Кіріспе
Француз тарихшысы, Вильгардуэндық тарихшы Жеффри (шамамен 1150 – 1213 жылдары) – Төртінші крест жорығына қатысып, оның тарихын жазған француз рыцары және тарихшысы. Ол сол дәуірдегі ең маңызды тарихшылардың бірі саналады және 1204 жылдың 13 сәуірінде Батыс және Шығыс христиандары арасындағы Константинополь үшін болған шайқас туралы «Константинопольді жаулап алу туралы» (De la Conquête de Constantinople) куәгерлік баяндамасын жазғанымен әйгілі. «Жаулау» – қазіргі заманға дейін жеткен ең ерте француз тарихи прозалық шығарма. Оның толық лауазымы: «Шампан және Румыния маршалы, Вильгардуэндық Жеффри».
the historian
Geoffrey of Villehardouin (c. 1150 – c. 1213) was a French knight and historian who participated in and chronicled the Fourth Crusade. He is considered one of the most important historians of the time period, best known for writing the eyewitness account De la Conquête de Constantinople (On the Conquest of Constantinople), about the battle for Constantinople between the Christians of the West and the Christians of the East on 13 April 1204. The Conquest is the earliest French historical prose narrative that has survived to modern times. Ηis full title was: "Geoffroi of Villehardouin, Marshal of Champagne and of Romania".
Өмірбаян
Жай адам және сарбаз болған Джеффри 1185 жылдан бастап Шампан маршалы болып тағайындалды және 1199 жылы Шампан графы Тибо III өткізген турнир кезінде крест жорығына қосылды. Тибо оны Венецияға сапарға кемелер алу үшін жіберген елшілердің бірі деп атады, ал ол Тибо қайтыс болған кезде крест жорығының жаңа басшысы ретінде Монферраттың Бонифацийін сайлауға көмектесті. Гефрой өзінің жазбасында нақты айтпаса да, ол крест жорығының алдымен Зараға, содан кейін Константинополге бағытталуын қолдаған болуы мүмкін. Константинополде ол Исаак II Ангелустың елшісі болды және Исаактың Алексий IV-ді бірлескен император ретінде тағайындауын талап еткен елшілік құрамында болды. 1204 жылы Византия империясын бағындырғаннан кейін ол әскери басшы болып қызмет етті және 1205 жылы Болдуин I Екінші Болгар империясының күштері қолға түскеннен кейін Адрианополь шайқасынан шегінуді басқарды. Монферраттың Бонифацийі Гефройға оның қызметі үшін Тракиядағы Мессинополис қаласын сыйға берді. Крест жорығынан кейін ол Латын империясының маршалы атанды. 1207 жылы Джеффри крест жорығы туралы "Константинопольді бағындыру туралы" атты жылнамасын жаза бастады. Ол латын тілінде емес, француз тілінде жазылған, бұл француз прозасының алғашқы туындыларының біріне айналды. Вильярдуиннің есебі көбінесе Роберт Кларидің, қарапайым француз рыцарының, Никетас Хониаттың, жоғары лауазымды византиялық шенеунік және тарихшының, куәгерлік баяндамасын беруші, және Гунтер Паристің, Крестшілерге бірге ілескен аббат Мартиннің көзқарасымен баяндаған цистерлік монахтың есебімен бірге оқылады. Вильярдуиннің немересі Джеффри I де Вильярдуин 1209 жылы Мореядағы (Пелопоннес үшін ортағасырлық атау) Ахея князі болды. Вильярдуиннің өзі көп ұзамай қайтыс болған секілді. Оның ұлы Эрар 1213 жылы Вильярдуин әміршісінің титулын алды. 1218 жылы оның балалары оған ескерткіш орнатқандығы туралы мәліметтер бар, бұл оның сол шамада қайтыс болғанын көрсетеді.