Ширли Тилгман: Канадтық ғалым және Принстон университетінің бұрынғы президенті

Кіріспе

Канадалық молекулалық биолог және Принстон университетінің экс-президенті Ширли Мари Тилгман, (; туған Колдуэлл; 17 қыркүйек 1946 жылы) – молекулалық биология саласындағы канадалық ғалым және академиялық әкімші. Қазір ол молекулалық биология және қоғамдық саясат профессоры және Принстон университетінің экс-президенті. 2002 жылы Discover журналы оны ғылымдағы ең маңызды 50 әйелдің бірі деп мойындады. Тилгман Принстон университетінің 19-шы президенті болды; ол бұл лауазымға тағайындалған алғашқы әйел және Айви Лигасындағы екінші әйел президенті. Тилгман сондай-ақ Принстон университетінің президенті болған алғашқы биолог. Ол Принстонның шетелде туған бесінші президенті және Канадада туған екінші ғалым. Молекулалық биология саласындағы жетекші ғалым Тилгман президенттік лауазымға тағайындалғанға дейін он бес жыл Принстон университетінің оқытушысы болды. Ол Принстон университетінің молекулалық биология профессоры ретінде қайта оралды. Осы лауазымда ол Льюис Сиглер интегративтік геномика институтына оқытушы ретінде қайта келді; қазіргі уақытта зерттеу жұмыстарын жүргізбесе де, Тилгман студенттерге тәуелсіз зерттеулерінде, соның ішінде жоғары сынып студенттерінің дипломдық жұмыстарында кеңес береді. Тилгман сонымен қатар жаһандық ғылыми қауымдастықта жетекші рөл атқарады. 2015 жылы Америка жасушалық биология қоғамының президенті болды.

Жас шағы мен отбасы

Тилгман Канаданың Онтарио штатының Торонто қаласында дүниеге келген. Кішкентай кезінде әкесі математикаға деген қызығушылығын қолдады. Ол Виннипегтегі Келвин орта мектебін бітіріп, Манитоба штатында 1968 жылы Онтарионың Кингстон қаласындағы Квинс университетінің химия факультетінде құрметті B. Sc. дәрежесін алды. Ол Батыс Африкадағы Сьерра-Леонеде Канада Университеттік қызметтер шетелде (CUSO) бағдарламасы бойынша орта мектеп мұғалімі болды. Тилгман Филадельфиядағы Темпл университетінде Ричард У. Хансон басшылығымен биохимия саласы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Тилгман Хансонның алғашқы аспиранты болды. Оның докторлық диссертациясы "Фосфоенолпируват карбоксикиназаның гормоналды реттелуі" деп аталды.

Жеке өмір

1970 жылы Джозеф Тилгманға тұрмысқа шықты. Бұл неке 1983 жылы ажырасып, Ширли Тилгман кішкентай қызы Ребекка мен нәресте ұлы Алекстің күтіміне ие болды. Ол ғылыми карьерасы мен отбасын қатар алып жүрудегі табысын ұйымдастыру қабілеті мен назар шоғырландыруға байланысты дейді. Оның мақсаты жұмыста да, үйде де өзін кінәлі сезінбеу, керісінше, қолдағы іске толыққанды ден қою болды.

