Кіріспе

мифологиялық патша Скандинавия мифологиясында Гилфи (Ескі скандинав тілінде: ), Гилфе, Гилви немесе Гилве Скандинавиядағы Швециядағы Свитжодтың ең алғашқы жазылған патшасы болды. Ол көрініс бергенде "Ганглери" деген атпен белгілі. Дания дәстүрінде Гилфи қалай Гефжон және оның Йоттунхеймнен келген ұлдарымен алданғаны, олардың зор өгіздерге айналу қабілеті туралы айтылады.

Зеландияның құрылуы

Снорридің "Хеймскрингла" еңбегіндегі "Инглинга" сагасы және "Рагнарсдрапа" эддалық поэмасы Гилфидің Гефжон қадірлісімен алданғанын, оған бір түндік жыртуға болатын жерді беруге келісімін бергенін айтады. Гефжон төрт ұлын бұқаларға айналдырып, Швециядағы Венерн көлін қалдырып, Данияның Зеландия аралын жасауға жеткілікті жерді алып кетті.

Асирлермен кездесу

Гилфагиннинг Эдда және Йнглинг сагасында баяндалғандай, тарихи (құдайланбаған түрі) Один және оның халқы – Эсир мен Ванир, кейін шведтерге айналған, ескі Сигтуна қонысын салған жаңа жерге ие болды. Снорридің баяндауында, Гилфи асирлердің дінін қабылдауына алданып, соның салдарынан "Гилфагиннинг" деп аталады, бұл көбінесе "Гилфиді алдау" деп түсіндіріледі. Алайда, "гиннинг" сөзі біздің түсінігіміздегі "бастау" сөзімен бірдей саналады, сондықтан "Гилфидің бастауы" деген мағына да мүмкін. Содан кейін Гилфи және жердің қалған қола дәуірінің тұрғындары асирлердің дінін қабылдап, олардың билігінде өмір сүре бастады. Снорри Гилфи мен үш асир билеушісі арасындағы әңгіме арқылы скандинав мифологиясының негіздерін ұсынады. Мүмкін, Снорридің баяндауы осы аңыздық Гилфиге қатысты белгілі бір скандинав культтарының нанымдары мен негіздерін іздейтін ежелгі дәстүрге негізделген. Дегенмен, тарихи патша Гилфи ежелгі скандинав дінінің жақтасы болғандықтан, осы нанымдар мен әңгімелерді оңай таратуы мүмкін.

Басқа көріністер

Гервар сагасының бір нұсқасында патша Гилфи өзінің қызы Хейдрды Гардарики (Ресей) патшасы Сигрламиге үйлендірді. Хейдр мен Сигрламидің ұлы Свафрлами екі ергежейлі Двалин мен Дуринді сиқырлы қылыш Тирфингті соғуға мәжбүр етті.