Ұльтрамикроскоп: 500 нм-ден кішкентай бөлшектерді көруге мүмкіндік беретін жоғары ажыратымды микроскоп. Жарық шағылысу емес, шашырау арқылы жұмыс істейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жоғары ажыратылатын микроскоптың түрі. Ультрамикроскоп – нысанды жарық шашырауы арқылы ең ұсақ бөлшектерді көруге мүмкіндік беретін, жарықтандыру жүйесі бар микроскоп. Егер бөлшектің диаметрі көрінетін жарықтың толқын ұзындығынан кем немесе шамалас болса (шамамен 500 нанометр), онда бұл бөлшекті әдеттегі жарықтандыру әдістерімен жарық микроскопында көру мүмкін емес. Ультрамикроскоптағы "ультра" префиксі, диаметрі көрінетін жарықтың толқын ұзындығынан қысқа объектілерді көру мүмкіндігін білдіреді, бұл ультракүлгін сөзіндегі "ультра" префиксімен үйлеседі.
Type of high resolution microscope
An ultramicroscope is a microscope with a system that lights the object in a way that allows viewing of tiny particles via light scattering, and not light reflection or absorption. When the diameter of a particle is below or near the wavelength of visible light (around 500 nanometers), the particle cannot be seen in a light microscope with the usual methods of illumination. The ultra in ultramicroscope refers to the ability to see objects whose diameter is shorter than the wavelength of visible light, on the model of the ultra in ultraviolet.
Қысқаша мазмұны
Жүйеде бақылауға алынатын бөлшектер сұйық немесе газ коллоидінде (немесе сирек кездесетін ірі суспензияда) таратылады. Коллоид жарық сіңіретін қараңғы қоршауға орналастырылады және бір жағынан кіретін қарқынды жарық сәулесімен жарықтандырылады. Коллоид бөлшектеріне түскен жарық шашырайды. Жарық шашырауы туралы әңгімелерде, конвергентті сәуле "Тиндалл конусы" деп аталады. Көрініс жарық сәулесі бағытына тік бұрышта орналасқан қарапайым микроскоп арқылы қарастырылады. Микроскоп арқылы қарағанда, бөлшектер жарықпен ұсақ, бұлыңғыр дақтар сияқты көрінеді, олар кездейсоқ қозғалады. Дақтардың бұлыңғыр болуының себебі – жарық шашырауы жарықтан кері шағылысқаннан гөрі бұлыңғыр кескіндер жасайды. Бөлшектер көптеген сұйық және газ коллоидтерінде Браун қозғалысында болады, бұл дақтардың қозғалысын тудырады. Ультрамикроскоп мөлдір қатты немесе гельде таратылған ұсақ, мөлдір емес бөлшектерді бақылау үшін де қолданылуы мүмкін. Ультрамикроскоптар аэрозольдер мен коллоидтарды жалпы бақылауға, Браун қозғалысын зерттеуге, бұлт камераларындағы иондану іздерін бақылауға және биологиялық ультрақұрылымды зерттеуге пайдаланылған.
In the system, the particles to be observed are dispersed in a liquid or gas colloid (or less often in a coarser suspension). The colloid is placed in a light absorbing, dark enclosure, and illuminated with a convergent beam of intense light entering from one side. Light hitting the colloid particles will be scattered. In discussions about light scattering, the converging beam is called a "Tyndall cone". The scene is viewed through an ordinary microscope placed at right angles to the direction of the lightbeam. Under the microscope, the individual particles will appear as small fuzzy spots of light moving irregularly. The spots are inherently fuzzy because light scattering produces fuzzier images than light reflection. The particles are in Brownian motion in most kinds of liquid and gas colloids, which causes the movement of the spots. The ultramicroscope system can also be used to observe tiny nontransparent particles dispersed in a transparent solid or gel. Ultramicroscopes have been used for general observation of aerosols and colloids, in studying Brownian motion, in observing ionization tracks in cloud chambers, and in studying biological ultrastructure.
Тарих
1902 жылы Ричард Адольф Цигмонди (1865–1929) және Генри Сидентопф (1872–1940) Карл Цайс АГ компаниясында жұмыс істей келе ультрамикроскопты жасады. Олар күн сәулесін пайдаланып, жусан шынысындағы 4 нм өлшемді нанобөлшектердің мөлшерін анықтауға қол жеткізді. Цигмонди ультрамикроскопты одан әрі жетілдіріп, 1912 жылы иммерсиялық ультрамикроскопты ұсынды, ол белгілі бір сұйық көлемдердегі суспензияланған нанобөлшектерді қарап байқауға мүмкіндік берді. 1925 жылы ол коллоидтар және ультрамикроскоп бойынша жүргізген зерттеулері үшін химия саласындағы Нобель сыйлығына ие болды. Кейін электронды микроскоптардың дамуы жарық микроскопиясымен көруге тым кішкентай заттарды көрудің қосымша әдістерін ұсынды.
In 1902, the ultramicroscope was developed by Richard Adolf Zsigmondy (1865–1929) and Henry Siedentopf (1872–1940), working for Carl Zeiss AG. Applying bright sunlight for illumination they were able to determine the size of 4 nm small nanoparticles in cranberry glass. Zsigmondy further improved the ultramicroscope and presented the immersion ultramicroscope in 1912, allowing the observation of suspended nanoparticles in defined fluidic volumes. In 1925, he was awarded the Nobel Prize in Chemistry for his research on colloids and the ultramicroscope. Later the development of electron microscopes provided additional ways to see objects too small for light microscopy.