Зерттеу

Тилгманның молекулалық генетикадағы жұмысы даму кезінде гендерді реттеуге, әсіресе геномдық импринтинг саласында бағытталған. Ұлттық денсаулық сақтау институтында докторантурадан кейінгі зерттеулер кезінде Тилгман алғашқы сүтқоректі генін клондаған команданың мүшесі ретінде бірқатар жаңалықтар ашты. Ол глобин генінің тігілуін көрсетті, бұл гендердің мінез-құлқы туралы сол кезде пайда болған революциялық теорияларды растауға көмектесті. 1980-1986 жылдар аралығында Филадельфиядағы Фокс Чейз қатерлі ісік орталығында тәуелсіз зерттеуші және Пенсильвания университетінің Адам генетикасы кафедрасының доценті ретінде Тилгман ғылыми жаңалықтар жасады. 1986 жылы Тилгман Принстон университетіне Говард А. Приор Өмір ғылымдарының профессоры болып келді. Екі жылдан кейін ол Говард Хьюз Медицина институтына зерттеуші ретінде қосылды. Ол гендердің мінез-құлқын түсіну үшін тышқандарды пайдалануда жетекші болды, ұрықтық жасушаларға гендерді енгізудің әсерін зерттеді. 1998 жылы ол Принстонның көп салалы Льюис Сиглер интегративтік геномика институтының алғашқы директоры болып қосымша міндеттерді алды, сонымен бірге ерлер мен әйелдердің геномдары қалай жинақталатынын және осы айырмашылықтардың эмбрион өсуін реттеуге қандай әсер ететінін зерттеуді жалғастырды. Тилгманның жарияланған ғылыми еңбектерінің кең ауқымы АҚШ Ұлттық медицина кітапханасының Ұлттық денсаулық сақтау институтының NLM бөлімшесіндегі PubMed мемлекеттік веб-сайтында тіркелген.

Принстон университетінің президенті

Тилгман Харольд Тафлер Шапироның орнын басып, 2001 жылы Принстон университетінің 19-шы президенті болды. Ол 2001 жылдың 5 мамырында Принстонның алғашқы әйел президенті болып сайланды және 2001 жылдың 15 маусымында қызметке кірісті. Оның басшылығымен университет Мег Уитманның құрметіне аталған алтыншы тұрғын колледжін салды. Бұл колледж студенттер санының 11 пайызға өсуіне (шамамен 500 студенттің артуына) жағдай жасады, бұл туралы Пол М. Уайтс төрағалық ететін Қамқоршылар кеңесінің арнайы комитеті ұсынған болатын. 2012 жылы Тилгман 2013 жылдың маусым айында президенттік лауазымнан кететінін хабарлады. Оның орнын сол кездегі университеттің проректоры Кристофер Л. Айсгрубер иеленді. Тилгман үшін Принстонның екі маңызды міндеті бар. "Біріншіден, біздің есігіміз әлемдегі барлық дарынды студенттерге, бізден талап ететін қиын жұмысты атқаруға қабілеттілерге, мүмкіндігінше кең ашық болуы керек. Ал бұл біздің қаржылық көмекке берген уәдемізді сақтауды білдіреді, себебі осылайша студенттерді Принстонға жеткізуге болатын маңызды құрал – осы қаржылық көмек. Екіншіден, біз ең өзекті мәселелерді шешіп, білім шегін кеңейтуіміз керек, ғалымдық және технологиялық салаларда ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік және мемлекеттік саясатта, адамның өмірлік жағдайын түсінуде де жұмыс істеуіміз керек". Уитман колледжінің құрылысы, Батлер колледжінің реконструкциясымен бірге, Принстонның тұрғын колледж жүйесінде маңызды өзгерістерге алып келді. Бұл жүйе енді жоғары курстарда оқитын студенттерді де, бірінші және екінші курс студенттерін де қамтиды, жаңа тұру мүмкіндіктерін ұсынады және студенттер арасындағы әлеуметтік байланыстарды күшейтеді. Сонымен қатар, барлық студенттердің білім алу тәжірибесін жақсарту мақсатында университет пен Принстонның тәуелсіз тамақтану клубтары арасындағы қарым-қатынасты нығайтуға күш салынып жатыр. 2009 жылы ол Принстон университетіндегі студенттер арасындағы әйелдердің көшбасшылық қабілетін зерттеу үшін Наннерл О. Кеохан төрағалық ететін комиссия құрды.

