Кіріспе

Австралиялық-америкалық ғалым және автор (1934-2018)

Джилл Кер Конвей (9 қазан 1934 – 1 маусым 2018) – Австралиялық-америкалық ғалым және автор. Ол өзінің өмірбаяндарымен, әсіресе алғашқы мемуары «The Road from Coorain» арқылы кеңінен танымал. Сондай-ақ ол Смит колледжінің алғашқы әйел президенті (1975–1985) болды және соңғы кезде Массачусетс технология институтында қонақ профессор болып қызмет етті. 2004 жылы Ұлттық әйелдер тарихы жобасы оны Әйелдер тарихы айының құрметті тұлғасы деп таныды. Ол Ұлттық гуманитарлық медальмен марапатталды.

Өмірбаян

Кер Конвей Австралияның шұратында, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Хиллстон қаласында дүниеге келді. Екі інісімен бірге Кер Конвей отбасының меншігіндегі Курайн (абориген тілінде "желді жер" деген мағына береді) деген жерде өсті. Бұл жер кейін кеңейіп, оның ішінде ол жалғыз өмір сүрді, оның серігі тек інілері болды. Алғашқы жылдары анасының көмегімен, бастауыш және төменгі сыныптарға арналған хат арқылы білім алды. Кер Конвей жастық шағын қой шаруашылығында жұмыс істеумен өткізді; жеті жасында ол жұмыс күшінің маңызды мүшесі болды, қойларды бағу, қоршауды тексеру және ауыр шаруашылық тауарларын тасымалдау сияқты жұмыстарға көмектесті. Шаруашылық жеті жылға созылған құрғақшылықтан зардап шегіп, құлдырады. Бұған әкесінің денсаулығының нашарлауы да қосылып, оның жүктемесі арта түсті. Он бір жасында әкесі суға түсіп, шаруашылықтың су құбырын салуға тырысқанда қаза тапты. Джилл Кер Конвейдің анасы, кәсібі бойынша медбике, бастапқыда Курайндан кетуден бас тартты. Бірақ үш жылдық құрғақшылықтан кейін ол Джилл мен інілерін Сиднейге көшіруге мәжбүр болды, онда балалар мектепке барды. Кер Конвей жергілікті мемлекеттік мектепте қиын жағдайға тап болды. Әке-шешесі сіңірген британдық әдеп-ғұрыптары мен акценті, оның австралиялық құрбыларының мінез-құлқымен қайшы келіп, оларды келекелеуге және мазақтауға себеп болды. Осыдан кейін анасы оны жеке қыздар мектебі – Эбботслиге орналастырды, онда Кер Конвей зихи оқуға және әлеуметтік қабылдануға мүмкіндік алды. Эбботслиде білімін аяқтағаннан кейін ол Сидней университетіне түсіп, тарих және ағылшын тілін оқыды және 1958 жылы үздік дипломмен бітірді. Бітіргеннен кейін Кер Конвей Сыртқы істер министрлігінде стажерлікке түсуге тырысты, бірақ тек ерлерден тұратын комиссия оның өтінімін қабылдамады. Осы сәтсіздіктен кейін ол қазір эмоционалдық тұрақсыздығымен күресіп жатқан анасымен бірге Еуропаға саяхаттады. 1960 жылы ол өз бетінше өмір сүруге шешім қабылдап, АҚШ-қа көшіп кетті. 25 жасында Гарвард университетінің Радклифф колледжінің тарих бағдарламасына қабылданды. Аддамс және Халл үйіне деген қызығушылығын оның көршісі және досы, Конгресс кітапханасының бұрынғы директоры Арчибальд Маклейш оянды. Гарвардта ол сондай-ақ канадалық профессор Джон Конвейге көмектесті, ол 1962 жылдан 1995 жылы қайтыс болғанға дейін оның күйеуі болды. Кер Конвей 1969 жылы Гарвардта философия докторы ғылымын қорғады және 1964 жылдан 1975 жылға дейін Торонто университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. Оның "Нағыз солтүстік" атты кітабы Торонтодағы өмірін баяндайды. 1975 жылдан 1985 жылға дейін Кер Конвей Смит колледжінің президенті болды. 1985 жылдан кейін ол Массачусетс технология институтында қонақ профессор болып жұмыс істеді. Ол Солтүстік Америка мен Австралиядағы колледждер мен университеттерден, сондай-ақ әйелдер ұйымдарынан отыз сегіз құрметті диплом мен марапат алды. Кер Конвей өмірі бойында әртүрлі корпоративтік кеңестерде директор болып қызмет етті. Олардың қатарында Nike, Colgate Palmolive және Merrill Lynch компанияларының директорлар кеңесінде он жылдан астам жұмыс істегендер бар. Кер Конвей сондай-ақ Lendlease компаниясының алғашқы әйел төрағасы болды. 2011 жылдан кейін Кер Конвей Community Solutions басқарма төрағасы болып сайланды. Бұл Нью-Йоркте орналасқан, баспанасыздық және оған байланысты мәселелерге баса назар аударатын коммерциялық емес ұйым. Конвей 2018 жылдың 1 маусымында Бостондағы үйінде 83 жасында дүние салды.

