әртүрлі Gundam кроссовер ойындарында пайда болды.
Басқа тауарлар
Bandai G Gundam-ға негізделген көптеген коллекциялық тауарларды жапон және Солтүстік Америка аумақтарында сатты. Бұл 1:144-тен 1:60-қа дейінгі масштабтағы пластикалық модельдер жиынтығын, шайырдан жасалған қымбат гараждық жиынтықтарды және кейбіреулері Солтүстік Америкада ғана қолжетімді әрекеттік фигураларды қамтиды. G Gundam-ға қатысты көптеген нұсқаулықтар/көркем кітаптар жарық көрді, соның ішінде 1995 жылдың маусымында шыққан «Mobile Fighter G Gundam Complete Record» (機動武闘伝Gガンダム 完全収録ガンダムファイト). Тағы бір кітап, «Gundam Wars 4 Fighting G: Model Graphix Special Edition» (ガンダムウォーズ4 ファイティングG―モデルグラフィックス スペシャル・エディション), 1995 жылдың қыркүйегінде Dai Nippon Kaiga Co. компаниясымен шығарылды. Rapport 1994 жылы «Mobile Fighter G Gundam: Battle Memory» (機動武闘伝Gガンダム バトルメモリー) атты көркем кітап шығарды. Hobby Japan 2002 жылдың шілдесінде «Gundam Weapons» сериясы бойынша кітап жариялады, ол көрсетілімге негізделген масштабты модельдерді жинау және құрастыруға арналған. 2002 жылдың 12 қарашасында Tokyopop Солтүстік Америкада ағылшын тілінде «Mobile Fighter G Gundam Technical Manual» атты нұсқаулық кітап шығарды. Жапондық Cospa киім компаниясы G Gundam суреттерімен ресми лицензияланған киім сатады.
Қабылдау
Mobile Fighter G Gundam 1994 және 1995 жылдары жапон теледидарында көрсетілгенде орташа теледидар рейтингісін алды. Nikkei Business Publications мәліметінше, сериал 49 эпизод ішінде Канто аймағы мен Үлкен Токио аймағында орташа есеппен 4,02% көрерменді құрады. G Gundam-ның жалпы рейтингісі алдыңғы серия Mobile Suit Victory Gundam-нан жоғары, ал келесі серия Mobile Suit Gundam Wing-тен сәл төмен болды. G Gundam жапондық дебюті кезінде қандай да бір пікір таластарына ұшырады. G Gundam бұрынғы Gundam серияларының драмалық, әскери конвенцияларын өте аз қайталайды, өзін ерекше тонмен бөліп көрсетеді; франшизаның негізгі уақыт желісінен тыс оқиғалар өрбітеді; және ірі ауқымды, қарулы қақтығыстардың орнына турнир стиліндегі, жекпе-жек өнерлеріне басымдық береді. Шоудың Солтүстік Америкадағы алғашқы кезеңінде Bandai G Gundam сол кезеңдегі кез келген аниме шоуының ең жоғары рейтингісіне ие болғанын хабарлады. Компания сол кезде шоуды "жетістікке жеткен" деп санады. Алайда, 2006 жылы Toonami өкілдері Gundam Wing сериалының Солтүстік Америкада 2000 жылы алғаш рет көрсетілгеннен кейін ешбір Gundam сериясы маңызды көрермендер рейтингісін ала алмағанын, және осындай терең мағынаны жою себебімен бұл "аниме тарихындағы ең ірі қателердің бірі" болғанын айтты. Anime News Network-тің Bamboo Dong және T.H.E.M. Anime Reviews-тің Derrick L. Tucker серияның эпизодтық сюжетін "ең басты кемшілігі" деп атады, осыған орай "сюжет көрерменді бір жекпе-жектен екінші жекпе-жекке жылжыту үшін ғана бар" деді. Симмонс "нанотехнологиялық індеттер, жаман әскерлер, зомбилер легионы, сатқындық және жүрек ауруы [ ] сияқты элементтерді қосу, соңғы нәтижеге түрлі-түсті, жылтыр роботтарға қызығушылық танытқан жастармен қатар, күрделі көрермендер үшін де қызықты етеді" деп қорытындылады.