Tilghman succeeded Harold Tafler Shapiro and became the 19th president of Princeton University in 2001. She was elected Princeton's first woman president on May 5, 2001, and assumed office on June 15, 2001. Under her administration, the university built a sixth residential college, named in honor of alumna Meg Whitman, to accommodate an 11 percent expansion of the undergraduate student body (an increase of some 500 students), as recommended by a special committee of the Board of Trustees chaired by Paul M. Wythes. In 2012, Tilghman announced that she would step down from her presidency in June 2013. She was succeeded by the university's then provost, Christopher L. Eisgruber. For Tilghman, Princeton has two essential missions. "One is to ensure that our doors are open as wide as possible to every talented student in the world who is capable of doing the hard work we ask of them. And that means maintaining our commitment to financial aid, which is the tool – the critical tool – to get those students to Princeton. And the second thing is that we must address the most critical issues, and push back the frontiers of knowledge, and not just in science and technology, but in social policy, and in public policy, and in understanding the nature of the human condition." The establishment of Whitman College, together with the reconstruction of Butler College, accompanied a significant reconfiguration of Princeton's residential college system, which now incorporates upperclassmen as well as freshmen and sophomores, providing new residential options and increasing opportunities for social interaction across the student body. In addition, an effort has been made to strengthen the relationship between the university and Princeton's independent eating clubs, where most upperclassmen take their meals, with the goal of enhancing the undergraduate experience of all students. In 2009, she appointed a committee chaired by Nannerl O. Keohane to review undergraduate women's leadership at Princeton.

Академиктер

Тилгман Принстон университетінде бірқатар академиялық бастамаларды басқарды, оның ішінде Африка-американдық зерттеулер орталығын құру, Льюис өнер орталығын (түлек Питер Б. Льюис атымен аталады), Принстон нейроғылым институтын және Энергия және қоршаған орта жөніндегі Андлинглер орталығын (түлек Герхард Р. Андлинглер атымен аталады) құрды. Химия факультетін жаңартумен бірге, бұл қадамдар Принстонның қазіргі күшті жақтарын пайдаланып, сонымен қатар жаңа салалар ашты, Тилгманның сөзімен айтқанда, университет "ақыл мен қиял күші арқылы әлемді жақсырақ етуді" жалғастыра береді.

Түрлілігі

Тилгманның президенттігі Принстон университетінің оқытушылар мен студенттер құрамының әртүрлілігін арттыруға, жомарт қаржылық көмек бағдарламасын жақсарту және «ерте қабылдау» жою арқылы университетке қолжетімділікті кеңейтуге, оқыту мен зерттеуде көпсалалы тәсілді дамытуға, сондай-ақ халықаралық ғалымдарды үнемі кампусқа шақыратын Global Scholars бағдарламасы мен түскен студенттерге оқуларын бір жылға кейінге шегеріп, шетелде қоғамдық қызмет атқару мүмкіндігін беретін Bridge Year бағдарламасы сияқты көптеген жобалар арқылы университеттің халықаралық беделін нығайтуға ерекше мән берді.

Студенттік несиелер

Оның президенттік қызметі басталғанда университет студенттік несиелерді жоюға қатысты ұзақ жылдар бойы армандаған мақсатына қол жеткізді; Принстон – студенттік несиелерді өзінің эндаументінен (жер-қордан) берілетін гранттармен алмастырған алғашқы американдық университет атанды. Теориялық тұрғыдан алғанда, Принстон дипломын алған студенттер қарызсыз бітіруге мүмкіндік алады.

Оқу ақысы

Қамқорлық қордың мөлшері мен осы бағдарламалардың сәттілігі кейбір адамдарды Тилгманның оқу ақысын толығымен жою саясатын енгізуі мүмкін бе деп ойландырды. Ол бұл мәселе бойынша «Wall Street Journal» газетінде жариялаған мақаласында Принстон университеті оқу ақысын қабылдауын жалғастыратынын, және оқу ақысын қабылдаудың моральдық және экономикалық жағынан дұрыс саясат екенін білдірді.