Смит колледжінің президенті

1975 жылы Кер Конвей АҚШ-тағы ең ірі әйелдер колледжі – Смит колледжінің тұңғыш әйел президенті болды. Массачусетс штатының Нортгемптон қаласында орналасқан Смит жекеменшік либералды өнерлер колледжі, АҚШ-тағы инженерлік мамандықтар бойынша өзіндік дипломдар беретін жалғыз әйелдер колледжі. Кер Конвей өзінің алдыңғы президенті Томас Менденхолл ұсынған Ада Комсток стипендиялар бағдарламасын іске қосты. Бұл бағдарлама дәстүрлі емес студенттерге, көбінесе жұмыс істейтін және отбасылық міндеттері бар адамдарға, отбасы мен жұмыс кестелеріне қарай толық немесе жартылай уақыт оқуға мүмкіндік берді. Бұл әйелдер бакалавр дәрежесін алу үшін ұзақ уақыт бойы оқи алатын болды. 2006 жылы ашылған Конвей үйі, Ада Комсток стипендияларын алған студенттерге арналған жатақ, Кер Конвейдің құрметіне аталды. Кер Конвейдің ең маңызды жетістіктерінің бірі – Ада Комсток стипендияларын алған студенттерге көмектесу үшін бастаған бағдарлама. Сол кезде көптеген әлеуметтік жәрдемақы алатын аналар жоғары білім алуға бармады, себебі стипендия қабылдаған жағдайда олар әлеуметтік жәрдемақысын жоғалтатын. Аналар балаларын асырау мен білім алудың арасында таңдау жасауға мәжбүр болды. Кер Конвей оларға стипендия бермей, орналасу ақысын төлеу арқылы штаттың жүйесін айналып өтті. Ол студенттерге жергілікті дүкендердегі шоттарға, дәрігерлерге және басқа да қызметтерге қол жеткізуге мүмкіндік берді. ABC телеарнасының "Good Morning America" бағдарламасы бағдарлама түлектері туралы хабар таратты, осылайша ол бүкіл елге танымал болды. Ақырында Массачусетс штаты бағдарламаның маңыздылығына көз жеткізіп, стипендия алған студенттер әлеуметтік жәрдемақысын жоғалтпауы үшін жүйесін өзгертті. Ол сондай-ақ Смит Менеджмент бағдарламасын (қазір Смит Атқарушы Білімі деп аталады) және Әйелдер мен Әлеуметтік Өзгерістер жөніндегі жобаны құруға жетекшілік етті. Ол оқу бағдарламасын кеңейту үшін жұмыс істеді, нәтижесінде әйелдерді зерттеу, салыстырмалы әдебиет және инженерлік салалардағы бағдарламалар дамыды. Конвей қайырымдылық жинауға ерекше көңіл бөлді және оның президенттік кезеңінде қайырымдылық қоры 82 миллион доллардан 222 миллион долларға дейін үш есеге өсті. Бұл күш-жігер Эйнсворт гимназиясының құрылысы және Нилсон кітапханасын кеңейту сияқты бірнеше ірі жобаларды іске асыруға мүмкіндік берді. Оның басшылығымен Карьералық даму кеңсесі де кеңейтілді, бұл түлектерге мансап мүмкіндіктері мен біліктілікті арттыру туралы толыққанды ақпарат беруге мүмкіндік берді. 1975 жылы Джилл Кер Конвей "Time" журналының "Жыл әйелі" деп танылды.

Курайннан шыққан жол

Кер Конвей өзінің алғашқы мемуарларын Смит колледжін аяқтағаннан кейін, MIT-де оқып жүрген кезінде жаза бастады. "The Road from Coorain" кітабы 1989 жылы жарық көрді және оның балалық шағын, Австралиядағы Курайннен бастап АҚШ-тағы Гарвардқа дейінгі кезеңін егжей-тегжейлі баяндайды. Кітап Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Мосгиел қаласының жанындағы шалғайдағы Корайн қой шаруашылығында өткен оның ерте балалық шағымен басталады. Кер Конвей Сиднейдегі жасөспірімдік жылдары мен әсіресе Сидней университетіндегі білімі туралы жазады, онда университетте оқуға әйелдерге рұқсат болғанымен, мәдениет көбінесе ер адамдарға бағытталған еді. Ол өзінің зиялық дамуын және кейіннен әйелдерге қатысты дискриминация бар екенін түсінгендегі сезімдерін сипаттайды; оның әйел екендігіне байланысты, Австралияның сыртқы істер қызметінде тағылымдамадан бас тартылады. 2001 жылы Chapman Pictures "The Road from Coorain" атты телефильмді шығарды, онда Кэтрин Слаттери есейген Джилл рөлін, ал Джульет Стивенсон оның анасын сомдады.

Марапаттар мен құрметтер

1960 жылы Джилл Кер Конвей Сидней университетінен Гарвард университетіне тарих саласындағы Фулбрайт магистрі ретінде оқуға жіберілді. 1975 жылы Смит колледжінде президенттік қызметін бастаған жылы Конвей "Жыл әйелі" деп танылды, бұл сыйлыққа "Time" журналы таңдаған көрнекті әйелдердің шағын тобына кірді. 1989 жылы L. L. Winship/PEN New England сыйлығы, "Coorain жолы" кітабы үшін. Кер Конвей 2013 жылдың 10 маусымында Австралия орденінің жалпы бөлімінде серіктес (AC) дәрежесіне ие болды. Ол қоғамға, әсіресе әйелдерге автор, ғалым және корпорациялар, қоймалар, университеттер мен қайырымдастық ұйымдарындағы жетекшілік қызметтері арқылы үлкен үлес қосты. 12 маусымда ол "Серіктес" мәртебесінен шеттетіліп, Австралия орденінің "Құрметті серіктесі" болып тағайындалды, себебі ол енді Австралия азаматтығын сақтамайды. 2013 жылдың 10 шілдесінде ол президент Барак Обамадан 2012 жылғы Ұлттық гуманитарлық медалін алды.

Мұра

2017 жылы Вашингтон қаласында Джон және Джилл Кер Конвей атындағы ветерандар үйі ашылды.

Журнал мақалалары

PDF.