Қаражатты жинау

Оның қызмет еткен кезеңінде қаржылық көмек алатын студенттердің үлесі артты, сонымен қатар орташа көмек сомасы да өсті. Бұл саясат университет қаржылық қорының өсуімен жеңілді, оның кірісі оқу ақысымен бірге университет миссиясын қаржыландыруға, ал Принстонның жылдық қайырымдылық кампаниясы арқылы түлектерден түскен қаржы жұмыс бюджетін жыл сайын толықтыруға жұмсалады.

Әйелдерге қолдау көрсету

Президент Тилгманды жұмысқа алуда әйелдерді артық көреді деп айыптаса да, шындығында оның тағайындағандарының көпшілігі ер адамдар болды. Ол жоғары лауазымдарға Эми Гутманнды проректор ретінде – университеттегі екінші ең күшті әкімшілік лауазым, Энн Мари Слотхерді Принстонның қоғамдық және халықаралық істер мектебінің (бұрынғы Вудро Вильсон атындағы қоғамдық және халықаралық істер мектебі) деканы, сондай-ақ оның ізбасары Кристина Паксон, Мария Клауды Инженерлік және қолданбалы ғылымдар мектебінің деканы және Джанет Лавин Рапелиені қабылдау деканы ретінде тағайындады. Гутман 2004 жылдың басында Пенсильвания университетіне президент болып келді, ал Клау 2006 жылы Харви Мудд колледжінің президенті болып сайланды. Слотхер университеттен демалыс алып, сол кездегі Мемлекеттік хатшы Хиллари Клинтонға есеп беретін АҚШ Мемлекеттік департаментінде саясат және жоспарлау директоры болып қызмет етті. Паксон 2012 жылы Браун университетінің президенті болды. Тилгман Принстон университетінің жетекші лауазымдарына Чарльз Калмбахты әкімшілік жөніндегі аға вице-президент – академиялық емес ең жоғары әкімшілік лауазым, Дэвид П. Добкинді факультет деканы, Гутманның проректор және Тилгманның ізбасары Кристофер Л. Айсгрюберді, сондай-ақ Клаудың орнын басатын Винсент Пурды тағайындады. Ол Принстон университетіндегі студенттер арасындағы әйелдердің басшылық қабілетін зертетуді бастады, оған Наннерл О. Кеохан төрағалық етті; зерттеу көрсеткендей, әйелдер студенттер кампуске келген кездегі басшылық лауазымдардағы әйелдердің ерте дамуы соңғы кезде жиі қайталанбады. Оқу жылында спортшыларға басқа да іс-шараларға қатысуға ынталандыру үшін жеті апта бойы бақыланатын жаттығулар мен міндетті спорттық іс-шараларға қатысуға тыйым салынды. Бұл ұсынысты қолдағандар Принстонның бұрынғы президенті Уильям Г. Боуэннің зерттеулеріне сілтеме жасады, оның даулы «Өмір ойыны» атты кітабында колледж спортшыларының академиялық үлгерімсіздігі кеңінен сипатталған. Кітаптың кемшіліктері бар екенін сыншылар айтты.

Although President Tilghman has been accused of favoring women in her hiring practices, in fact, most of her appointees have been men. The women she has hired to senior positions include Amy Gutmann as provost, the second most powerful administrative position in the university, Anne Marie Slaughter as Dean of the Princeton School of Public and International Affairs fka Woodrow Wilson School of Public and International Affairs as well as her successor Christina Paxson, Maria Klawe as Dean of the School of Engineering and Applied Science, and Janet Lavin Rapelye as the Dean of Admission. Gutman would go on to lead the University of Pennsylvania as their president in early 2004; Klawe was chosen president of Harvey Mudd College in 2006. Slaughter took a leave from the university to serve as Director of Policy and Planning at the U. S. State Department, reporting to the Secretary of State at the time, Hillary Clinton. Paxson became president of Brown University in 2012. Tilghman has appointed prominent men to leadership positions at Princeton, such as Charles Kalmbach as the senior vice president for administration, the highest non academic administrative post, David P. Dobkin as dean of the faculty, Gutmann's replacement as provost and Tilghman's successor Christopher L. Eisgruber, and Klawe's replacement Vincent Poor. She initiated a review of undergraduate women's leadership at Princeton, chaired by Nannerl O. Keohane; the review found that the early prominence for women in leadership positions that accompanied to introduction of women students to the campus had recently not been as frequently repeated. in which intercollegiate athletes were enjoined from taking part in supervised practices and other obligatory athletic activities for seven weeks during the academic year in order to encourage them to participate in other activities. Supporters of the proposal pointed to studies by former Princeton president William G. Bowen, whose controversial book The Game of Life purported to describe widespread academic "underperformance" of college athletes. Detractors claimed that the book was flawed,

Корпоративтік кеңестер мәселелері

2012 жылдың тамызында Тилгман Принстон университетінің президенті және Google басқармасының мүшесі ретінде екі қырынан сотқа шақырылды. Бұл шақыру Google акцияларын 2:1 арақатынасында бөлуді тоқтатуға бағытталған сот процесінің бөлігі болды. Шағымданушы тарап бұл бөлуді "Ларри Пейдж мен Сергей Бриннің дауыс беру құқығын сақтап, өзге акционерлердің дауыс беру құқығын әділетсіз түрде азайтуға жасалған әрекет" деп сипаттады. Google басқармасының барлық мүшелері сотқа шақырылды. Тилгманға қатысты мәліметтерді ұсыну талабында Пейдж, Брин, Шмидт немесе Google-мен байланысы бар кез келген қайырымдылық ұйымдарына, қоғамдық бірлестіктерге, қорларға немесе білім беру мекемелеріне Тилгман немесе университет жасаған сыйлықтардың, қаржылық көмектердің немесе уәделердің тізімі сұралды.

Прецеденттер

Тилгман кейбір түлектерді оң іс-қимыл саясатын қолдауымен, бірыңғай қабылдау процесін орнатумен және студенттерге ұсынылатын тұрғын үй мен тамақтану опцияларын кеңейтумен алаңдатты, бірақ оның бұл әрекеттеріне және олардың негізгі көзқарасына зор қолдау көрсетілді. Тилгман Принстон түлектерінің қауымдастығын дамытуға бағытталған маңызды жұмыстың жетекшісі болды, бұл "Ол арыстандай аңырайды" атты кампуста өткен конференциямен аяқталды. Өзінің соңғы жылында Тилгман "балама гендерлерге" арналған алғашқы ірі университет мерекесін ұйымдастырды, нәтижесінде кампуста ЛГБТ түлектерінің табысты жиыны өтті; бұл АҚШ-тағы кез келген кампустағы алғашқы осындай шара болды және бүкіл ел бойынша ЛГБТ қауымдастығын дамытуға үлгі ретінде қызмет етті.

Ішкі рөлдер

Принстон университетінің президенті ретінде Тилгман сонымен қатар Принстонның сенімділер кеңесінің экс-официал мүшесі және Принстонның құрметті дәрежелер комитетінің төрағасы болды. Тилгман президенттікке тағайындалғаннан кейін Принстонның басқа лауазымдарынан жүйелі түрде өтуді ұйымдастырды. 2003 жылы Дэвид Ботштейн Тилгманнан кейін Льюис Сиглер интегративтік геномика институтының директоры болды. Нед С. Уингрин оның орнын өмір ғылымдарының Говард А. Прайор профессоры ретінде иемденді. Ол ақырында зертханасын жапты, өйткені президенттікке толық уақытын арнағысы келді; соның нәтижесінде, ол кеңесші ретінде онымен жұмыс істеген барлық студенттер зертхана жабылу алдында білім беру бағдарламаларын және ғылыми зерттеулерін аяқтауын қамтамасыз етті. Жүлделі оқытушы Тилгман президенттік қызметін атқаратын кезеңде де сабақтарды жүргізе берді. Оның қызы президенттік мерзімінде Принстон университетіне бакалавр ретінде түскенде ол "Принстон ата-анасы" атанды және рекордтық саны Принстон түлектеріне құрметті түлек мәртебесі берілді.

Сыртқы рөлдер

Принстон университетінің президенті қызметін атқарып жүргенде, Тилгман Google директорлар кеңесіне мүше болып қабылданды және 2005 жылдың қазанынан 2018 жылдың ақпанына дейін осы лауазымда қызмет етті. Кеңеске қосылғаны үшін сыйақы ретінде ол 6000 акция алды, олардың құны 2005 жылға қарай Принстондағы оның еңбекақысынан (2003 жылға қарай 533 057 долларға жеткен) асып түсті. 2001 жылдан бастап ол бір кезде Канаданың Онтарио штатындағы Кингстон қаласында орналасқан Квинс университетінің химия бағдарламасын дамытуға көмектесу мақсатында Квинс университетінің химиялық инновациялар кеңесінде қызмет етті. Тилгман президенттік қызметінің алғашқы жылдары Лонг-Айлендтегі Колд-Спринг-Харбор зертханасының (CSHL) қамқоршылар кеңесінде қызмет етті. 2006 жылы Тилгман лакросс командасының ойыншыларына қатысты даулы жағдайдан кейін университет жасаған кең ауқымды шараларды тергеген Дьюк университетінің президентінің кеңесіндегі үш университет президентінің бірі болды, онда Дьюк университетінің лакросс командасының мүшелері түрлі тәртіпсіздіктер жасады деген айып тағылды.

Орынбасары

2012 жылдың 21 қыркүйегінде Ширли Принстонның қамқоршылар кеңесіне 2012 оқу жылының соңында Принстон университетінің 19-шы президенті лауазымынан қадам басқанын хабарлады. 2013 жылдың 21 сәуірінде Кристофер Л. Айсгрубердің 1 шілдеден бастап Тилгманнан кейін Принстон университетінің президенті болып тағайындалғаны жарияланды. Сол кездегі белгілі Принстон түлегі Питер Льюис (1955 жылғы выпускник) былай деді: «Ең жақсысы, оны ең керемет ізбасарды даярлағаны үшін еске алады».

Жарияланымдар

Тилгманның ғылыми-зерттеуші ретінде жарияланымдары "Зерттеу" бөлімінде келтірілген. Оның өзге де маңызды жарияланымдары төмендегідей:

Тилгман, Ширли және басқалар. (1994) Биология және биомедицина ғылымдарындағы жас зерттеушілерді қаржыландыру. Тилгман, Ширли және Ұлттық зерттеулер кеңесінің Өмір ғылымдары мамандарының мансабындағы соңғы үрдістердің өлшемдері, себептері және салдары жөніндегі комитеті (1998) Өмір ғылымдары мамандарының мансабындағы үрдістер. Жасушаның молекулалық биологиясы, 9-том, 3007–3015.
Тилгман, Ширли (1999) Әкелер мен аналардың күнәлары: Сүтқоректілердің дамуындағы геномдық белгілену. Cell, 96-том, 2-шы нөмір.
Тилгман, Ширли және басқалар. (2014) АҚШ биомедициналық зерттеулерін жүйелік кемшіліктерінен құтқару; Америка Ұлттық ғылым академиясының еңбектері (PNAS), 111-том, 16-шы нөмір.

Тилгман президенттік қызметін атқару кезеңінде Принстон түлектерінің апталығының (PAW) әр санында "Президент парақшасын" жазды. Журналдың веб-сайтында PAW-дың өткен санының электрондық архиві қолжетімді.